Dizajn
Dizajn (design[1]) – termin potoczny powszechnie wiązany z dziedzinami grafiki użytkowej i wzornictwa przemysłowego oraz projektowania w technice.
Oryginalnie pochodzi z łac. designare: 'wyznaczać', 'mianować'; wł. disegno: 'rysunek', 'wzór'; fr.: désigner. W późniejszym czasie pojęcie został przejęty przez inne języki, a we współczesnym zastosowaniu upowszechnił się poprzez angielskie słowo "design".
Ma tak szerokie znaczenia jak:
- plan, rysunek stworzony dla pokazania wyglądu lub funkcji budynku, ubrania lub dowolnego obiektu zanim powstanie
- akt tworzenia danego planu / rysunku
- układ linii lub kształtów tworzących wzór lub dekorację
- rezultat planu, intencji, zamiaru, rzecz projektowana
Spis treści |
[edytuj] Dziedziny
- grafika użytkowa
- projektowanie produktu/wzornictwo przemysłowe
- architektura wnętrz
- multimedia
- moda
[edytuj] Historia dizajnu w Polsce
Instytucją mającą niezwykły wpływ na rozwój projektowania w Polsce miało stowarzyszenie Warsztaty Krakowskie powstałe w 1913 roku. Zajmowało się ono takimi dziedzinami jak projektowanie mebli, metalu, galanterii skórzanej, tkactwem, zabawkarstwem, introligatorstwem, batikiem i farbiarstwem. Do stowarzyszenia należeli tak wybitni twórcy jak Wojciech Jastrzębowski, Karol Homolacs, Zofia Stryjeńska, Bonawentura Lenart, Antoni Buszek, Józef Czajkowski, Karol Stryjeński, Kazimierz Młodzianowski. a związani z nim byli m.in.: Karol Tichy, Eleonora Plutyńska. Dowodem międzynarodowego uznania dla Warsztatów Krakowskich był ogromny sukces podczas Międzynarodowej Wystawie Sztuk Dekoracyjnych i Nowoczesnego Przemysłu w Paryżu w 1925 roku, gdzie Polacy w tym wielu twórców Warsztatów Krakowskich otrzymali aż 189 wyróżnień. Po rozwiązaniu Warsztatów Krakowskich, w 1926 r., powołano w Warszawie Spółdzielnię Artystów Ład. W 1950 roku powstał założony przez profesor Wandę Telakowską Instytut Wzornictwa Przemysłowego (IWP), jedna z pierwszych instytucji zajmujących się wzornictwem przemysłowym w Europie. W instytucie powstawały pierwsze powojenne projekty dla wszystkich gałęzi polskiego przemysłu.
W 1963 został utworzony Wydział Form Przemysłowych na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie jako pierwsza w Polsce szkoła wzornictwa. Wydział prowadzi kształcenie w zakresie sztuki projektowania o kierunku wzornictwo ze specjalnościami projektowanie produktu oraz komunikacji wizualnej. Pierwszy Wydział Wzornictwa Przemysłowego powołano w 1977 w warszawskiej ASP. Wybitnymi przedstawicielami polskiego dizajnu związanymi z warszawską uczelnią byli: Jerzy Sołtan, Lech Tomaszewski, Andrzej Jan Wróblewski.
[edytuj] Polskie uczelnie kształcące w kierunku projektowanie/wzornictwo przemysłowe
- Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku
- Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach
- Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie
- Akademia Sztuk Pięknych w Łodzi
- Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
- Akademia Sztuk Pięknych we Wrocławiu
- Politechnika Białostocka - Wydział Architektury
- Politechnika Koszalińska
- Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
- Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu
- Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy
- Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie - Wydział Budownictwa i Architektury - Katedra Rysunku, Malarstwa i Rzeźby
- Politechnika Radomska im. Kazimierza Pułaskiego - Wydział Materiałoznawstwa, Technologii i Wzornictwa
- Wyższa Szkoła Sztuki Użytkowej w Szczecinie - Wydział Architektury Wnętrz
- Wyższa Szkoła Sztuki i Projektowania w Łodzi - Wydział Wzornictwa
- Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości - Kierunek Wzornictwo
- Politechnika Śląska - Wydział Architektury
[edytuj] Polskojęzyczne magazyny o dizajnie
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Słowniki podają wyłącznie formę design, jednak forma dizajn przyjęła się w środowisku i literaturze; więcej w: Aleksandra Cieślikowa: Design czy dizajn? (pol.). Kwartalnik 2+3D. [dostęp 2011-09-14].
