Beit Sze'arim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Parku Narodowego w Izraelu. Zobacz też: moszaw Beit Sze'arim.
Park Narodowy Beit Sze'arim
Beth She'arim.jpg
Beit Sze'arim
Położenie Dystrykt Hajfy,  Izrael
Siedziba Kirjat Tiv'on
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Park Narodowy Beit Sze'arim
Park Narodowy Beit Sze'arim
Ziemia 32°42′16″N 35°07′45″E/32,704444 35,129167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa parku
Portal Portal Ochrona środowiska

Beit Sze'arim (hebr בֵּית שְׁעָרִים; arab. بيت الغرباء, Bayt al-Gurabā) - starożytna nekropolia i najważniejsze żydowskie miejsce pochówku w okresie talmudycznym. Obecnie teren starożytnego miasta jest chroniony poprzez utworzony na tym terenie park narodowy. Znajduje się on na południowych obrzeżach miasteczka Kirjat Tiv'on na północy Izraela.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Park Narodowy jest położony na wzgórzu o wysokości 120 metrów n.p.m. Wchodzi on w skład pasma wzgórz oddzielających Dolinę Jezreel od Doliny Zabulona w Dolnej Galilei. Na południe od parku przepływa rzeka Kiszon.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto Beit Sze'arim zostało założone pod koniec I wieku p.n.e., za panowania króla Heroda Wielkiego. Było to zamożne żydowskie miasto, nazywane po grecku Besara. Znajdowała się w nim stolica administracyjna Doliny Jezreel i siedziba królowej Bereniki. Po zniszczeniu w 70 roku Świątyni Jerozolimskiej do Beit Sze'arim przeniósł się Sanhedryn[1]. Mieszkał tutaj rabin Juda ha-Nasi. Pod koniec życia przeniósł się do Seforis, ale swój pogrzeb zaplanował w Beit Sze'arim, na ziemi, którą otrzymał w prezencie od rzymskiego cesarza Marka Aureliusza. Miasto zostało zniszczone przez pożar w 352 roku, pod koniec żydowskiej wojny przeciwko Gallusowi[2]. Zostało odbudowane jako miasto bizantyjskie. W okresie panowania arabskiego była to niewielka wioska, która pod koniec XVI wieku nazywała się Szeik Bureik[3].

Badania archeologiczne w Beit Sze'arim rozpoczęto w 1880 roku. Odkryto wówczas liczne groby i katakumby, nie prowadzono jednak wykopalisk[4]. W 1936 roku odkryto wejście do jaskini z labiryntem katakumb. W następnych latach prowadzono tutaj liczne badania archeologiczne[5].

Park Narodowy[edytuj | edytuj kod]

Zabytki Beit Sze'arim
Wejście do katakumb Beit Sze'arim
Wejście do katakumb Beit Sze'arim

W miękkich wapiennych wzgórzach wykuto pod miastem labirynt około 30 systemów jaskiń, w których utworzono miejsce pochówku zmarłych. Katakumby tworzą rozległy podziemny labirynt, w którym znajdują się setki marmurowych lub kamiennych sarkofagów. To z jakiego materiału został wykonany sarkofag zależało od pozycji społecznej zmarłego. Kiedy Rzymianie zabronili Żydom wstępu do Jerozolimy, Beit Sze'arim stało się dla nich głównym ośrodkiem życia narodowego i duchowego. Na tutejszym cmentarzu grzebano Żydów z całego regionu. Na sarkofagach widnieją skomplikowane zdobienia, symbole i postacie, jak również inskrypcje nagrobne w językach hebrajskim, greckim i aramejskim. Wśród setek inskrypcji są zawarte informacje z nazwiskami zmarłych, ich zawodami, miejscem zamieszkania i osiągnięć życiowych. Większość zmarłych została pochowana na pólkach wykutych w skale, a tylko najbardziej wpływowe osoby pochowano w osobnych sarkofagach. Niektóre z jaskiń tworzą ogromne jaskinie z imponującymi sklepieniami. Największą ze wszystkich jest jaskinia nr 20 (długość i szerokość około 75 metrów). Odkryto w niej 125 kamiennych sarkofagów, z których jedna trzecia jest zdobiona. Miejsce to jest unikalnym dokumentem osiągnięć historycznych i kulturowych Żydów z przełomu dwustu lat. Jest to najstarszy tak rozległy cmentarz żydowski odkryty na świecie. Z tego powodu katakumby zgłoszono w 2002 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO[6].

Tymczasem teren jest chroniony przez Park Narodowy Beit Sze'arim.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Czas zwiedzania wynosi około 1-2 godzin. W parku organizowane są różne imprezy okolicznościowe[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Beit She'arim - The Jewish necropolis of the Roman Period (ang.). W: Israel Ministry of Foreign Affairs [on-line]. 2000-11-20. [dostęp 2012-06-09].
  2. Benjamin Mazar: Beth She'arim: Report on the Excavations during 1936-1940. s. 19.
  3. Wolf-Dieter Hütteroth, Kamal Abdulfattah: Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century. Erlanger Geographische Arbeiten. Erlangen: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft, 1977, s. 158.
  4. C.R. Conder, H. Kitchener: Survey of Western Palestine. London: 1888, s. 325-328, 343-351. [dostęp 2012-06-09]. (ang.)
  5. Moshe Sharon: Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae. Brill, 2004, s. 37. ISBN 9004131973. [dostęp 2012-06-09]. (ang.)
  6. Beth She'arim (ang.). W: UNESCO World Heritage Centre [on-line]. 2002-01-31. [dostęp 2012-06-09].
  7. Bet She‘arim National Park (ang.). W: Israel Nature and Parks Authority [on-line]. [dostęp 2012-06-09].