Chmiel (powiat bieszczadzki)

Chmiel
Dawna cerkiew w Chmielu - obecnie kościół
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	bieszczadzki
Gmina	Lutowiska
Liczba ludności (2006)	149
Strefa numeracyjna	(+48) 13
Kod pocztowy	38-715 (p-ta Dwernik)
Tablice rejestracyjne	RBI
Położenie na mapie Polski Chmiel
49°13′17″N 22°36′06″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Cmentarz w Chmielu

Nagrobek z inskrypcją

Chmiel – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

W miejscu znajduje się kościół rzymskokatolicki pw. Św. Mikołaja.

Położenie

Miejscowość położona jest w dolinie Sanu u podnóża pasma górskiego – Otrytu. Nazwa pochodzi od chmielu.

Historia

Lokowana na prawie wołoskim przez Kmitów w początku XVI wieku. Podawane są dwie daty lokacji 1502 i 1526. Piotr Kmita Sobieński do 1553 dziedziczy Chmiel, a po jego śmierci bezdzietna wdowa Barbara Kmita z Herburtów. W dobrach Kmitów pozostawała do 1580 a następnie była własnością rodu Stadnickich do 1653. W końcu XVI wieku zbudowano pierwszą cerkiew greckokatolicką, która spłonęła. W 1709 wioska została spalona przez cofających się Szwedów W 1795 wysiłkiem mieszkańców obok XVII-wiecznej dzwonnicy postawiono nową cerkiew pod wezwaniem św. Mikołaja. Cerkiew ta przetrwała do 1904, w którym ze względu na zły stan techniczny rozebrano ją wznosząc kolejną w 1906 poświęconą temu samemu patronowi.

Wiek XVIII i XIX przynosił stałe zmiany właścicieli aż do 1900 gdy Chmiel nabył Mendel Rand. W 1930 majątek przeszedł na Arona Jarmusza. W tym czasie zamieszkiwało go ok. 300 osób, z czego 98% grekokatolicy i 2% żydzi. W 1939 wraz z innymi terenami II RP został anektowany przez ZSRR. Do Polski powrócił dopiero po korekcie granicy w 1951. Chmiel ponownie został zasiedlony osadnikami z Nowosądecczyzny i innych regionów kraju. Wróciło do niego też wielu autochtonów, których wojenne losy rzuciły w odległe zakątki Polski. Obecnie w Chmielu zamieszkuje 130 osób. Znajdują się trzy placówki handlowe, przystanek PKS, oraz kilka gospodarstw agroturystycznych.

Demografia

• 1921 Chmiel zamieszkiwało 336 osób (w 137 domach mieszkalnych):
  • 328 wyznania grecko-katolickiego
  • 8 wyznania mojżeszowego
• 1991 – 108 osób
• 2004 – 149 osób

Zabytki

Atrakcją jest cerkiew pw. św Mikołaja, od 1970 służąca jako kościół rzymskokatolicki. Na cmentarzu znajduje się nagrobek z 1641 z inskrypcją w języku starocerkiewnym. Kolejnym zabytkiem jest nagrobek Emanuela Ricci, właściciela dóbr ziemskich z pierwszej połowy XIX w. z napisem w języku polskim, oraz kilkadziesiąt krzyży greckokatolickich. Ród Riccich posiadał na tym terenie kilka dóbr, mimo że największe skupisko tej rodziny było aż we Lwowie (zob. Księga adresowa miasta Lwowa 1904).

Według rejestru zabytków KOBiDZ na listę zabytków wpisane są obiekty:

• cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. św. Mikołaja, drewn., 1906,

nr rej.: A-139 z 29.05.1968

• cmentarz, nr rej.: j.w.
• zagroda jednobudynkowa nr 37, k. XIX, nr rej.: A-781 z 29.04.1975

Inne miejscowości z prefiksem Chmiel: Chmielno, Chmielnik, Chmielówka, Chmielowice, Chmielów, Chmielonek, Chmielniki, Chmielinko, Chmielewo, Chmielew, Chmielewko, Chmieleń, Chmielek i Chmielarze

Linki zewnętrzne

• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi