Bilbil czerwonoplamy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bilbil czerwonoplamy
Pycnonotus cafer[1]
(Linnaeus, 1766)
Zdjęcie wykonane w Kalkucie w Indiach
Zdjęcie wykonane w Kalkucie w Indiach
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina bilbile
Rodzaj Pycnonotus
Gatunek bilbil czerwonoplamy
Synonimy
  • [Turdus] cafer Linnaeus, 1766[2]
  • Molpastes cafer (Linnaeus, 1766)
  • Molpastes haemorrhous
  • Pycnonotus pygaeus
Podgatunki
  • P. c. humayuni Deignan, 1951
  • P. c. intermedius Blyth, 1846
  • P. c. bengalensis Blyth, 1845
  • P. c. stanfordi Deignan, 1949
  • P. c. melanchimus Deignan, 1949
  • P. c. saturatus (Whistler & Kinnear, 1932)
  • P. c. cafer (Linnaeus, 1766)
  • P. c. haemorrhousus (J. F. Gmelin, 1789)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Bilbil czerwonoplamy (Pycnonotus cafer) − gatunek małego, azjatyckiego ptaka z rodziny bilbili (Pycnonotidae).

Gatunek ten występuje w tropikalnym klimacie Azji Południowej, od Indii i południa Sri Lanki po Mjanmę i południowo-zachodnie Chiny. Ptak został wprowadzony przez człowieka lub samoistnie zaczął osiedlać się na wielu wyspach Pacyfiku, m.in. na Fidżi, Samoa, Tonga i na Hawajach. Pewnym jest, iż sam rozprzestrzenił się w części Dubaju, Emiratów Arabskich oraz Nowej Zelandii. Bilbil ten jest uważany za jeden z gatunków inwazyjnych[4].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Bilbil czerwonoplamy został pierwszy raz opisany przez Karola Linneusza w 1766. Kilka populacji tego rozpowszechnionego gatunku traktowanych było jako podgatunki (lub rasy). Podgatunek nominatywny został zanotowany na południu Indii[5]. Jako gatunek typowy oznaczony został przez Erwina Stresemanna osobnik z Puducherry[6]. Rasa zachodnia, uważana za pośrednią, występuje w Kaszmirze i Kohat, aż do Salt Range oraz wzdłuż Himalajów do Kumaon. Rasa bengalska spotykana jest w Himalajach, od wschodniego Nepalu po Asam. Na południe od obszarów występowania ras pośredniej i bengalskiej znajdują się obszary występowania rasy pallidus (na południowy zachód aż do Ahmednagaru) oraz rasy saturatus (w kierunku rzeki Godavari). Nie istnieją wyraźne granice w określeniu występowania tych dwóch ostatnich form, stąd nowsze opracowania nie rozróżniają rasy pallidus od saturatus.

Wyróżnia się jeszcze kilka innych ras: humayuni (rasa pustynna spotykana w Sindh i w północno-zachodnich Indiach), stanfordii (północno-wschodnie Indie), haemorrhous (Sri Lanka), melanchimus (południe Mjanmy i północne tereny Tajlandii) oraz chrysorrhoides (Chiny). Dwie wcześniej rozpoznawane rasy nigropileus (południe Mjanmy) i burmanicus (północ Mjanmy) uważane są obecnie za hybrydy. Na tej podstawie wyróżniono następujące podgatunki P. cafer[7][2][8]:

  • P. cafer humayuni
  • P. cafer intermedius
  • bilbil bengalski (P. cafer bengalensis)
  • P. cafer stanfordi
  • P. cafer melanchimus
  • P. cafer saturatus
  • bilbil czerwonoplamy (P. cafer cafer)
  • P. cafer haemorrhousus

Przypisy

  1. Pycnonotus cafer w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Red-vented Bulbul (Pycnonotus cafer) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 8 sierpnia 2012].
  3. Pycnonotus cafer. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. 100 of the World’s Worst Invasive Alien Species:A selection from the Global Invasive Species Database (ang.). www.issg.org, 2000. [dostęp 2010-05-31].
  5. Hugh Whistler: Popular Handbook of Indian Birds. London: Gurney & Jackson, 1949, s. 68-70. ISBN 68–70.
  6. Erwin Stresemann. On the birds collected by Pierre Poivre in Canton, Manila, India and Madagascar (1751-1756). „Ibis”. 94 (3), s. 499-523, 1952. British Ornithologists' Union. doi:10.1111/j.1474-919X.1952.tb01847.x. 
  7. Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Family Pycnonotidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.1. [dostęp 8 sierpnia 2012].
  8. Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Pycnonotidae Gray,GR, 1840 – bilbile – Bulbuls. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 8 sierpnia 2012].