29 marca jest 88. (w latach przestępnych 89.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 277 dni.
- Imieniny obchodzą: Bertold, Cyryl, Eustacjusz, Eustazja, Eustazjusz, Eustazy, Ludolf, Ludolfina, Marek, Satur, Satura, Stefan, Teodor, Wiktoryn
- Madagaskar – Rocznica Powstania 1947 roku
- Republika Środkowoafrykańska – Dzień Barthelemiego Bogandy
- Polska – Dzień Metalowca[1] (nieoficjalne święto na rynku pracy)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[2][3]:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 537 – Wigiliusz został papieżem.
- 1139 – Papież Innocenty II wydał bullę Omne datum optimum, biorąc pod swą opiekę zakon templariuszy i nadając mu liczne przywileje.
- 1368 – Chōkei został cesarzem Japonii.
- 1430 – Sułtan Murad II zdobył Saloniki.
- 1461 – Wojna Dwóch Róż: w bitwie pod Towton Edward IV York pokonał Lancasterów.
- 1464 – W katedrze Panny Marii w Székesfehérvár Maciej Korwin został koronowany na króla Węgier.
- 1549 – Zostało założone miasto Salvador, pierwsza stolica Brazylii.
- 1624 – Do Ameryki Północnej przybyła pierwsza grupa kolonistów holenderskich.
- 1638 – W Ameryce Północnej została założona kolonia Nowa Szwecja.
- 1640 – Młodemu hiszpańskiemu rolnikowi Miguelowi Pellicerowi rzekomo odrosła noga, amputowana 2,5 roku wcześniej (cud z Calandy).
- 1644 – Angielska wojna domowa: w bitwie pod Cheriton wojska Parlamentu pokonały Rojalistów.
- 1792 – Gustaw IV Adolf został królem Szwecji.
- 1807 – Niemiecki astronom Heinrich Wilhelm Olbers odkrył planetoidę (4) Westa.
- 1809:
- 1813 – Przyszły prezydent USA John Tyler ożenił się z Letitią Christian.
- 1827 – W Wiedniu odbył sie pogrzeb Ludwiga van Beethovena.
- 1828 – W Lipsku odbyła się premiera opery Wampir Heinricha Marschnera.
- 1831 – W Bośni wybuchło antytureckie powstanie.
- 1836 – W Magdeburgu odbyła się premiera opery komicznej Zakaz miłości albo nowicjuszka z Palermo Richarda Wagnera.
- 1848:
- 1849 – Wielka Brytania anektowała Pendżab.
- 1859 – Ukazał się pierwszy numer dziennika The Irish Times.
- 1861 – Śląsk Austriacki odzyskał autonomię wraz z jej atrybutami w postaci Śląskiego Sejmu Krajowego i rządu krajowego w Opawie.
- 1864 – Wielka Brytania przekazała Grecji Wyspy Jońskie.
- 1867 – Brytyjski parlament przyjął ustawę o utworzeniu Konfederacji Kanady.
- 1868 – Wojna boshin: zwycięstwo stronników cesarskich nad siłami siogunatu w bitwie pod Kōshū-Katsunumą.
- 1871 – Otwarto Royal Albert Hall w Londynie.
- 1875 – Erupcja wulkanu Askja na Islandii.
- 1879:
- 1882 – W USA założono zakon Rycerzy Kolumba, największą w świecie katolicką organizacją świecką o charakterze charytatywnym.
- 1886 – Wilhelm Steinitz został pierwszym mistrzem świata w szachach.
- 1899 – Pionier radia Guglielmo Marconi dokonał pierwszego przekazu za pomocą telegrafu bezprzewodowego między Wielką Brytanią a kontynentem.
- 1901 – W Australii odbyły się pierwsze wybory parlamentarne.
- 1911 – Iwan Geszow został premierem Bułgarii.
- 1912 – Robert Falcon Scott, dowódca zakończonej w drodze powrotnej śmiercią wszystkich jej uczestników brytyjskiej wyprawy na biegun południowy, dokonał ostatniego wpisu w swym dzienniku.
- 1913 – Założono argentyński klub piłkarski Aldosivi Mar del Plata.
- 1918 – I wojna światowa: pocisk z niemieckiego tzw. działa paryskiego trafił w trakcie mszy w kościół St. Gervais położony naprzeciw paryskiego ratusza, powodując zawalenie sklepienia, w wyniku czego zginęło 88 osób, a 68 zostało rannych.
- 1919 – W Czechosłowacji został wyprodukowany pierwszy samochów marki Tatra.
- 1924 – Bawaria i Stolica Apostolska zawarły konkordat.
- 1941 – Kampania śródziemnomorska: zakończyła się bitwa u przylądka Matapan u wybrzeży Grecji; okręty marynarek brytyjskiej i australijskiej odniosły miażdżące zwycięstwo nad włoską Regia Marina.
- 1942 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwem Japończyków zakończyła się bitwa o Sumatrę.
- 1943 – W USA wprowadzono reglamentację mięsa, masła i sera.
- 1947 – Na Madagaskarze wybuchło antyfrancuskie powstanie.
- 1949 – Gen. Husni al-Za'im obalił w bezkrwawym zamachu stanu prezydenta Syrii Szukriego al-Kuwatli i zajął jego miejsce.
- 1951:
- 1959:
- 1960:
- 1961 – Ratyfikowano 23. poprawkę do konstytucji USA, uprawniającą mieszkańców Dystryktu Kolumbii do głosowania w wyborach prezydenckich.
- 1962 – José María Guido został prezydentem Argentyny.
- 1967 – Zwodowano pierwszy francuski atomowy okręt podwodny Le Redoutable.
- 1969 – W Madrycie odbył się 14. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1971 – Charles Manson i jego wspólnicy zostali skazani na śmierć.
- 1973 – Wojna wietnamska: ostatnie wojska amerykańskie opuściły Wietnam Południowy.
- 1974:
- 1976 – Odbyła się 48. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1977 – Maung Maung Kha został premierem Mjanmy.
- 1982 – Odbyła się 54. ceremonia wręczenia Oscarów,
- 1983 – W USA wszedł do handlu pierwszy laptop.
- 1985 – W Rzymie rozpoczęły się I Światowe Dni Młodzieży.
- 1987 – Na Haiti przyjęto w referendum nową konstytucję.
- 1989:
- 1990 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Ił-114.
- 1993:
- 1994:
- 1996 – Dokonano oblotu amerykańskiego rozpoznawczego aparatu latającego RQ-3 DarkStar.
- 1998:
- 2002 – Armia izraelska rozpoczęła operację „Ochronna Tarcza” na Zachodnim Brzegu Jordanu.
- 2003:
- 2004:
- 2006:
- 2007 – Co najmniej 80 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w samobójczym zamachu na targowisku w szyickiej dzielnicy Szab w północnym Bagdadzie.
- 2008 – W Zimbabwe odbyły się wybory prezydenckie i parlamentarne.
- 2009 – W Czarnogórze odbyły się wybory parlamentarne.
- 2010 – Doszło do dwóch samobójczych zamachów bombowych w moskiewskim metrze w których zginęło 39 osób, a 102 zostały ranne.
- 2011:
- 65 osób zginęło, a około 100 zostało rannych w czasie akcji odbijania zajętej przez rebeliantów siedziby władz lokalnych w Tikricie w północnym Iraku.
- Amerykańska sonda MESSENGER przesłała pierwsze zdjęcia Merkurego.
Urodzili się [edytuj]
- 1553 – Wicendzos Kornaros, grecki poeta (zm. 1613/1614)
- 1584 – Ferdinando Fairfax, angielski generał, polityk (zm. 1648)
- 1746 – Carlo Maria Buonaparte, korsykański prawnik i polityk, ojciec Napoleona Bonaparte (zm. 1785)
- 1769 – Nicolas Jean de Dieu Soult, francuski polityk, premier Francji (zm. 1851)
- 1774 – Franciszek Pawłowski, polski duchowny katolicki, biskup płocki (zm. 1852)
- 1790 – John Tyler, amerykański polityk, prezydent, wiceprezydent USA (zm. 1862)
- 1825 – Franciszek Faà di Bruno, włoski ksiądz, święty katolicki (zm. 1888)
- 1826 – Wilhelm Liebknecht, niemiecki polityk (zm. 1900)
- 1837 – Władysław Sabowski, polski pisarz, dziennikarz, tłumacz (zm. 1888)
- 1853 – Elihu Thomson, amerykański wynalazca (zm. 1937)
- 1862 – Viktor Greschik, spiskoniemiecki botanik i historyk (zm. 1946)
- 1865 – Antoni Listowski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji (zm. 1927)
- 1869 – Edwin Luytens, brytyjski architekt (zm. 1944)
- 1873 – Tullio Levi-Civita, włoski matematyk (zm. 1941)
- 1875 – Lou Hoover, amerykańska pierwsza dama (zm. 1944)
- 1877 – Alois Kayser, niemiecki misjonarz katolicki (zm. 1944)
- 1883 – Julian Tokarski, polski mineralog, gleboznawca, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1961)
- 1885 – Dezső Kosztolányi, węgierski pisarz (zm. 1936)
- 1890 – Harold Spencer Jones, brytyjski astronom (zm. 1960)
- 1892 – József Mindszenty, węgierski duchowny katolicki, prymas Węgier (zm. 1975)
- 1899 – Ławrientij Beria, radziecki działacz komunistyczny, szef NKWD (zm. 1953)
- 1901 – Ewen Montagu, brytyjski prawnik, pisarz (zm. 1985)
- 1902 – Marcel Aymé, francuski pisarz (zm. 1967)
- 1911 – Freya von Moltke, niemiecka działaczka opozycji antyhitlerowskiej (zm. 2010)
- 1916:
- 1917 – Witold Hensel, polski archeolog, prehistoryk, polityk (zm. 2008)
- 1919:
- 1920 – Hieronim Konieczka, polski aktor (zm. 1994)
- 1921 – Jacqueline Joubert, francuska spikerka telewizyjna (zm. 2005)
- 1922 – Stanisław Santor, polski skrzypek (zm. 1999)
- 1926 – Moshe Sanbar, izraelski ekonomista (zm. 2012)
- 1927 – John Vane, brytyjski farmakolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 2004)
- 1928 – Philip Locke, brytyjski aktor (zm. 2004)
- 1929 – Lennart Meri, estoński polityk, dziennikarz, publicysta, prezydent Estonii (zm. 2006)
- 1931:
- 1935 – Wolfgang Uhlmann, niemiecki szachista
- 1936 – John Durkin, amerykański polityk (zm. 2012)
- 1937 – Akio Jissoji, japoński reżyser filmowy (zm. 2006)
- 1940 – Graham Booth, brytyjski polityk, poseł do PE (zm. 2011)
- 1942 – Jerzy Uziębło, polski działacz państwowy, kapitan żeglugi wielkiej
- 1943:
- Jan Banaś, polski piłkarz
- Paola Binetti, włoska lekarka, naukowiec, senator
- Eric Idle, brytyjski aktor, członek grupy Monty Pythona
- Marcin Kudej, polski profesor zwyczajny nauk prawnych, konstytucjonalista, znawca prawa parlamentarnego (zm. 2007)
- John Major, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii
- Vangelis, grecki muzyk, twórca muzyki elektronicznej
- 1945 – Walt Frazier, amerykański koszykarz
- 1946 – Piotr Müldner-Nieckowski, polski pisarz, lekarz, językoznawca
- 1947 – Zbigniew Galek, polski polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2008)
- 1949:
- 1951:
- 1952:
- 1954 – Patrice Neveu, francuski piłkarz, trener piłkarski
- 1955:
- 1957:
- 1959 – Perry Farrell, amerykański muzyk i wokalista zespołu Jane's Addiction
- 1963:
- 1964 – Alberto Di Chiara, włoski piłkarz
- 1965 – Foto Strakosha, albański piłkarz, bramkarz
- 1965 – William Oefelein, amerykański astronauta
- 1971 – Maciej Zieliński, polski kompozytor
- 1972 – Rui Costa, portugalski piłkarz
- 1973:
- 1974:
- 1975 – Jan Bos, holenderski łyżwiarz szybki
- 1976:
- 1977:
- 1979:
- 1980:
- 1982 – Takizawa Hideaki, japoński piosenkarz, tancerz, aktor
- 1984:
- 1986:
- 1987:
- 1988 – Jürgen Zopp, estoński tenisista
- 87 p.n.e. – Han Wudi, cesarz Chin (ur. 156 p.n.e.)
- 1058 – Stefan IX, papież (ur. ok. 1000)
- 1368 – Go-Murakami, cesarz Japonii (ur. 1328)
- 1512 – Łukasz Watzenrode, polski duchowny katolicki, biskup warmiński, dyplomata, mecenas sztuki i nauki (ur. 1447)
- 1550 – Stanisław Łaski, polski publicysta, wojewoda sieradzki, teoretyk wojskowości, podróżnik, dyplomata (ur. 1491)
- 1552 – Guru Lehna Agad, drugi sikhijski guru (ur. 1504)
- 1611 – Szymon Syreński, polski botanik (ur. ok. 1540)
- 1772 – Emanuel Swedenborg, szwedzki naukowiec, filozof, mistyk (ur. 1688)
- 1788 – Charles Wesley, angielski teolog, współtwórca metodyzmu (ur. 1707)
- 1792 – Gustaw III, król Szwecji (ur. 1746)
- 1794 – Jean Condorcet, francuski filozof, matematyk, ekonomista, polityk (ur. 1743)
- 1818 – Alexandre Pétion, haitański polityk (ur. 1770)
- 1824 – Hans Nielsen Hauge, norweski kaznodzieja, reformator religijny (ur. 1771)
- 1826 – Johann Heinrich Voss, niemiecki poeta, tłumacz (ur. 1751)
- 1847 – Emmanuel de Grouchy, francuski generał, marszałek Francji (ur. 1766)
- 1853 – Wincenty Buczyński, polski jezuita, teolog, filozof, krytyk literacki (ur. 1789)
- 1863 – Józef Lompa, polski nauczyciel, działacz społeczny i narodowy na Śląsku (ur. 1797)
- 1870:
- 1881 – Karl Weyprecht, austriacki oficer austro-węgierskiej marynarki wojennej, geofizyk, badacz polarny (ur. 1838)
- 1912 – Robert Falcon Scott, brytyjski oficer marynarki, badacz Antarktyki (ur. 1868)
- 1925 – Bajram Curri, albański działacz niepodległościowy (ur. 1862)
- 1937 – Karol Szymanowski, polski kompozytor (ur. 1882)
- 1939 – Gerardo Machado y Morales, kubański polityk (ur. 1871)
- 1943 – Stefan Balicki, polski pisarz (ur. 1899)
- 1947 – Stanisław Celichowski, polski działacz polityczny (ur. 1885)
- 1951 – Géza Maróczy, węgierski szachista (ur. 1870)
- 1959 – Barthélemy Boganda, środkowoafrykański polityk (ur. 1910)
- 1963 – Pola Gojawiczyńska, polska pisarka (ur. 1896)
- 1979 – Tadeusz Łopalewski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1900)
- 1980 – Annunzio Mantovani, włoski kompozytor (ur. 1905)
- 1982:
- 1993 – Štefan Uher, słowacki reżyser filmowy (ur. 1930)
- 2001 – John Lewis, amerykański pianista jazzowy, kompozytor (ur. 1920)
- 2004:
- 2005:
- 2008:
- 2009:
- 2011:
- 2013 – Art Phillips, kanadyjski polityk, burmistrz Vancouver (ur. 1930)
Przypisy
