Foka grenlandzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Foka grenlandzka
Pagophilus groenlandicus[1]
(Erxleben, 1777)
Foka grenlandzka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
Rodzina fokowate
Rodzaj Pagophilus
Gray, 1844
Gatunek foka grenlandzka
Synonimy
  • Phoca groenlandica Erxleben, 1777
  • Pagophilus groenlandicus groenlandicus (Erxleben, 1777)
  • Pagophilus groenlandicus oceanicus (Lepechin, 1778)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     tereny lęgowe

     pozostałe

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Foka grenlandzka, foka siodlasta (Pagophilus groenlandicus) – gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych, występującego w morzach Arktyki.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Naturalnym środowiskiem foki grenlandzkiej są pola lodowe i zimne wody Arktyki, od Azji, przez Europę do Ameryki Północnej. Występuje na obszarze od Ziemi Północnej, przez północne wybrzeża Skandynawii i Islandii, wokół Grenlandii, po Labrador, Nową Fundlandię i wokół Ziemi Baffina[3].

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Przód głowy czarny, wierzch ciała pokryty jest szarym futerkiem z żółtawym odcieniem, spód jaśniejszy, bardziej srebrzysty. Na grzbiecie posiada ciemną plamę w kolorze ciemnobrązowym do czarnej. Plama w kształcie liry z końcami skierowanymi ku tylnej części ciała.

Dorosłe samce dorastają do 190 cm i osiągają masę do 135 kg, natomiast samice są nieco mniejsze (180 cm i 120 kg).

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Foka prowadzi wędrowny tryb życia. Za pokarm służą jej skorupiaki planktonowe i ryby. Na wiosnę płynie ku północy na obfite w pokarm żerowiska, a zimą przemieszcza się na południe, na miejsca rozrodu. Wyróżnia się trzy populacje foki grenlandzkiej, każda z nich ma osobne strefy reprodukcji. Jedna rozmnaża się u wschodnich wybrzeży Grenlandii, druga u wschodnich wybrzeży Labradoru i zachodnich wybrzeży Nowej Fundlandii, a trzecia na Morzu Białym.

Rozród odbywa się na krze lub lodzie. Z początku młode są w biało umaszczonym futerku. Po okresie 4 tygodni zmieniają futerko i zaczynają samodzielnie odżywiać się w morzu. Swą dojrzałość osiągają dopiero po ok. 6-8 latach.

Młode foki grenlandzkiej

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Foki od wieków stanowiły źródło cennego tłuszczu, mięsa i skór dla mieszkańców rejonów arktycznych. Jednak od 1750 roku foki grenlandzkie zaczęto masowo zabijać w celach komercyjnych. Nowo narodzone foki ginęły z powodu cennego, pięknego, białego futra. W XIX w. zabijano rocznie 600 000 fok, w latach 70. XX w. w ciągu roku ginęło około 3 000 000 osobników[potrzebne źródło]. Aby powstrzymać tę rzeź, rząd Kanady wprowadził ograniczenia, pozwalając na upolowanie do 150 000 zwierząt rocznie. Dzięki wysiłkom dużych organizacji międzynarodowych zajmujących się ochroną przyrody i presji opinii publicznej w 1987 roku zamknięto wiele rynków zbytu na futra małych fok. W 1988 roku w Kanadzie wprowadzono zakaz polowania na młode zwierzęta. Dla wielu innych gatunków fok ustalono okresy ochronne.

Przypisy

  1. Pagophilus groenlandicus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Pagophilus groenlandicus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Pagophilus groenlandicus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 23 września 2009]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mały słownik zoologiczny - ssaki, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1991, ISBN 83-214-0637-8