Dorosłość

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dorosłość – określenie stanu dojrzałości fizycznej, (w biologii odnosi się do organizmu), zwykle dotyczy człowieka, który nie jest dzieckiemmężczyzny lub kobiety.

Uzyskanie pełnoletności jest momentem formalnie oznaczającym dorosłość (mylnie utożsamianą z dojrzałością).

Dawniej dorosłość była wyznaczana na kilka różnych sposobów:

  • przez osiągnięcie dojrzałości biologicznej lub fizycznej
  • przez przejście serii testów dowodzących gotowości dziecka do dorosłego życia (inicjacja)
  • przez osiągnięcie pewnego wieku
  • przez poczęcie i urodzenie dziecka

Większość nowoczesnych państw posiada prawnie określoną granicę wieku, po przekroczeniu której obywatel staje się dorosły bez żadnej wymaganej demonstracji gotowości do wejścia w dorosłość.

Aspekty prawne[edytuj | edytuj kod]

Bycie dorosłym oznacza możliwość zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Inne konsekwencje to wygaśnięcie władzy rodzicielskiej rodziców nad dzieckiem i co do zasady koniec odpowiedzialności finansowej za dziecko; możliwość zawarcia związku małżeńskiego, głosowania w wyborach, posiadania broni palnej, uzyskania prawa jazdy, samodzielnego podróżowania za granicę czy legalnego stosowania niektórych używek (papierosy, alkohol). W niektórych przypadkach granica wieku może być niższa, jeżeli prawo danego kraju dopuszcza wyjątki (np. zawarcie związku małżeńskiego dla kobiet jest w Polsce możliwe wcześniej za zgodą sądu rodzinnego).

W niektórych państwach istnieje możliwość wykonywania niektórych czynności prawnych, takich jak sprzedaż, czy wypożyczanie, przez osoby niepełnoletnie. Czasami w związku z tym występuje wymóg nadzoru przez opiekuna prawnego bądź po prostu przez dorosłego.

Prawna granica wchodzenia w dorosłość (pełnoletność) zwykle waha się pomiędzy 14. a 21. rokiem życia, zależnie od regionu. Niektóre kultury w Afryce określają dorosłość od 13 lat, a Gwatemala rozważa przesunięcie granicy na 10 lat.[potrzebne źródło]

U Żydów, dorosłość jest osiągana w wieku 13 lat przez chłopców, a po osiągnięciu 12 lat przez dziewczyny (jednakże pierwotnie nie osiągało się dorosłości tylko po przekroczeniu danej granicy wieku).

W większości współczesnych krajów prawną granicą dorosłości jest 18 lat. Wyjątkami są:

Kryteria dorosłości[edytuj | edytuj kod]

Różne są kryteria dorosłości, i tak:

  • Według Houle[potrzebne źródło] - dorośli to osoby w przedziale 18-60. rż., mieszkający samodzielnie, a także uczący się w instytucjach w niepełnym wymiarze godzin.
  • Według Werner[potrzebne źródło] dorosłość definiuje:
    • niezależność ekonomiczna,
    • odpowiedzialność,
    • adekwatne uczestnictwo w życiu kraju,
    • troska o najbliższych.
  • J.W. Johnstone i R.J. Rivera[potrzebne źródło] dorosłymi określają:
    • wszystkich którzy posiadają własne mieszkanie i przekroczyli 21 lat,
    • osoby poniżej 21. rż. ale pozostające w związku małżeńskim,
    • osoby nie mające 21 lat, ale będące głową rodziny,
    • wszystkie osoby mające 21 lat lub więcej pozostające w siłach zbrojnych, które łącza silne więzi z domem rodzinnym,
    • każdego powyżej 21. rż., kto mieszka w internacie lub akademiku i jest mocno związany z członkami rodziny.

Proces dorosłości na skali wzrost - regres w ujęciu C.C. Cogginsa[potrzebne źródło][edytuj | edytuj kod]

Dorosłość to proces rozwoju psychicznego, który jest usytuowany w 4 grupach postaw:

  • wobec siebie - cechuje je duża samoświadomość, adekwatna samoocena (gdyż zaniżona i zawyżona jest barierą) oraz koncentracja na rozwoju,
  • wobec innych - charakteryzują się rozumieniem innych, poczuciem solidarności z innymi, koncentracją na nich oraz szacunkiem wobec innych,
  • wobec świata i życia (postawa kluczowa) - znamionuje je zaangażowanie w sprawy codzienności, orientacja proaktywna (zajmując się sprawami codziennymi musimy mieć na uwadze, czy przyniesie to pożytek w przyszłości, w bliższej lub dalszej perspektywie) oraz gotowość na ryzyko niepowodzeń,
  • wobec wiedzy i procesu jej zdobywania - cechuje je wiedza o problemach i sposobach ich rozwiązywania.

Cechy dorosłego[edytuj | edytuj kod]

Wymienione tu zostały niektóre cechy osobowości, które symbolizują dorosłość w większości kultur. Nie zawsze jest pełna zgodność pomiędzy poniższymi cechami a cechami człowieka o wieku określającym go prawnie dorosłym. Te cechy to:

Zdaniem neurologów proces dojrzewania mózgu - od którego zależy wykształcenie się powyższych cech - trwać może nawet do 25. roku życia, lecz czasem może następować przed szesnastym rokiem życia[1]

Psychiczne atrybuty człowieka dorosłego[edytuj | edytuj kod]

  • zdolność do abstrakcyjnego myślenia,
  • umiejętność formułowania odpowiedzi na pytania dotyczące jego jako osoby, oraz członka społeczeństwa i istoty we wszechświecie,
  • gotowość do podjęcia i wykonywania pracy zawodowej,
  • umiejętność dokonywania wyborów wartości oraz własnego miejsca w świecie,
  • aktywne uczestnictwo w procesach interakcji społecznych,
  • dojrzałe relacje interpersonalne z innymi,
  • zdolność w miarę obiektywnej oceny siebie i innych, zajmowania stanowiska wobec innych - osób, problemów czy wartości,
  • doświadczenie zdobywane poprzez uczestnictwo w różnego rodzaju sytuacjach, styczność z innymi ludźmi oraz wewnętrzne przeżycia i własne postępowanie, które mają wpływ na ukształtowanie się tożsamości oraz samooceny ,
  • umiejętność podnoszenia kwalifikacji.

Przypisy

  1. patrz "Konflikt mózgów", tygodnik "Wprost", nr 1123 (6 czerwca 2004)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o dorosłych