Benjamin Wade

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Benjamin Wade
Benjamin F Wade - Brady-Handy.jpg
Data i miejsce urodzenia 27 października 1800
Springfield
Data i miejsce śmierci 2 marca 1878
Jefferson
Stany Zjednoczone Przewodniczący pro tempore Senatu USA
Okres urzędowania od 2 marca 1867
do 3 marca 1869
Poprzednik Lafayette Foster
Następca Henry Anthony

Benjamin Franklin Wade (ur. 27 października 1800, zm. 2 marca 1878) – polityk i prawnik amerykański.

Pierwszą pracą urodzonego w Springfield w stanie Massachusetts Wade’a był etat robotnika na budowie kanału Erie. Skończył jednak studia prawnicze w Ohio i, począwszy od roku 1828, praktykował tam prawo.

Politycznie wiązał się z abolicjonistami i Wigami, z których ramienia zasiadał w latach 1847-1851 w stanowym senacie Ohio. Potem był sędzią. W roku 1851 został senatorem USA. Po upadku Partii Wigów związał się z radykalnym skrzydłem republikanów. Wade opowiadał się także za równouprawnieniem kobiet, respektowaniem praw zorganizowanych robotników oraz słynął jako krytyk systemu kapitalistycznego.

W czasie wojny secesyjnej ostro krytykował prezydenta Abrahama Lincolna za miękkie stanowisko wobec niewolnictwa. Krytykował też jego plan rekonstrukcji po pokonaniu Konfederacji, opierający się bardziej na pojednaniu, niż okupacji i represjach.

W lipcu 1861 roku wraz z innymi politykami przyglądał się bitwie nad Bull Run, gdzie wojska Unii poniosły klęskę. Mało brakowało, a sam Wade zostałby schwytany przez żołnierzy nieprzyjaciela. Potem ostro krytykował niekompetencję dowódców armii.

Od 2 marca 1867 roku do 3 marca 1869 pełnił funkcję prezydenta pro tempore Senatu USA. Ponieważ prezydent Andrew Johnson, który przejął urząd po zamordowaniu Lincolna, nie miał w swoim gabinecie wiceprezydenta, Wade był przewodniczącym Senatu i pierwszą osobą w kolejce do urzędu prezydenta.

W czasie procesu Johnsona w roku 1868, w wypadku jego usunięcia, to właśnie Wade zostałby nowym prezydentem. Taka perspektywa nie podobała się jednak wielu senatorom. Do usunięcia Johnsona z urzędu (był demokratą) zabrakło jednego, jedynego głosu. Szalę przeważyło stanowisko senatora Edmunda G. Rossa z Kansas.

Niedługo potem jedna z gazet napisała: Andrew Johnson jest niewinny, ponieważ jego miejsce musiałby zająć Ben Wade.

W tym samym roku 1868 kandydat republikanów na urząd prezydenta, generał Ulysses Grant wybrał Wade’a swoim kandydatem na wiceprezydenta, ale został on odrzucony przez bossów partyjnych, którzy podsunęli Grantowi innego radykalnego republikanina, Schuylera Colfaxa. Tego też roku Wade przegrał wybory senackie. Jego miejsca zajął przyszły kandydat demokratów na wiceprezydenta Allen G. Thurman.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)


Poprzednik
Thomas Ewing
Senator ze stanu Ohio
1851-1869
Następca
Allen G. Thurman
Poprzednik
Lafayette S. Foster
Przewodniczący pro tempore Senatu
1867-1869
Następca
Henry B. Anthony