Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Pedagogical University of Cracow
Data założenia	11 maja 1946
Typ uczelni	państwowa
Państwo	Polska
Adres	ul. Podchorążych 2 30-084 Kraków
Liczba studentów	16 899
Rektor	prof. dr hab. Michał Śliwa
Położenie na mapie Krakowa Uniwersytet Pedagogiczny
Położenie na mapie Polski Uniwersytet Pedagogiczny
50°04′26.19″N 19°54′30.74″E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej (ang. Pedagogical University of Cracow) – państwowa wyższa uczelnia pedagogiczna w Krakowie.

Uniwersytet Pedagogiczny został powołany 11 maja 1946 jako Państwowa Wyższa Szkoła Pedagogiczna. Podjął działalność dydaktyczną 25 października.

Historia

W początkowym okresie przygotowywał nauczycieli szkół podstawowych; cykl kształcenia obejmował 3 lata i kończył się egzaminem dyplomowym. Począwszy od roku akademickiego 1949/1950 rozpoczął również kształcenie nauczycieli szkół średnich i prowadził działalność w nowej strukturze organizacyjnej opartej na wydziałach. Równocześnie powołano instytucje i stanowiska akademickie: senat, rady wydziałów, rektora, prorektorów i dziekanów.

W 1954 roku uczelnia uzyskała status szkoły wyższej, w której studia trwały 4 lata, a absolwenci zdobywali pełne wykształcenie wyższe i dyplom magistra. Przemiany polityczne roku 1956 sprawiły, że Uczelnia otrzymała znaczną autonomię i po raz pierwszy dokonano wyboru rektora, dotychczas mianowanego. Został nim prof. dr Wincenty Danek. Pod jego kierownictwem nastąpił rozwój Wyższej Szkoły Pedagogicznej, który sprawił, że w środowisku oświatowym zyskała powszechnie opinię Uczelni przygotowującej wysoko wykwalifikowaną kadrę nauczycieli^{[potrzebne źródło]}. Począwszy od roku akademickiego 1958/1959 studia przedłużono do 5 lat.

W 1959 Uczelnia otrzymała prawa nadawania stopnia naukowego doktora (literaturoznawstwo, językoznawstwo, historia, filozofia, nauki o polityce, biologia, geografia, matematyka, pedagogika, sztuki piękne, fizyka), a w 1967 roku prawo przeprowadzania przewodów habilitacyjnych (literaturoznawstwo, językoznawstwo, historia, biologia).

W 1973 Wyższa Szkoła Pedagogiczna otrzymała imię Komisji Edukacji Narodowej.

Rok 1989 rozpoczął okres przeobrażeń ustrojowych i społecznych, stawiając przed środowiskiem akademickim nowe zadania, polegające na wypracowaniu modelu kształcenia i funkcjonowania w warunkach pełnej samodzielności i samorządności.

1 października 1999 roku weszła w życie ustawa o nadaniu uczelni nazwy Akademia Pedagogiczna im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, natomiast 20 listopada 2008 roku weszła w życie kolejna ustawa, tym razem nadając Uczelni nazwę Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. W dniu 28 września 2011 roku na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa uruchomiono Liceum Akademickie. 15 października 2012 roku był dniem nadania tytułu doktora honoris causa prezydentowi Krakowa prof. Jackowi Majchrowskiemu.

Uczelnia od początku istnienia znajduje się na pierwszym miejscu w rankingu uczelni pedagogicznych.

Kalendarium

• 1946: powstanie Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej
• 1954: uzyskanie statusu szkoły wyższej
• 1973: nadanie Wyższej Szkole Pedagogicznej imienia Komisji Edukacji Narodowej
• 1999: zmiana nazwy na Akademia Pedagogiczna im. Komisji Edukacji Narodowej
• 2008: zmiana nazwy na Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej

Rektorzy

• Stefan Szuman (1946-1948)
• Stanisław Skalski (1948-1949)
• Kazimierz Józef Piwarski (1949-1950)
• Zygmunt Mysłakowski (1950-1956)
• Wincenty Danek (1956-1971)
• Zenon Moszner (1971-1975)
• Bolesław Faron (1975-1980)
• Tadeusz Ziętara (1980-1981)
• Zenon Moszner (1981-1984)
• Mieczysław Rozmus (1984-1990)
• Zenon Uryga (1990-1993)
• Feliks Kiryk (1993-1999)
• Michał Śliwa (1999-2005)
• Henryk Żaliński (2005-2008)
• Michał Śliwa (od 2008)

Struktura uczelni

Budynek Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Pedagogicznego przy ul. Ingardena 4 w Krakowie

Zespół budynków Wydziału Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego przy ul. Mazowieckiej 43 w Krakowie

Wydział Filologiczny

• Instytut Filologii Polskiej
• Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa
• Instytut Neofilologii

Wydział Humanistyczny

• Instytut Filozofii i Socjologii
• Instytut Historii
• Instytut Politologii

Wydział Pedagogiczny

• Instytut Nauk o Wychowaniu
• Instytut Pedagogiki Przedszkolnej i Szkolnej
• Instytut Pedagogiki Specjalnej
• Katedra Badań i Studiów nad Dzieckiem i Dzieciństwem
• Katedra Bezpieczeństwa i Edukacji Obywatelskiej
• Katedra Historii Oświaty i Wychowania
• Katedra Technologii i Mediów Edukacyjnych
• Pracownia Psychologii

Wydział Geograficzno-Biologiczny

• Instytut Biologii
• Instytut Geografii

Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

• Instytut Matematyki
• Instytut Fizyki
• Instytut Techniki
• Katedra Informatyki i Metod Komputerowych

Wydział Sztuki

• Katedra Malarstwa, Rysunku i Rzeźby
• Katedra Grafiki i Projektowania Wizualnego
• Katedra Teorii Sztuki i Edukacji Artystycznej

Budynki dydaktyczno-naukowe

Budynek dydaktyczny Uniwersytetu Pedagogicznego przy ul. Karmelickiej 41 w Krakowie

Pływalnia Uniwersytetu Pedagogicznego przy ul. Ingardena 4 w Krakowie

• Gmach główny przy ul. Podchorążych 2, zbudowany w latach 1971-1973, o powierzchni 23 672 m². W nim znajdują się Wydziały: Humanistyczny, Matematyczno-Fizyczno – Techniczny, Geograficzno-Biologiczny, częściowo Filologiczny.
• Budynek Wydziału Pedagogicznego znajduje się przy ul. Ingardena 4, zbudowany w latach 30. XX wieku w stylu modernistycznym.
• Zespół budynków Wydziału Sztuki przy ul. Mazowieckiej 43, zbudowany w 1906 roku, styl eklektyzm. Zespół wpisany do rejestru zabytków woj. Małopolskiego pod nr A-1058, decyzja z 25 czerwca 1997 roku.
• Budynek dydaktyczny przy ul. Karmelickiej 41, zbudowany w 1871 roku wg projektu Maksymiliana Nitscha w stylu neorenesansowym. Wpisany do rejestru zabytków woj. Małopolskiego pod nr A-1026 decyzją z 8 maja 1996 roku.
• Budynek dydaktyczny przy ul. Studenckiej 5, z 1952 roku.
• Instytut Biologii przy ul. Podbrzezie 3, z lat 30. XX w.
• Obserwatorium Astronomiczne mieści się na szczycie Suhora (1000 m n.p.m.) w Gorcach, na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego, zbudowane w latach 1986-1987.
• Kryta Pływalnia przy ul. Ingardena 4, oddana do użytku w 1999 roku.
• Budynek dydaktyczny na os. Stalowym, oddany do użytku w 2006 roku.
• Planowana budowa budynku dydaktyczno-konferencyjnego przy ul. Jęczmiennej 9 (Dzielnica IV Prądnik Biały).

Uroczystości na uczelni

• 14 października – Dzień Edukacji Narodowej (rocznica powstania Komisji Edukacji Narodowej – 14 października 1773)
• 11 maja – Święto Uczelni (ukonstytuowanie się Komitetu Organizacyjnego Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej – 11 maja 1946)

Władze

• rektor: prof. dr hab. Michał Śliwa
• prorektor ds. nauki i współpracy międzynarodowej: dr hab. Kazimierz Karolczak, prof. UP
• prorektor ds. studenckich: dr hab. Jan Suchanicz, prof. UP
• prorektor ds. kształcenia: dr hab. Jerzy Waligóra, prof. UP

Dziekani

• Wydział Filologiczny: dr hab. Bogusław Skowronek, prof. UP
• Wydział Humanistyczny: prof. dr hab. Zdzisław Noga
• Wydział Pedagogiczny: dr hab. Zofia Szarota, prof. UP
• Wydział Geograficzno-Biologiczny: prof. dr hab. Zbigniew Długosz
• Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny: dr hab. Władysław Błasiak, prof. UP
• Wydział Sztuki: prof. UP Marek Sajduk

Organizacje studenckie

• Samorząd Studentów Uniwersytetu Pedagogicznego
• Zrzeszenie Studentów Polskich
• Niezależne Zrzeszenie Studentów przy Uniwersytecie Pedagogicznym
• Samorząd Doktorantów
• Akademicki Związek Sportowy
• Zrzeszenie Studentów Niepełnosprawnych
• Akademicki Klub Turystyczny "Stocze", koło nr 16 krakowskiego Oddziału Akademickiego PTTK

Studenckie koła naukowe

• Studenckie Koło Naukowe Historyków im. Joachima Lelewela
• Koło Naukowe Studentów Instytutu politologii
• Socjologiczne Koło Naukowe UP
• Studenckie Koło Naukowe "Bibliolog"
• Studenckie Koło Naukowe Geografów
• Koło Matematyków i Informatyków
• Studenckie Koło Fizyków "Pozyton"
• Studenckie Koło Naukowe Elektryków
• Studenckie Koło Naukowe Informatyków
• Studenckie Koło Naukowe "Lapis Lazuli"

Zobacz też

• Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
• Obserwatorium astronomiczne Uniwersytetu Pedagogicznego
• Szkoły wyższe w Polsce
• NZS Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
• Biblioteka Główna Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie
• Chór Mieszany Akademii Pedagogicznej im. KEN "Educatus"

Bibliografia

• Janusz Wojtycza: Rektorzy WSP/AP. [dostęp 2010-03-06].