Cyklosporyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cyklosporyna
Cyklosporyna Cyklosporyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C62H111N11O12
Masa molowa 1202,61 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały proszek[4]
Identyfikacja
Numer CAS 59865-13-3
PubChem 5284373[5]
DrugBank DB00091[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC L04 AD01
S01 XA18
Stosowanie w ciąży kategoria C

Cyklosporyna (łac. Ciclosporinum) – organiczny związek chemiczny, lek o działaniu immunosupresyjnym. Cyklosporyna jest cyklicznym peptydem złożonym z 11 aminokwasów (undekapeptyd), po raz pierwszy wyizolowanym z grzybów Tolypocladium inflatum znalezionych w próbce ziemi pochodzącej z Norwegii[potrzebne źródło].

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Cyklosporyna wiąże się z cyklofiliną, białkiem cytoplazmatycznym limfocytów T. Kompleks cyklosporyna-cyklofilina wiąże kalcyneurynę, uniemożliwiając jej aktywację NFAT, czynnika transkrypcyjnego pobudzającego transkrypcję interleukiny 2. Działanie cyklosporyny ma miejsce we wczesnych fazach cyklu komórkowego (G0 i G1).

Cyklosporyna hamuje komórkowe i humoralne reakcje immunologiczne i modyfikuje reakcje zapalne. Działanie cyklosporyny wpływa na proces aktywacji limfocytów TH, przez co pośrednio hamuje produkcję przeciwciał i aktywację makrofagów. W niewielkim stopniu wpływa hamująco na limfocyty B.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Stosowana jest przede wszystkim do leczenia pacjentów po przeszczepach. Znalazła zastosowanie w leczeniu ostrego atopowego zapalenia skóry oraz łuszczycy. Prowadzone doświadczenia w zakresie stosowania po udarach mózgu i uszkodzeniach rdzenia kręgowego (w celu zminimalizowania uszkodzeń wtórnych powodowanych przez układ odpornościowy chorego). Jest także używana w zespole suchego oka w postaci kropli do oczu.

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Nadwrażliwość na cyklosporynę lub inne składniki preparatu. Nie zaleca się dzieciom poniżej 1 roku, pacjentom ze schorzeniami nerek (z wyjątkiem zespołu nerczycowego) lub wątroby, nadciśnieniem opornym na leczenie, zakażeniami wirusowymi (zwłaszcza Herpex Simplex z uwagi na zagrożenie uogólnieniem choroby oraz Varicella-Zoster) i nowotworami złośliwymi. Na podstawie ulotki Equoralu.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Działania występujące u pacjentów leczonych ze wskazań transplantologicznych są zazwyczaj bardziej nasilone i częstsze. Najczęstsze z nich to:

Rzadsze działania niepożądane:

Stosowanie w okresie ciąży i laktacji[edytuj | edytuj kod]

Kategoria C. W ciąży stosować wyłącznie ze wskazań życiowych. Nie można karmić piersią jednocześnie zażywając cyklosporynę.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Indeks leków Medycyny Praktycznej 2006. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2006. ISBN 83-7430-060-4.

Przypisy

  1. Cyklosporyna (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-13].
  2. Cyklosporyna (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-13].
  3. 3,0 3,1 Cyklosporyna – karta leku (DB00091) (ang.). DrugBank.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska VIII. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2008, s. 3491. ISBN 978-8388157-53-0.
  5. Cyklosporyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.