Ernst Jünger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ernst Jünger
Ernst Jünger
Imiona i nazwisko Ernst Jünger
Data i miejsce urodzenia 29 marca 1895
Heidelberg
Data i miejsce śmierci 17 lutego 1998
Riedlingen
Narodowość niemiecka
Język niemiecki
Gatunki powieść, dziennik
Ważne dzieła In Stahlgewittern,
Na marmurowych skałach, Promieniowania,
Gläserne Bienen
Odznaczenia
Złota Odznaka za Rany
Krzyż Żelazny (1813-1913) I Klasy Krzyż Żelazny (1813-1913) II Klasy Pour le Mérite Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą i Wstęgą Orderu Zasługi RFN Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi RFN Wielki Krzyż Zasługi Orderu Zasługi RFN Książęcy Order Rodu Hohenzollernów z Mieczami Medal za Zasługi dla Badenii-Wirtembergii Bawarski Order Maksymiliana
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Ernst Jünger w Wikicytatach

Ernst Jünger (ur. 29 marca 1895 w Heidelbergu, zm. 17 lutego 1998 w Riedlingen) – niemiecki pisarz tworzący w pierwszej połowie XX wieku.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Ernst Jünger był niemieckim nacjonalistą, ale nacjonalizm pojmował na własny sposób. Podczas pierwszej wojny światowej jako żołnierz był wielokrotnie ranny i wyróżniany najważniejszymi odznaczeniami II Rzeszy, w czasie drugiej – już jako oficer – przebywał głównie w Paryżu. Jünger zachowywał dystans do osoby Hitlera i NSDAP. Nigdy do niej nie przystąpił. Powieść Jüngera Na marmurowych skałach postrzega się jako metaforyczną krytykę nazizmu.

Jünger przeprowadzał na sobie eksperymenty z wieloma narkotykami – m.in. jako jeden z pierwszych opisywał doświadczenia z LSD (znał się z jego odkrywcą, Albertem Hofmannem). Podróże pod wpływem psychodelików zainspirowały go do napisania Drogen und Rausch (Narkotyki i odurzenie). Ponadto pasją, która pochłaniała go przez całe życie, było zbieranie owadów.

Urodził się jako pierwsze dziecko aptekarza. W czasie jego dzieciństwa rodzina przenosiła się kilkakrotnie, między innymi do Hanoweru, gdzie Ernst uczęszczał do gimnazjum. Jako 18-latek pod wpływem książek opisujących przygody europejskich kolonizatorów w Afryce, zgłosił się do służby w Legii Cudzoziemskiej. Szybko jednak powrócił do Niemiec na skutek interwencji swojego ojca.

W 1914, po wybuchu wojny, zgłosił się na ochotnika. W listopadzie 1915 został skierowany na front do Szampanii. Służył na froncie zachodnim, głównie we Francji, kończąc wojnę jako dowódca kompanii szturmowej w stopniu porucznika. W ciągu kolejnych czterech lat czternastokrotnie był ranny, został odznaczony między innymi Krzyżem Żelaznym I klasy oraz Orderem Pour la Mérite – jako jeden z ostatnich. Był ostatnim żyjącym kawalerem tego orderu.

Po zakończeniu wojny Jünger wydał swoje okopowe wspomnienia, które zostały entuzjastycznie przyjęte przez prawicową prasę. W 1923 zawiesił karierę w wojsku. Zajął się studiami – zoologią i filozofią – których jednak nie ukończył. Zwrócił się ku pracy pisarskiej i dziennikarskiej. Po przejęciu władzy przez nazistów odrzucił ich propozycje zajęcia miejsca w Reichstagu oraz członkostwa w tzw. akademii poetów (Dichterakademie). Pociągnęło to za sobą różne nieprzyjemności, m.in. przeszukanie mieszkania przez Gestapo.

Po wybuchu wojny Jünger jako oficer Wehrmachtu został skierowany do stolicy okupowanej Francji, gdzie zajmował się cenzurą listów. W tym okresie nawiązał stały kontakt z przedstawicielami paryskich elit kulturalnych pozostałych po klęsce 1940 we Francji. Spotkał się m.in. z Jean-Paulem Sartrem i Picassem.

Po ostatecznej klęsce III Rzeszy pisarz nie zgodził się na wypełnienie denazyfikacyjnego kwestionariusza i otrzymał zakaz publikacji w brytyjskiej strefie okupacyjnej, który został uchylony w 1949. Wtedy mieszkał już w Wiflingen w Badenii-Wirtembergii. W dalszych latach swojego życia wciąż podróżował, brał udział w spotkaniach upamiętniających ofiary wojen, wydawał kolejne książki. Otrzymał wiele nagród literackich oraz niemieckich odznaczeń, w tym Order Zasługi Republiki Federalnej Niemiec.

Najważniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • In Stahlgewittern, 1920 – opublikowane w Polsce pt. Książę piechoty. (W nawałnicy żelaza) przełożone i opatrzone wstępem przez J. Gaładyka, wyd. I Warszawa 1935, wyd. II Warszawa 1938; ponadto op. pt. W stalowych burzach w przekładzie i z posłowiem Wojciecha Kunickiego, wyd. I Warszawa 1999
  • Das abenteuerliche Herz. Aufzeichnungen bei Tag und Nacht, 1929
  • Der Arbeiter. Herrschaft und Gestalt, 1932 – opublikowane w Polsce pt. Robotnik, wyd. I Warszawa 2010
  • Das abenteuerliche Herz. Figuren und Capricios, 1938
  • Na marmurowych skałach (Auf den Marmorklippen), 1939
  • Der Friede. Ein Wort an die Jugend Europas und an die Jugend der Welt, 1945
  • Heliopolis. Rückblick auf eine Stadt, 1949
  • Strahlungen, 1949
  • Der gordische Knoten, 1953
  • Gläserne Bienen, 1957
  • Annäherungen. Drogen und Rausch, 1970 (wyd. pol. Przybliżenia • Narkotyki i upojenie, Warszawa 2013, tłum. Wojciech Kunicki)
  • Eumeswil, 1977
  • Dzienniki z okresu II wojny wydane w Polsce jako Promieniowania, tom 1, tłum. Sławomir Błaut. Opracowanie, przypisy i posłowie Wojciech Kunicki:
    • Pierwszy dziennik paryski (Das erste Pariser Tagebuch) 18 II 1941 – 23 X 1942
    • Zapiski kaukaskie (Kaukasische Aufzeichnungen) 24 X 1942 – 17 II 1943
    • Drugi dziennik paryski (Das zweite Pariser Tagebuch) 19 II 1943 – 13 VIII 1944

Prace o autorze[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Kunicki, Krzysztof Polechoński, Ernst Jünger w publicystyce i literaturze polskiej lat 1930-1998. Studium recepcyjne, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2000
    • Bibliografia
    • Antologia tekstów

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Biografia z portretem (en)