Bawełna (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bawełna
Gossypium barbadense - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-068.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Rodzaj bawełna
Nazwa systematyczna
Gossypium L.
Species Plantarum 2 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Krzew Gossypium hursutum na plantacji

Bawełna, bawełnica (Gossypium L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, obejmujący około 40 gatunków[2]. W stanie dzikim występują na słabo nawodnionych obszarach wszystkich kontynentów, poza Australią i Antarktydą.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzewy.
Liście
Skrętoległe, dłoniastoklapowane.
Kwiaty
Duże, podobne do kwiatów hibiskusa, z którym bawełna jest blisko spokrewniona[2]. Płatki korony w kolorze żółtym, kremowym lub różowym, czasami z ciemną plamką u nasady. Pręciki otaczają pojedynczy słupek.
Owoce
Torebki zawierające liczne nasiona z długimi włoskami, które stanowią aparat umożliwiający roznoszenie nasion przez wiatr.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[3]

Erioxylum Rose & Standl., Ingenhouzia DC., Notoxylinon Lewton, Selera Ulbr., Sturtia R. Br., Thurberia A. Gray, Ultragossypium Roberty

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do plemienia Gossypieae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][4].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.), plemię Gossypieae Alef., rodzaj bawełna (Gossypium L.)[5].

Wybrane gatunki

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina ta jest uprawiana na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Obecnie jej największym producentem są Chiny.


Najwięksi producenci bawełny (2009)
(w tys. ton)
 Chiny 7 947
 Indie 5 443
 Stany Zjednoczone 2 945
 Pakistan 1 960
 Brazylia 1 361
 Uzbekistan 1 110
 Turcja 501
 Australia 283
 Turkmenistan 283
 Grecja 240
Łącznie na świecie 25 574 tys. ton

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina włóknodajna – wykorzystywana w produkcji włókna o tej samej nazwie – bawełna. Uprawia się 4-5 gatunków.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
  2. 2,0 2,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-11].
  4. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
  5. Crescent Bloom: Gossypium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2008-11-25].
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło bawełna w Wikisłowniku