Franciszek Stefczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Franciszek Stefczyk
Data i miejsce urodzenia 2 grudnia 1861
Bachowice
Data i miejsce śmierci 30 czerwca 1924
Kraków
Dyrektor Krajowej Centralnej Kasy dla Spółek Rolniczych we Lwowie
Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Ludowe
Grób Stefczyków na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie dłuta Andrzeja Albrychta wykonany przez firmę Henryka Karola Periera

Franciszek Stefczyk (ur. 2 grudnia 1861 w Bachowicach, zm. 30 czerwca 1924 w Krakowie) – nauczyciel, działacz społeczny i spółdzielczy, ekonomista. Inicjator zakładania spółdzielczych kas oszczędnościowo-pożyczkowych, znanych później jako Kasy Stefczyka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Z wykształcenia był historykiem. W 1889 r. przebywał w Westfalii, gdzie zapoznał się z systemem wiejskich kas spółdzielczych zakładanych przez Raiffeisena, które od 1866 r. szeroko przyjęły się w krajach niemieckich i w Austrii. Po powrocie do kraju pracował jako nauczyciel szkoły rolniczej w Czernichowie koło Krakowa, gdzie założył w 1889 r. pierwszą na ziemiach polskich wiejską spółdzielnię oszczędnościowo-pożyczkową wg wzoru Raiffaisena.

W latach 1898-1899 był dyrektorem Związku Handlowego Kółek Rolniczych. W latach 1899–1918 był kierownikiem Biura Patronatu dla Spółek Oszczędności i Pożyczek przy Wydziale Krajowym we Lwowie. Przyczynił się do upowszechnienia wiejskich kas spółdzielczych i osłabienia lichwy na wsi galicyjskiej.

W 1907 był współorganizatorem, a od 1909 r. pierwszym dyrektorem Krajowej Centralnej Kasy dla Spółek Rolniczych we Lwowie, powołanej przez galicyjski Sejm Krajowy. Od 1907 był członkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego, z jego ramienia – posłem do Sejmu Krajowego we Lwowie. W czasie Obrony Lwowa w listopadzie 1918 był jednym z przywódców polskiego Komitetu bezpieczeństwa i ochrony dobra publicznego odpowiedzialnym za resort skarbu.

Od początku 1919 przeniósł się do Warszawy, gdzie do 1924 r. kierował Centralną Kasą Spółek Rolniczych (przeniesioną tam ze Lwowa). W 1924 r. zainicjował powołanie Zjednoczenia Związków Spółdzielni Rolniczych i został jego prezesem.

Był autorem wielu prac o spółdzielczości. Tuż przed śmiercią uzyskał habilitację na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie pracy o spółdzielczości.

Zmarł w Krakowie, pochowany wraz z żoną (zmarłą w lutym 1916 we Lwowie) na Cmentarzu Łyczakowskim.

W 1993 powstała w Polsce SKOK (odwołująca się do tradycji Kas Stefczyka), która przyjęła Franciszka Stefczyka za swojego patrona[1].

W grudniu 2011 roku metropolita lwowski Mieczysław Mokrzycki przychylił się do postulatu rozpoczęcia postępowania prowadzącego do beatyfikacji Franciszka Stefczyka[2].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Janusz Skodlarski, Franciszek Stefczyk (1861-1924). Pionier spółdzielczości kredytowej w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2010.
  • Bohdan Cywiński, Idzie o dobro wspólne... Opowieść o Franciszku Stefczyku, wyd. Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych oraz Wyd. Trio, Sopot – Warszawa 2005; wydanie trzecie, zmienione, Spółdzielczy Instytut Naukowy, Sopot 2011.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]