Czernica (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czernica
Pałacyk
Pałacyk
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat rybnicki
Gmina Gaszowice
Liczba ludności (2008) 2 103
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 44-282
Tablice rejestracyjne SRB
SIMC 0214126
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Czernica
Czernica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czernica
Czernica
Ziemia 50°05′01″N 18°24′02″E/50,083611 18,400556

Czernicawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Gaszowice, w północno-wschodniej części Płaskowyżu Rybnickiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według jednej z teorii nazwa wsi pochodzi od nazwy rzeki płynącej przez Czernicę - "Czarnych wód". Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa pochodzi natomiast od staropolskiej nazwy "czernica" oznaczającej borówki[1]. Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości Czernice podając jej znaczenie "Heidelbeerplatz" czyli po polsku "Miejsce borówek, jagód"[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy nazwa wsi pojawiła się w dokumencie z 17 marca 1317 roku, wystawionym przez żonę pierwszego poświadczonego właściciela wsi - Tomisława. Następnie miejscowość przechodziła na kolejnych właścicieli, z których ostatnim była baronowa Albina von Roth. W 1945 roku dobra dworskie zostały rozparcelowane przez Urząd Ziemski w Rybniku.

23 maja 1920 roku w Czernicy utworzone zostało gniazdo najstarszej polskiej organizacji sportowej Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Koło to podlegało organizacyjnie VIII Rybnickiemu okręgowi śląskiej dzielnicy Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół"[2][3] i należało do szeregu sekcji gimnastycznych śląskiego Sokoła. W roku 1920 niedobczyckie koło tej organizacji liczyło 56 członków[4].

W latach 1945-54 siedziba gminy Czernica. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

W latach 1880 do 1966 eksploatowano tu pokłady gipsu. Znajdują się tu pomniki przyrody - 4 stare lipy (obwód do 467 cm) i dąb (336 cm).

We wsi znajduje się zabytkowy dworek pochodzący sprzed XIX wieku, otoczony parkiem z lipami, klonami i kasztanami. Do 2007 roku w Czernicy znajdował się także unikatowy w skali województwa śląskiego piętrowy drewniany spichlerz. Jednak wskutek zaniedbań konserwatora zabytków - braku środków na jego konserwację oraz braku zgody na przeniesienie zabytku na teren Parku Etnograficznego w Chorzowie - budynek ten uległ zawaleniu.

W Czernicy urodził się polski kompozytor muzyki poważnej Henryk Mikołaj Górecki.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 45.
  2. "Encyklopedia powstań śląskich", Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, str. 563, hasło "Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" - dzielnica Śląska".
  3. "Działalność Towarzystwa gimnastycznego „Sokół” na ziemi rybnickiej w latach 1898–1939", Rybnicki Kurier Muzealny nr 4, czerwiec 2012
  4. "Srebrna księga Sokolstwa Polskiego na Śląsku", nakł. Wydziału Dzielnicy Śląskiej ; drukiem "Katolika", Bytom 1920.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]