Cmentarz Bajkowy

Grób Łesi Ukrainki na Starym Bajkowie

Cmentarz Bajkowy w Kijowie zwany również Bajkowskim (ukr. Байкове кладовище, Bajkowe kładowyszcze) – jedna z najstarszych nekropolii na Ukrainie. Zabytek kultury o dużym znaczeniu symbolicznym dla Ukraińców założony w 1834. Zajmuje powierzchnię 72 ha.

Historia

Cmentarz został założony w 1834 jako wspólna nekropolia dla wyznawców prawosławia, katolicyzmu i protestantyzmu – zmarli byli chowani w trzech oddzielnych sektorach (każdy z własną kaplicą). W latach osiemdziesiątych XIX wieku nekropolię podzielono na dwie części: Stare Bajkowo i Nowe Bajkowo. Do nowego cmentarza prowadzą trzy bramy główne stylizowane na kaplice: prawosławną, katolicką i luterańską. W 1884 na terenie Nowego Bajkowa zbudowano cerkiew wozniesieńską.

Nazwa założenia wywodzi się od rosyjskiego generała Bajkowa, do którego na początku XIX wieku należały te tereny.

Na cmentarzu do dziś zachowało się około 20 kaplic grobowych autorstwa znanych architektów kijowskich: m.in. Władysława Horodeckiego i Władimira Nikołajewa.

Dużą stratą dla ukraińskiej kultury było zniszczenie podczas II wojny światowej bajkowskiego archiwum cmentarnego.

Znane postaci pochowane na cmentarzu

• Mychajło Hruszewski – ukraiński polityk, pierwszy prezydent Ukraińskiej Republiki Ludowej.
• Ołena Pcziłka - ukraińska pisarka i etnograf
• Łesia Ukrainka – ukraińska poetka narodowa.
• Maria Zańkowećka – wybitna ukraińska aktorka.
• Maksym Rylski – poeta ukraiński, tłumacz literatury polskiej.
• Ołeksandr Kornijczuk – ukraiński poeta i polityk, mąż Wasilewskiej.
• Hryhir Tiutiunnyk – pisarz ukraiński.
• Ołeś Honczar – ukraiński pisarz.
• Wasyl Stus – poeta, krytyk i publicysta epoki Ukraińskiej SRR, działacz opozycyjny.
• Pawło Tyczyna – ukraiński poeta i polityk, przewodniczący Rady Najwyższej USRR.
• Wiaczesław Czornowił – ukraiński dysydent i polityk.
• Wołodymyr Szczerbycki – radziecki polityk ukraiński, premier i I sekretarz KPU.
• Walery Łobanowski – ukraiński piłkarz i trener.

Znani Polacy

• Wanda Wasilewska – polska pisarka, wiceprzewodnicząca PKWN.
• Wilhelm Kotarbiński – malarz i rysownik.
• Leon Idzikowski – księgarz i wydawca kijowski.
• Józef Zawadzki (1886) – prezydent Kijowa, założyciel Giełdy Miejskiej.
• Gustaw Belke (1873) - przyrodnik, zoolog, badacz przyrody Podola
• Leonard Jankowski – syn Michała na Kamionce pod Pawołoczą prawnik, działacz społeczności polskiej w Kijowie, przewodniczący komitetu na rzecz budowy kościoła św. Mikołaja.
• Piotr Żmigrodzki – ksiądz, proboszcz katolickiej parafii Św. Aleksandra w Kijowie.
• Włodzimierz Wysocki – kijowski fotograf i poeta.

Na cmentarzu znajduje się kwatera 114 polskich żołnierzy poległych w Kijowie i jego okolicach podczas wojny 1920 (upamiętnia ich wysoki metalowy krzyż).