Bawełna (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bawełna
Gossypium barbadense - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-068.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Rodzaj bawełna
Nazwa systematyczna
Gossypium L.
Species Plantarum 2 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Krzew Gossypium hirsutum na plantacji

Bawełna, bawełnica (Gossypium L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, obejmujący około 40 gatunków[2]. W stanie dzikim występują na słabo nawodnionych obszarach wszystkich kontynentów, poza Australią i Antarktydą.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzewy.
Liście
Skrętoległe, dłoniastoklapowane.
Kwiaty
Duże, podobne do kwiatów hibiskusa, z którym bawełna jest blisko spokrewniona[2]. Płatki korony w kolorze żółtym, kremowym lub różowym, czasami z ciemną plamką u nasady. Pręciki otaczają pojedynczy słupek.
Owoce
Torebki zawierające liczne nasiona z długimi włoskami, które stanowią aparat umożliwiający roznoszenie nasion przez wiatr.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[3]

Erioxylum Rose & Standl., Ingenhouzia DC., Notoxylinon Lewton, Selera Ulbr., Sturtia R. Br., Thurberia A. Gray, Ultragossypium Roberty

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do plemienia Gossypieae, podrodziny Malvoideae, rodziny ślazowatych Malvaceae, rzędu ślazowców, kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1][4].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Malvanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), podrząd Malvineae Rchb., rodzina ślazowate (Malvaceae Juss.), plemię Gossypieae Alef., rodzaj bawełna (Gossypium L.)[5].

Wybrane gatunki

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina ta jest uprawiana na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Obecnie jej największym producentem są Chiny.

Najwięksi producenci bawełny (2009)
(w tys. ton)
 Chiny 7947
 Indie 5443
 Stany Zjednoczone 2945
 Pakistan 1960
 Brazylia 1361
 Uzbekistan 1110
 Turcja 501
 Australia 283
 Turkmenistan 283
 Grecja 240
Łącznie na świecie 25 574 tys. ton

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina włóknodajna – wykorzystywana w produkcji włókna o tej samej nazwie – bawełna. Uprawia się 4-5 gatunków.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
  2. 2,0 2,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-09-11].
  4. United States Department of Agriculture Agricultural Research Service: Family: Malvaceae Juss. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-19].
  5. Crescent Bloom: Gossypium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2008-11-25].