Omega (cząstka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy barionu. Zobacz też: mezon ω.
Struktura cząstki omega składająca się z trzech kwarków dziwnych
Ślad pierwszej zaobserwowanej cząstki Ω w komorze pęcherzykowej w Brookhaven National Laboratory

Omega, Ω to cząstka elementarna należąca do hiperonów. Jest zbudowana z trzech kwarków dziwnych sss.

Własności[edytuj | edytuj kod]

Ma następujące własności:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Hiperon omega został zarejestrowany w komorze pęcherzykowej w wyniku zderzenia protonu z mezonem K wg zapisu:

 p + K^- \rightarrow K^0 + K^+ + \Omega^-

W wyniku oddziaływania mezonu K z protonem powstają: mezon K0, mezon K+ oraz hiperon Ω. Po czasie ok. 10−10 sekundy hiperon Ω rozpada się na mezon pion \pi^- i hiperon ksi-zero.

 \Omega^- \rightarrow \pi^- + \Xi^0

Ten ostatni rozpada się następnie na hiperon lambda i pion \pi^0. Z hiperonu lambda Λ powstaje proton i pion \pi^-. Pion \pi^0 praktycznie momentalnie w punkcie, w którym powstał, ulega rozpadowi na dwa kwanty gamma, które zamieniają się w pary elektronowo-pozytonowe.

Odkrycia dokonano w 1963 r. niezależnie w dwu laboratoriach: Brookhaven National Laboratory w stanie Nowy Jork i CERN-ie w Genewie. Masę, ładunek i dziwność cząstki Ω wydedukował z modelu kwarkowego Murray Gell-Mann przed jej otrzymaniem, powtarzając sukces Mendelejewa w stosunku do galu, skandu i germanu. Nazwa omega ma w intencji Gell-Manna oznaczać, iż jest to ostatni brakujący hiperon do ścieżki ośmiokrotnej (ang. Eightfold Way): omega jest ostatnią literą w greckim alfabecie.

We wrześniu 2008 ogłoszono odkrycie cząsteczki Ωb składającej się z dwóch kwarków dziwnych i jednego kwarka b[1]

Rysunek obok przedstawia schemat powstania i rozpadu hiperonu Ω, zarejestrowany w komorze pęcherzykowej. Liniami przerywanymi zaznaczono drogi cząstek neutralnych, nie pozostawiających śladów w komorze. W wyniku oddziaływania mezonu K z protonem powstają: mezon K0, mezon K+ oraz hiperon Ω. Po czasie ok. 10−10 sekundy hiperon omega rozpada się na pion \pi^- i mezon Ξ0. Ten ostatni rozpada się następnie na hiperon lambda i pion \pi^0. Z hiperonu lambda powstaje proton i pion \pi^-. Pion \pi^0 praktycznie natychmiast, w punkcie, w którym powstał, ulega rozpadowi na dwa kwanty gamma, które zamieniają się w pary elektronowo–pozytonowe.

Przypisy

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Frank Close "Kosmiczna cebula. Kwarki i Wszechświat" Warszawa PWN 1989 przekład Wanda Stępień-Rudzka ("The Cosmic Onion. Quarks and the Nature of the Universe" 1983 London: Heinemann Educational Books) ISBN 83-01-08434-0