Cmentarze żydowskie w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

W Gdańsku istnieją trzy nieczynne nekropolie żydowskie. Największa znajduje się przy ul. Cmentarnej (opodal katolickiego cmentarza Salwator Nowy), a dwie mniejsze: przy ul. Traugutta oraz na Królewskim Wzgórzu w okolicach Świętej Studzienki.

Cmentarz żydowski (ul. Cmentarna)[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz żydowski na tzw. Żydowskiej Górce (w obecnej dzielnicy Chełm, przed 1945 noszącej nazwę Stolzenberg) został założony w paśmie wzgórz morenowych najpóźniej w I połowie XVI wieku[1]. Pierwsza historyczna wzmianka o nim pochodzi z 1694. Jest to najstarsza i największa żydowska nekropolia na Pomorzu. Należała do Chewra Kadisza (Bractwa Pogrzebowego) gminy wyznaniowej Stare Szkoty.

Na powierzchni 2,3 hektara zachowało się około 240 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1841[2]. Nagrobki wykonane są z piaskowca. Posiadają typowe zdobienia i inskrypcje w języku hebrajskim oraz niemieckim.

Cmentarz przetrwał w dobrym stanie II wojnę światową i został zamknięty w 1956 roku. W kolejnych dziesięcioleciach uległ znacznej dewastacji. Został ogrodzony i odrestaurowany w latach 2006-2008[3]. W 2009 roku postawiono nowe macewy na grobach dwóch XVIII-wiecznych rabinów: Elchanana Aschkenasiego i Meira Posnera[4].

Cmentarz żydowski (ul. Traugutta)[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz żydowski we Wrzeszczu został założony w połowie XVIII wieku. Cmentarz został mocno zdewastowany podczas wojen napoleońskich. W 1823 przeprowadzono prace renowacyjne i cmentarz ponownie otworzono. Cmentarz funkcjonował aż do 1939. Na powierzchni 0,35 hektara zachowało się 7 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1823. Cmentarz nie jest ogrodzony[5].

Cmentarz żydowski (Na Królewskim Wzgórzu)[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz gminy wyznaniowej we Wrzeszczu. W latach siedemdziesiątych XX w. dziesiątki nagrobków z cmentarza zostało wykorzystanych przez okolicznych mieszkańców do budowy kamiennych schodów, prowadzących na przeciwległą stronę Jaśkowej Doliny. Wielu nazywa je "schodami hańby".

Przypisy

  1. Cmentarze Żydowskie w Gdańsku. Forum Żydów Polskich.
  2. Burchard podaje, iż cmentarz założono w XVII w., zachowało się około 100 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1786
  3. Cmentarz żydowski w Gdańsku Chełmie. Gmina Wyznaniowa Żydowska w Gdańsku.
  4. Pomnik kindertransportów w Gdańsku. trojmiasto.gazeta.pl.
  5. Burchard nie wspomina o pracach renowacyjnych

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 40-41.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]