Kwark t
| Cząstki elementarne modelu standardowego |
||
| leptony | ||
| e | μ | τ |
| νe | νμ | ντ |
| kwarki | ||
| u | c | t |
| d | s | b |
| bozony cechowania | ||
| γ | Z0 | W |
| B0 | gluon | |
| bozony Higgsa | ||
| H0 | ||
Kwark t (ang. top, true), kwark wysoki, kwark prawdziwy (w literaturze popularnonaukowej)[1], inaczej zwany szczytowym lub wierzchnim – kwark należący do trzeciej generacji cząstek elementarnych. Jest najcięższym znanym kwarkiem. Jego masa jest na tyle duża, że pojedynczy kwark t potrafi się rozpaść (aby było to możliwe masa kwarka musi być większa niż bozonu W)[2].
Został odkryty 2 marca 1995 roku w Fermilabie w Stanach Zjednoczonych[3].
Kwark t uczestniczy przede wszystkim w oddziaływaniach silnych, ale może się rozpadać tylko za pośrednictwem oddziaływania słabego. Rozpada się prawie wyłącznie na bozon W i kwark denny. Model Standardowy przewiduje, że jego czas życia wynosi około 1×10−25 sekund, czyli mniej więcej 20 razy mniej niż skala czasu dla oddziaływań silnych, i dlatego nie tworzy hadronów, dając fizykom unikatową możliwość badania "nagich" kwarków.
Parametry kwarku t [edytuj]
- masa: 173,2 ± 0,9 GeV/c²[4]
- ładunek elektryczny: +2/3 e
- izospin: 0 (trzecia składowa)
- spin: 1/2
- prawda: 1
Przypisy
- ↑ Komisji Nazewnictwa Fizycznego PTF: Angielsko-polski słownik nowych polskich terminów fizycznych. 15.11.2007.
- ↑ Donald H. Perkins: Wstęp do fizyki wysokich energii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 133. ISBN 83-01-14246-4.
- ↑ Abachi, S. et al.. Observation of the Top Quark. „Physical Review Letters”. 74 (April 1995). 14. s. 2632-2637.
- ↑ Summary of Tevatron Top Mass Results - July 2011 (ang.). [dostęp 15 grudnia 2011].
