Morze Karskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Morze Karskie
Morze Karskie: ujścia Obu i Jeniseju
Morze Karskie: ujścia Obu i Jeniseju
Kontynent Azja
Państwa  Rosja
Powierzchnia 883 tys. km²
Średnia głębokość 111 m
Największa głębia 620 m
Zasolenie 8-30
Temperatura zima: -28 – -20 °C
lato: 1 – 6°C
Typ morza otwarte
Wyspy Wyspa Biała, Olenij, Archipelag Nordenskiölda
Położenie na mapie Arktyki
Mapa lokalizacyjna Arktyki
Morze Karskie
Morze Karskie
Ziemia 74°49′55″N 71°18′43″E/74,831944 71,311944Na mapach: 74°49′55″N 71°18′43″E/74,831944 71,311944
Mapa morza Karskiego
Mapa morza Karskiego
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Morze Karskie (ros. Карское море) – część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej. Jest to morze szelfowe. Można spotkać się z nazwą Arktycznego Morza Śródziemnego.

Hydrologia[edytuj | edytuj kod]

Od zachodu Morze Karskie łączy się z Morzem Barentsa za pośrednictwem kilku cieśnin: Karskie Wrota, Jugorski Szar, Matoczkin Szar. Od wschodu z Morzem Łaptiewów głównie przez cieśniny: Wilkickiego, Szokalskiego i Armii Czerwonej. Od północy morze otwiera się na pokryte lodem wody Oceanu Arktycznego.

Do Morza Karskiego wpadają duże syberyjskie rzeki: Ob i Jenisej, także rzeka Taz.

Wyspy[edytuj | edytuj kod]

Na Morzu Karskim znajduje się dużo wysp, znacznie więcej niż na innych morzach rosyjskiej Arktyki. U wybrzeży znajdują się duże, nizinne wyspy, oddzielone od lądu wąskimi cieśninami, m.in. Wyspa Biała, Olenij, Wyspa Sibiriakowa i Wyspa Wilkickiego. Na pełnym morzu znajdują się zarówno samotne wyspy (m.in. Wyspa Uszakowa, Wyspa Wize), jak i archipelagi (Archipelag Nordenskiölda, Wyspy Instytutu Arktycznego, Wyspy Izwiestii CIK).

Działalność ludzka[edytuj | edytuj kod]

Główny port Morza Karskiego to rosyjskie miasto Dikson.

Na archipelagu Nowa Ziemia, oddzielającym Morze Karskie od Morza Barentsa, znajdował się radziecki poligon atomowy. W latach 1955-90 były przeprowadzane na nim próby nuklearne, najpierw podwodne, w latach 1957-62 nadziemne i w latach 1964-90 podziemne[1].

W latach zimnej wojny w Morzu Karskim ZSRR zatopił 17 tys. pojemników i 19 statków z radioaktywnymi odpadami, a także 14 reaktorów atomowych[2]. Według oficjalnych danych opublikowanych przez rząd Rosji w marcu 1993 roku, w latach 1965-1988 zatopiono w Morzu Karskim sześć reaktorów atomowych z atomowych okrętów podwodnych i dziesięć innych reaktorów atomowych[3]. M.in. do Morza Karskiego została wrzucona odcięta sekcja uszkodzonego i napromieniowanego reaktora atomowego okrętu podwodnego K-19[4].

Przypisy

  1. Vitaly I. Khalturin, Tatyana G. Rautian, Paul G. Richards i William S. Leith "A Review of Nuclear Testing by the Soviet Union at Novaya Zemlya, 1955–1990"
  2. BBC:"Russia explores old nuclear waste dumps in Arctic"
  3. "Radioecological Hazard of Ship Nuclear Reactors Sunken in the Arctic", Atomic Energy, Vol.79, No. 3, 1995.
  4. Norman Polmar: Cold War Submarines, The Design and Construction of U.S. and Soviet Submarines, s. 112-114.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]