Charmonium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cząstki elementarne
leptony
e μ τ
νe νμ ντ
kwarki
u c t
d s b
nośniki oddziaływań
γ Z0 W± gluon g
hadrony
mezony
π K J/ψ
ϒ B D
bariony
p n Λ Δ
Σ Ξ Ω
bozony
fermiony

Charmoniummezon zawierający kwark i antykwark powabny (ang. "charm" – stąd nazwa charmonium). Żaden ze stanów charmonium nie jest stabilny ze względu na oddziaływania silne, są to zatem rezonansy.

Odkryty w listopadzie 1974 w dwóch niezależnych centrach badawczych: przez grupę Burtona Richtera w SLAC, oraz przez grupę Samuela Tinga z Brookhaven National Laboratory. Odkrycie charmonium, okrzyknięte mianem "rewolucji listopadowej" w fizyce cząstek elementarnych[1][2], było bardzo istotne dla rozwoju tej dziedziny nauki, gdyż dowodziło pośrednio istnienia czwartego rodzaju kwarku, nazywanego powabnym i opisywanego wcześniej teoretycznie[1][3]. Sukces doświadczalny grup Richtera i Tinga stał się zarazem sukcesem teoretycznej chromodynamiki kwantowej, której przewidywania legitymizował[1]. Richter i Ting zostali za swoje odkrycie uhonorowani Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1976. Richter zaproponował oznaczenie nowej cząstki symbolem ψ, Ting optował za literą J – w uznaniu równorzędności odkryć używa się obecnie symbolu J/ψ (czyt. jot/psi, symbole wszystkich pozostałych cząstek elementarnych są jednoliterowe).

Charmonium, podobnie jak atom wodoru lub pozytonium, może przebywać w wielu różnych stanach kwantowomechanicznych (stopniach wzbudzenia). Różnią się one energią (a zatem również masą spoczynkową) oraz czasem życia[4]. Używa się dla nich nazw ηc, hc, ψ i Χc. Pierwszy ze stanów ψ nosi nazwę J/ψ.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Fred Gilman: The November Revolution (ang.). styczeń 1985. [dostęp grudzień 2010].
  2. Avinash Khare. The november (J/ψ) revolution: twenty-five years later. „Current Science”. 77 (9), 10 listopada 1999. [dostęp grudzień 2010]. 
  3. Bob Cahn: Science Today: BaBar's Astonishing Decays. [dostęp grudzień 2010].
  4. Chang-Zheng Yuan: Charmonium radiative decays. [dostęp grudzień 2010].

Zobacz też [edytuj]