Dylaton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dylaton – hipotetyczna cząstka skalarna przewidywana przez teorię Kaluzy-Kleina. Jej pole to składowa (5, 5) tensora metrycznego w pięciu wymiarach. Jest przedstawicielem klasy hipotetycznych cząstek zwanych radionami lub grawiskalarami, postulowanych przez teorie rozważające przestrzeń o liczbie wymiarów większej niż 4.

Dylaton może występować w wielu stanach, które możemy potraktować jako osobne cząstki (tak samo, jak pozyton można uważać za stan elektronu, ale można go też traktować jako inny rodzaj cząstki). Istnieje nieskończenie wiele dylatonów, numerowanych liczbami całkowitymi. Zerowy dylaton jest bezmasowy i nie posiada ładunku, natomiast każdy dylaton o numerze n będzie miał ładunek n q_0 i masę |n| m_0, gdzie q_0 to pewien podstawowy ładunek (utożsamiany z ładunkiem elektronu), natomiast m_0 to podstawowa masa dobrana tak, że długość jej fali Comptona jest równa rozmiarowi piątego wymiaru.

Teoria przewiduje, że masy niezerowych modów dylatonu będą bardzo duże (w skali kwantowej), więc nie mogliśmy ich jeszcze wykryć. Jednak zerowy dylaton jest bezmasowy i powinniśmy go móc zaobserwować. Fakt, że nie zaobserwowaliśmy go, jest przesłanką przeciwko teorii Kaluzy-Kleina. Istnieją rozszerzenia teorii, w której różne efekty mechaniki kwantowej nadają zerowemu dylatonowi masę, co pozwala uratować teorię.

Od pola dylatonu zależna jest stała struktury subtelnej, więc jeżeli dylatony naprawdę istnieją, to może się ona zmieniać. Oznaczałoby to, że możliwa jest zmiana siły oddziaływań elektromagnetycznych, szybkości rozpadów promieniotwórczych oraz prędkości światła.