Spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy instytucji finansowej. Zobacz też: SKOK (komputer).
Oddział SKOK Stefczyka w Bydgoszczy

Spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, SKOK – instytucja spółdzielcza, zaliczana do szerokiej kategorii instytucji finansowych. Polski system spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych jest częścią światowego ruchu związków kredytowych (ang. określenie: „credit union”). Encyklopedia Britannica podaje następującą definicję związku kredytowego („credit union”): [...] „spółdzielnia kredytowa utworzona przez zorganizowaną grupę ludzi połączonych ze sobą wspólną więzią, którzy wspólnie gromadzą oszczędności i udzielają sobie wzajemnie pożyczek po niskim koszcie. Pożyczki te są zwykle krótkoterminowymi pożyczkami konsumenckimi, głównie na samochody, na prowadzenie gospodarstwa domowego, na leczenie, na nagłe, nieprzewidziane potrzeby” [...][1]. W rozumieniu prawa SKOK nie jest bankiem. Jednocześnie, w odróżnieniu od instytucji parabankowych[2], SKOK-i działają w oparciu o stworzone dla nich regulacje prawne[3][4][5]. Podstawą prawną funkcjonowania SKOK-ów jest ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych z dnia 5 listopada 2009 r.[6] Od października 2012 roku objęte zostały również nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego[7][8][9].

Rozwój spółdzielczego ruchu oszczędnościowo-kredytowego w Polsce i na świecie[edytuj | edytuj kod]

W 2012 roku Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-kredytowe obsługiwały około 2,5 mln członków, którzy powierzyli im ok. 15 mld zł depozytów.

Rozwój spółdzielczego ruchu kas oszczędnościowo-kredytowych w Polsce obrazuje następujące tabela:

Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe w Polsce w latach 1992 – 2013

Liczba Kas (z oddziałami) Liczba członków (w tys.) Aktywa (w tys. zł.) Depozyty (w tys. zł.) Pożyczki(w tys. zł.)
1992 13 14 4 277 3 565 2 985
1993 32 21 11 173 8 528 8 697
1994 106 46 35 446 29 362 25 650
1995 137 85 100 752 91 570 83 431
1996 168 138 219 443 190 446 160 843
1997 237 194 368 260 312 562 280 598
1998 290 259 590 376 528 376 412 482
1999 420 306 882 727 740 056 668 386
2000 560 394 1 199 362 995 251 865 748
2001 680 525 1 752 316 1 558 436 1 235 554
2002 923 703 2 455 086 2 253 906 1 659 780
2003 1 285 924 3 343 652 3 111 630 2 212 939
2004 1 461 1 169 4 228 673 3 937 924 2 856 265
2005 1 553 1 395 5 329 024 4 989 570 3 502 929
2006 1 589 1 551 5 969 789 5 552 966 4 047 299
2007 1 663 1 669 7 324 988 6 705 001 5 147 320
2008 1 757 1 856 9 446 921 8 604 073 6 932 627
2009 1 801 2 026 11 637 339 10 842 415 8 411 273
2010 1 851 2 177 14 014 363 13 028 073 9 792 675
2011 1 934 2 315 15 598 200 14 518 197 10 906 655
2012 1 987 2 591 16 805 349 15 491 190 11 090 601
do 12.2013 1 892 2 660 19 139 167 17 431 763 12 035 809

Źródło – zob: http://www.skok.pl/o-skok/skok-w-liczbach [dostęp: 25 kwietnia 2014]

Dynamiczny rozwój ruchu spółdzieczości oszczędnościowo-kredytowej w ostatnich latach nie ogranicza się tylko do Polski[10]. Bardzo znamienne formy przybrał on ostatnio na przykład w Stanach Zjednoczonych, gdzie wiąże się z masowym przenoszeniem oszczędności i „ROR”-ów z banków komercyjnych do tamtejszych SKOK-ów („Credit Unions”). I tak w okresie od czerwca 2011 do czerwca 2012 liczba członków tych odpowiedników SKOK w Stanach Zjednoczonych wzrosła o 2 mln 160 tys., podczas kiedy rok wcześniej przyrost ten wyniósł 550 tys. Szczególnie znamiennie zapisała się tu inicjatywa z 5 listopada 2011 – tak zwany „Bank Transfer Day” (zob.: http://www.reuters.com/article/2012/01/27/us-bank-transfer-idUSTRE80Q1TU20120127 – „Dzień Zmiany Banków”)[11] podjęta przez Kristen Christian z Los Angeles[12] na portalu społecznościom „Facebook” w formie profilu “Bank Transfer Day”, który ma już ponad 60 tysięcy fanów)[13][14].

W skali świata rozwój spółdzielczego ruchu kas oszczędnościowo-kredytowych obrazują następujące tabele:

Rozwój związków kredytowych w skali świata – zestawienie liczby krajów, spółdzielni i członków

Kraje Spółdzielnie Członkowie
2003 84 40 457 123 497 445
2004 82 41 042 128 338 297
2005 92 42 705 157 103 072
2006 96 46 367 172 007 510
2007 96 49 134 177 383 728
2008 97 53 689 185 800 237
2009 97 49 330 183 916 050
2010 100 52 945 187 986 967
2011 100 51 013 196 498 738
2012 101 55 952 200 243 841

Źródło „Statistical Report, World Council of Credit Unions, Inc.” – zob.: http://www.woccu.org/about/intlcusystem [dostęp 2013-07-16]

Zestawienie finansowe związków kredytowych w skali świata

Lata Oszczędności (USD) Pożyczki (USD) Rezerwy (USD) Aktywa (USD)
2003 656 370 220 745 482 574 187 446 74 674 165 182 758 478 695 455
2004 707 438 184 755 531 418 500 904 82 926 748 099 824 653 392 302
2005 763 819 930 158 612 201 609 601 91 557 493 495 894 454 835 782
2006 904 120 858 300 758 208 659 672 106 825 743 418 1 092 135 905 636
2007 987 861 248 618 847 896 069 374 115 358 461 836 1 181 465 915 014
2008 995 741 235 545 847 058 749 226 115 316 544 867 1 193 811 863 722
2009 1 145 851 168 440 911 752 609 007 119 738 181 488 1 352 608 897 477
2010 1 229 389 373 992 960 089 324 653 131 659 476 972 1 459 605 561 772
2011 1 221 635 067 920 1 016 243 687 593 141 314 921 922 1 563 529 230 923
2012 1 293 256 192 197 1 083 818 986 318 161 810 294 796 1 693 949 441 327

Źródło – Statistical Report, World Council of Credit Unions, Inc., op.cit. – zob.: http://www.woccu.org/about/intlcusystem [dostęp 2013-07-16]

Elementy systemu[edytuj | edytuj kod]

Można wyróżnić następujące elementy systemu SKOK:

  1. spółdzielcze kasy oszczędnościowo kredytowe (w lipcu 2006 było ich 73, wg stanu na marzec 2012 r. funkcjonowało 59 SKOK-ów, posiadających 1956 placówek i zrzeszających łącznie 2 mln 485 tys. członków);
  2. Kasa Krajowa – będąca związkiem rewizyjnym wobec SKOK – to KSKOK pełni rolę kontrolera poszczególnych SKOK-ów, decyduje też w bardzo dużej mierze o ich działalności. Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo Kredytowa jest członkiem Światowej Rady Związków Kredytowych (ang.: „World Council of Credit Unions” – WOCCU)[15]. W związku z tym należy zwrócić uwagę na międzynarodowy sukces osiągnięty przez polski ruch kas oszczędnościowo-kredytowych, ponieważ od 2000 roku Krajowa SKOK miała w Radzie Dyrektorów („Board of Directors”) Światowej Rady Związków Kredytowych (WOCCU) swego przedstawiciela w osobie senatora Grzegorza Biereckiego, który zajmował tam dotychczas pozycję pierwszego wiceprzewodniczącego, zaś w lipcu 2013 r. Rada Dyrektorów WOCCU powierzyła mu godność przewodniczącego tej organizacji[16] – zob.: „Polak na czele Światowej Rady Unii Kredytowych” (http://banki.wp.pl/kat,6602,title,Polak-na-czele-Swiatowej-Rady-Unii-Kredytowych,wid,15816988,wiadomosc.html?ticaid=110f44, zob. też: http://www.woccu.org/about/leadership/bod?id=12)[17] Innym sukcesem na światową skalę była zorganizowana w Gdańsku, otwarta w lipcu 2012 roku przez byłego Prezydenta RP Lecha Wałęsę (http://www.cutimes.com/2012/07/16/solidarity-leader-opens-world-credit-union-confere)[18], międzynarodowa konferencja Światowej Rady Związków Kredytowych (WOCCU), w której udział wzięło 1400 liderów związków kredytowych („credit unions”) z 50 krajów, a polska KSKOK wystąpiła w roli gospodarza[19].

Do systemu SKOK należą ponadto:

  • SKOK Ubezpieczenia
  • Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych
  • Stowarzyszenie Krzewienia Edukacji Finansowej – Organizacja Pożytku Publicznego
  • Ecco Holiday
  • Apella S.A.
  • Towarzystwo Finansowe
  • Spółdzielczy Instytut Naukowy
  • Asekuracja
  • Towarzystwo Zarządzające[20]

Historia i cele[edytuj | edytuj kod]

Organizacje o celach działalności podobnych do spółdzielni oszczędnościowo-kredytowych (samoobrona przed lichwą, samopomoc finansowa), funkcjonowały już w średniowieczu (w formie gildii kupieckich, maszoperii rybackich, banków pobożnych, kas wdowich)[21]. Historia nowoczesnego spółdzielczego ruchu oszczędnościowo-kredytowego sięga natomiast roku 1852, kiedy to z inicjatywy Franza Hermanna Schulze-Delitzscha powstały pierwsze tego rodzaju organizacje w dwu niemieckich miastach: Eilenburg i w Delitzsch. Wydarzenie to uznaje się za początek światowego systemu spółdzielczości oszczędnościowo-kredytowej na obszarach miejskich[22] Jednak szczególne znaczenie miało zainicjowanie ruchu spółdzielczości oszczędnościowo-kredytowej na obszarach wiejskich – wobec powszechnego wówczas zjawiska wykluczenia finansowego na wsi. Inicjatywę tę podjął Friedrich Wilhelm Raiffeisen, który w 1864 roku założył pierwszą wiejską spółdzielnię oszczędnościowo-kredytową w Heddesdorf (obecnie część Neuwied) w Niemczech[23].

W chwili śmierci Raiffeisena w 1888 roku, spółdzielczość oszczędnościowo-kredytowa funkcjonowała już między innymi we Włoszech, Francji, Holandii, Anglii i Austrii, a na przełomie XIX i XX stuleci dotarła na kontynent amerykański.

Grób Stefczyków na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie dłuta Andrzeja Albrychta wykonany przez firmę Henryka Karola Periera

W Polsce inicjatorem spółdzielczego ruchu oszczędnościowo-kredytowego był Franciszek Stefczyk, który w 1889 roku, podczas pobytu w Westfalii, poznał system wiejskich kas spółdzielczych zainicjowanych przez Raiffeisena. Były one wówczas rozpowszechnione zarówno w Niemczech, jak i w Austrii. Po powrocie do kraju na zjeździe Kółek Rolniczych we Lwowie, wystąpił z inicjatywą uruchomienia dostosowanych do warunków polskich spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowych. Inicjatywę tę zrealizował w styczniu 1890, w podkrakowskiej wsi Czernichów, gdzie pracował jako nauczyciel w podległej Krakowskiemu Towarzystwu Rolniczemu Średniej Szkole Rolniczej. Była to pierwsza na ziemiach polskich wiejska spółdzielnia oszczędnościowo-kredytowa – oparta o model opracowany przez Raiffaisena[24]. W Polsce okresu międzywojennego liczba kas sięgała 3500 i należało do nich ok. 1,5 mln członków. Przypisuje się im znaczną rolę w rozwoju usług i drobnej przedsiębiorczości w świeżo odrodzonej Polsce. Rozwój ten przerwała II wojna światowa[25]. Nawiązanie do wspomnianej bogatej i owocnej tradycji umożliwiła podjęta w 1989 roku „transformacja systemowa”. Szczególną rolę odegrała w tym działająca do 2010 roku Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych[26]. W III Rzeczypospolitej spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe podjęły działalność w 1992 roku. Są to spółdzielnie, a więc stosuje się do nich przepisy ustawy Prawo spółdzielcze. Zgodnie z tym Prawem „spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą”.

Celem działalności SKOK jest gromadzenie środków pieniężnych wyłącznie swoich członków, udzielanie im pożyczek i kredytów, przeprowadzanie na ich zlecenie rozliczeń finansowych oraz pośredniczenie przy zawieraniu umów ubezpieczenia. Do rozliczeń stosuje się odpowiednie przepisy ustawy Prawo bankowe o bankowych rozliczeniach pieniężnych. Należy zauważyć, że w ustawie wyraźnie jest powiedziane, że SKOK-i prowadzą działalność niezarobkową (not-for-profit) i sprowadza się ona przede wszystkim do umożliwienia dostępu do tańszych pożyczek i kredytów osobom, które ze względu na niezbyt wysokie dochody nie mogą takich uzyskać w bankach. Istotne społecznie znaczenie spółdzielczości oszczędnościowo-kredytowej dotyczy zatem zapobiegania i ograniczania wykluczenia finansowego[27] W Polsce zagadnienie to było przedmiotem badań i dyskusji na licznych konferencjach naukowych, w których podnoszono znaczenie spółdzielczości oszczędnościowo-kredytowej dla ograniczenia i łagodzenia skutków wykluczenia finansowego (w tym także „pułapki kredytowej”), którego „rozmiary w Polsce oceniane są na 20 do 40%, zaś w krajach tzw. starej Unii – nie więcej niż 1%!”[28] W systemie SKOK szczególną rolę w zapobieganiu i ograniczaniu zjawiska wykluczenia finansowego odgrywa „Stowarzyszenie Krzewienia Edukacji Finansowej – Organizacja Pożytku Publicznego”. Do jego zadań należą między innymi: edukacja ekonomiczna (w formie publikacji edukacyjnych, szkoleń, warsztatów, sympozjów, konferencji, ogólnopolskich konkursów dla młodzieży, „Mistrzostw Polski Młodych Ekonomistów”), a także bezpłatne porady prawno – ekonomiczne (w Ośrodkach Doradztwa Finansowego i Konsumenckiego zlokalizowanych w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Białej Podlaskiej i w Gdyni)[29]. Działalność prospołeczną i charytatywną firm funkcjonujących pod szyldem SKOK przedstawiają media tego sektora. Z kolei niektóre niezwiązane ze SKOK-ami media co pewien czas opisują przypadki postępowania SKOK-u na wzór komercyjnych banków wobec osób wykluczonych społecznie[30].

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Członkami SKOK mogą być osoby fizyczne, połączone więzią o charakterze zawodowym lub organizacyjnym, a w szczególności pracownicy zatrudnieni w jednym lub kilku zakładach pracy, względnie osoby należące do tej samej organizacji społecznej lub zawodowej. Aby mimo takich obostrzeń członkami SKOK mogli zostać ludzie nie będący w jednej wspólnocie, stworzono między innymi Stowarzyszenie Krzewienia Edukacji Finansowej (działające przy SKOK Stefczyka) czy Stowarzyszenie Wspierania Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych „KREATOR” (działające przy SKOK Kopernika). Chcąc skorzystać z produktów SKOK wystarczy zapisać się do takowego stowarzyszenia.

Kasa jest obowiązana wypłacić po śmierci członka z jego wkładu członkowskiego i oszczędności:

  1. koszty pogrzebu członka w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w środowisku zmarłego – osobie, która przedłoży rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią wydatków,
  2. kwotę nieprzekraczającą ogółem sumy przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłaszanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w okresie 5 lat kalendarzowych poprzedzających wypłatę – jeżeli członek pisemnie wskazał kasie osoby, na których rzecz wypłata ma nastąpić; osobami wskazanymi przez członka mogą być jego małżonek, zstępni, rodzice, dziadkowie i rodzeństwo,
  3. kwotę równą wpłatom na rachunki, dokonanym przez organ rentowy z tytułu świadczeń z ubezpieczeń i zabezpieczeń społecznych, które nie przysługiwały za okres po śmierci posiadacza rachunków, wskazaną we wniosku organu rentowego skierowanym do kasy, wraz z podaniem numerów rachunków, na które dokonano wpłat.

Do przekształcenia pracowniczej kasy zapomogowo-pożyczkowej w spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową wymagana jest uchwała walnego zebrania członków (delegatów) pracowniczej kasy zapomogowo-pożyczkowej.

Organy[edytuj | edytuj kod]

Organami SKOK są: rada nadzorcza, zarząd oraz komisja kredytowa. Członkami rady nadzorczej i zarządu mogą być osoby, które nie były prawomocnie skazane za przestępstwo karno-skarbowe. Krajowa SKOK określa wymogi kwalifikacyjne członków zarządu, dając rękojmię prowadzenia działalności kasy z zachowaniem bezpieczeństwa środków pieniężnych i wkładów w niej zgromadzonych. W skład zarządu wchodzi nie mniej niż 3 członków kasy. Do zadań komisji kredytowej należy w szczególności przedstawienie zarządowi: opinii w sprawie wniosków o udzielanie pożyczek i kredytów oraz przymusowego ściągnięcia niespłaconych w terminie pożyczek i kredytów.

Prezesem Krajowej SKOK jest Rafał Matusiak.

Gospodarka finansowa[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka finansowa SKOK polega na tworzeniu i wykorzystywaniu funduszy określonych w ustawie. Fundusz udziałowy powstaje z wpłat udziałów członkowskich lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach. Fundusz zasobowy powstaje z wpłat przez członków wpisowego, nadwyżki bilansowej, wartości majątkowych oraz innych źródeł określonych w odrębnych przepisach. Straty bilansowe są pokrywane z funduszu zasobowego, a w części przekraczającej fundusz zasobowy z funduszu udziałowego. Środki pieniężne, które nie są wykorzystywane na pożyczki i kredyty dla członków kasy, mogą być inwestowane z zachowaniem najwyższej staranności:

  1. w obligacje i inne papiery wartościowe emitowane lub gwarantowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,
  2. jako lokaty, wkłady lub udziały w Kasie Krajowej,
  3. jako lokaty w bankach do wysokości gwarantowanej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny,
  4. w jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego, o których mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546).

Kasa ma obowiązek utrzymywać rezerwę płynną w wysokości nie mniejszej niż 10% funduszu oszczędnościowo-pożyczkowego. Rezerwę płynną stanowią środki pieniężne zgromadzone w kasie w formie gotówki lub w innych formach ustalonych przez Kasę Krajową.

Funkcje nadzorcze i lustracyjne wobec kasy spółdzielczej[edytuj | edytuj kod]

Do 2012 roku funkcje nadzorcze i lustracyjne wobec kasy spółdzielczej pełniła wyłącznie Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo Kredytowa z siedzibą w Sopocie. KSKOK była jedynym w prawie polskim obowiązkowym związkiem rewizyjnym wobec zrzeszonych w niej spółdzielni. Obowiązek zrzeszania kas spółdzielczych zagrożony był sankcją likwidacji i wykreślenia kasy spółdzielczej z rejestru sądowego.

Od grudnia 2012 roku kasy działają pod nadzorem KNF. Od tej chwili KNF, dokonała szeregu działań o charakterze nadzorczym[31].

Sytuacja finansowa kas[edytuj | edytuj kod]

Do końca stycznia 2013 kasy zostały zobowiązane do przedstawienia KNF wyników audytów. Ich wyniki nie zostały opublikowane, co zostało zinterpretowane przez część mediów jako oznaka problemów finansowych części kas. Wskazano również na przekazywanie części środków do spółki ASK Invest s.a.r.l. w Luksemburgu[32]. Pod koniec marca 2013 KNF opublikował pismo skierowane do zarządów SKOK, w którym wskazał na szereg potencjalnych problemów wynikających z różnic w metodzie wyliczania aktywów, które mogą wpłynąć na wyniki finansowe kas[33]. Co najmniej jedna kasa („Jowisz”) zadeklarowała wdrożenie programu naprawczego[34]. W 2013 roku system SKOK został objęty Bankowym Funduszem Gwarancyjnym (BFG)[35]

W maju 2013 roku opublikowane zostały wyniki audytu KNF opisujące stan finansowy kas do 2012 roku. Wynika z nich, że kasy mają wysoki udział przeterminowanych kredytów (37%), z czego większość stanowią kredyty mieszkaniowe przeterminowane powyżej 12 miesięcy[36][37].

Sytuacja kapitałowa w kasach jest złożona, fundusze własne pomimo wykazywanego ponad 4-krotnego wzrostu w latach 2006–2012 należy uznać za nieadekwatne do prowadzonej działalności, ponieważ nie zabezpieczają ponoszonego przez kasy ryzyka. W kasach występuje podwyższone ryzyko płynności w wyniku niedopasowania terminów zapadalności pasywów i wymagalności aktywów. Środkami krótkoterminowymi (głównie depozytami o zapadalności do 6 miesięcy) finansowana jest działalność kredytowo-pożyczkowa.

Komisja Nadzoru Finansowego[36]

W 2013 roku 44 kasy (z 55 istniejących) zostały zobowiązane do podjęcia działań naprawczych[36][38]. Trzy kasy (SKOK im. Mikołaja Kopernika, SKOK Wspólnota, oraz SKOK im. Św. Jana z Kęt) zostały dodatkowo objęte nadzorem komisarycznym[39][40][41].

Powyższe oceny Grzegorz Bierecki aktualny przewodniczący Światowej Rady Związków Kredytowych (World Council of Credit Unions – WOCCU) i przewodniczący Rady Nadzorczej Krajowej SKOK – skomentował na łamach dziennika „Rzeczpospolita” w sposób następujący: Przez 20 lat nikt nie stracił w SKOK złotówki – „Rzeczpospolita”, 29-07-2013[42]

W lipcu 2014 KNF poinformowała o złożeniu wniosku o upadłość w imieniu objętego nadzorem komisarycznym SKOK Wspólnota, która od 2008 roku nieprzerwanie wykazywała ujemne wyniki finansowe, głównie z powodu "wieloletnich, niekorzystnych dla SKOK „Wspólnota” umów powierzających istotne obszary działalności SKOK „Wspólnota” podmiotom zewnętrznym"[43].

Lista SKOK-ów działających w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W 2013 w Polsce działały następujące spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe[44]:

  • SKOK Kozienice
  • SKOK im. Powstańców Śląskich
  • SKOK Dziedzice
  • SKOK im. Stanisława Adamskiego
  • SKOK w Kostrzynie n. Odrą
  • SKOK Jaworzno
  • SKOK „Wesoła”
  • Powszechna SKOK
  • SKOK Wybrzeże
  • SKOK Rafineria
  • SKOK Ziemi Rybnickiej
  • SKOK „Boże dary”
  • SKOK Małopolska
  • SKOK im. Unii Lubelskiej
  • SKOK „Poznaniak”
  • SKOK „Śląsk”
  • SKOK „Wisła”
  • SKOK „Beskidy”
  • SKOK „Polska”
  • SKOK „Arka”
  • SKOK im. Z Chmielewskiego
  • SKOK „Skarbiec”
  • SKOK Stefczyka
  • SKOK im. M. Kopernika
  • Krakowska SKOK
  • Lubuska SKOK
  • SKOK „Szopienice” w Katowicach
  • Wielkopolska SKOK
  • SKOK „Świdnik”
  • SKOK „Profit” w Rybniku
  • SKOK przy „Dezamet” S.A.
  • SKOK „Piast”
  • SKOK Centrum
  • SKOK Jowisz
  • SKOK im. E. Kwiatkowskiego
  • SKOK im. Królowej Jadwigi
  • SKOK „Bogdanka”
  • SKOK Mysłowice
  • SKOK w HPR Dąbrowa Górnicza
  • SKOK „Siarkopol”
  • Zachodniopomorska SKOK
  • Bieszczadzka SKOK
  • SKOK Kujawiak
  • SKOK im. S. Kard. Wyszyńskiego
  • SKOK w ZWCH „Stilon” S.A.
  • SKOK Rzeszowska im. bp. J. S. Pelczara
  • SKOK im. ks. Franciszka Blachnickiego
  • Regionalny SKOK im. św. Brata Alberta
  • SKOK im. św. Jana z Kęt
  • Twoja SKOK
  • SKOK Świętokrzyska
  • SKOK „Nike”
  • SKOK w Elektrowni Bełchatów
  • SKOK w Wołominie
  • SKOK „Wspólnota”
Wikimedia Commons

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Przypisy

  1. Zob. źródło: http://www.britannica.com/search?query=credit+union (dostęp: sob, 6 kwi 2013, 22:23:46.
  2. SKOK-i rykoszetem dostają za Amber Gold. Bankier.pl. [dostęp 2012-09-06].
  3. Aleksandra Puczko: Wybrane mechanizmy ochrony konsumenta na gruncie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE1 z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki. w: Internetowy Przegląd Prawniczy TBSP UJ, nr 2/2011 (7), s. 71-72, ISSN 16899601.
  4. SKOKi to nie parabanki! • Bankowynet.pl.
  5. Szewczak: SKOK-i to nie parabanki.
  6. Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 855.
  7. SKOK-i pod nadzorem KNF. Co się zmieni dla klientów?. GazetaPrawna.pl. [dostęp 2013-01-21].
  8. Spółdzielcze kasy oszczędnościowo – kredytowe (SKOK–i). Komisja Nadzoru Finansowego.
  9. Projektowane poprawki polskiego ustawodawstwa dotyczącego spółdzielczości oszczędnościowo kredytowej spotkały się w 2008 roku ze sprzeciwem ze strony Światowej Rady Związków Kredytowych (World Council of Credit Unions – WOCCU), wyrażonym na spotkaniu przedstawicieli WOCCU z przedstawicielami władz polskich. Według WOCCU poprawki te były inspirowane przez grupy banków „wrogie” („hostile”) ruchowi spółdzielczości oszczędnościowo-kredytowej. W sprawie tej wypowiadał się między innymi Brian Branch – wiceprezes WOCCU, na spotkaniu z przedstawicielami polskich władz w dniu 18 września 2008 – zob.: Staff Writer: WOCCU Advocates Before Polish Parliament, Officials – http://www.cutimes.com/2008/09/24/woccu-advocates-before-polish-parliament-officials- [dostęp: 5 maja 2013].
  10. Polish credit unions mark a decade of growth – by Staff Writer – http://www.cutimes.com/2002/06/26/polish-credit-unions-mark-a-decade-of-growth [dostęp: 5 maja 2013].
  11. Zob.: http://www.reuters.com/article/2012/01/27/us-bank-transfer-idUSTRE80Q1TU20120127 [dostęp: 5 maja 2013].
  12. Zob.: https://www.youtube.com/watch?v=2AdG3uVS9_A [dostęp: 5 maja 2013], zob. także szerzej: Jim Rubenstein: Transfer Day Founder Thanks Industry, Scorns Vermont Attack [dostęp: 5 maja 2013].
  13. „Tysiące Amerykanów zamknęło swoje konta w komercyjnych bankach, takich jak Bank of America, CitiBank czy JP Morgan Chase.” Zob. źródło: Joanna Kitowska, Marta Lewkowicz „Ucieczka z banku” – http://m.onet.pl/biznes/prasa,j2jrc [dostęp: 5 maja 2013].
  14. Sytuację tę następująco skomentowała prof. Elżbieta Mączyńska z Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego: „Odpływ klientów z dużych banków na rzecz banków spółdzielczych czy unii kredytowych to naturalny ruch, bowiem każda akcja rodzi reakcję. Od dłuższego czasu sektor finansowy nadużywał swojej pozycji. Jego rentowność od wielu lat jest większa od rentowności sektora realnego. Sługa – sektor finansowy, który był po to, by kojarzyć tych, którzy nie mają środków finansowych, a ich potrzebują, stał się panem. Trudno nie zauważyć, że mimo kryzysu banki notują gigantyczne zyski. Niektóre odsetki pobierane przez banki graniczą z lichwą.” Zob. Tamże: http://m.onet.pl/biznes/prasa,j2jrc [dostęp: 5 maja 2013].
  15. Światowy ruch związków kredytowych liczy (według danych WOCCU z kwietnia 2013) – 51 tys. kas, obsługujących 196 mln członków w 100 krajach; z tej liczby 57 organizacji krajowych jest afiliowanych w WOCCU – zob. źródło: http://www.woccu.org/about/leadership/bod?id=12 (dostęp: sob, 6 kwi 2013, 21:33:59).
  16. Zob.: http://www.woccu.org/about/leadership/bod.
  17. Zob. źródło: http://www.woccu.org/about/leadership/bod?id=12 (dostęp: sob, 6 kwi 2013, 21:33:59), http://banki.wp.pl/kat,6602,title,Polak-na-czele-Swiatowej-Rady-Unii-Kredytowych,wid,15816988,wiadomosc.html?ticaid=110f44 [dostęp 2013-07-16].
  18. Zob.: Solidarity Leader Opens World Credit Union Conference – by Zachary Galasi – http://www.cutimes.com/2012/07/16/solidarity-leader-opens-world-credit-union-confere.
  19. Zob. źródło: http://www.woccu.org/events/wcuc/pastconferences/gdansk12 [dostęp: nie, 7 kwi 2013, 21:37:46].
  20. Zob.: http://www.skok.pl/system-skok/stowarzyszenie-krzewienia-edukacji-finansowej [dostęp 2013-05-17].
  21. Zob.: http://www.skok.pl/o-skok/co-to-jest-skok/historia [dostęp: 5 maja 2013].
  22. J. Carroll Moody & Gilbert C. Fite: The Credit Union Movement – Origins and Development 1850 to 1980. Kendall/Hunt Publishing Co., Dubuque, Iowa, 1984, s. 4.
  23. J. Carroll Moody & Gilbert C. Fite. The Credit Union Movement: Origins and Development 1850 to 1980. s. 8.
  24. Zob.: http://www.cbr.edu.pl/rme-archiwum/2011/rme41/dane/2_1.html [dostęp 3013-05-17].
  25. Zob.: http://www.skok.pl/o-skok/co-to-jest-skok/historia.
  26. Zob.: tamże – http://www.skok.pl/o-skok/co-to-jest-skok/historia [dostęp: 5 maja 2013].
  27. Zob.dokument Komisji Europejskiej: „Financial Services Provision and Prevention of Financial Exclusion” – European Commission Directorate-General for Employment, Social Affairs and Equal Opportunities Inclusion, Social Policy Aspects of Migration, Streamlining of Social Policies, March 2008, zwłaszcza s.117; zwrócono tam uwagę, na rolę, jaką w tej dziedzinie mają do odegrania organizacje funkcjonujące nie dla zysku („not-for-profit structures”), do jakich należą związki kredytowe (w Polsce SKOK) – ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=760&langId=en [dostęp: 5 maja 2013].
  28. Zob. np.: http://www.opoka.org.pl/aktualnosci/news.php?id=31679&s=opoka [dostęp: 5 maja 2013], także: „Usługi finansowe dla wszystkich Polaków” – debata Rzeczpospolitej i SKOK – http://ekonomia.opoka.org.pl/aktualnosci/wydarzenia/2807.1,Uslugi_finansowe_dla_wszystkich_Polakow_debata_Rzeczpospolitej_i_SKOK.htmlnie, [dostęp: 5 maja 2013].
  29. Zob.: http://www.skef.pl/, także: http://www.skok.pl/system-skok/stowarzyszenie-krzewienia-edukacji-finansowej [dostęp 2013-05-17].
  30. http://wyborcza.pl/1,76842,11663751,SKOK_nie_odpuszcza__Sciganie_synow_za_dlugi_ojca.html
  31. Zob.: http://www.knf.gov.pl/SKOK.html).
  32. KNF_i_Ministerstwo_Finansow_milcza.html Tajny audyt SKOK-ów. KNF i Ministerstwo Finansów milczą. Gazeta Wyborcza, 2013.
  33. Wojciech Kwaśniak: Interpretacja zagadnień prawa bilansowego. Komisja Nadzoru Finansowego, 27 marca 2013.
  34. Informacja zarządu. Kasa Jowisz, 25 marca 2013.
  35. Zob.: http://www.prezydent.pl/prawo/ustawy/podpisane/art,34,maj-2013-r-.html [dostęp 2013-05-16], a także: http://banki.wp.pl/kat,9231,title,Prezydent-podpisal-nowele-ustawy-o-SKOK-ach,wid,15039240,wiadomosc.html?ticaid=110980&_ticrsn=3 [dostęp 2013-05-16].
  36. 36,0 36,1 36,2 Raport o sytuacji systemu SKOK w roku 2012 (prezentacja). Komisja Nadzoru Finansowego, 2013.
  37. Informacja dla Komisji Nadzoru Finansowego Raport o sytuacji spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w 2012 roku (raport). Komisja Nadzoru Finansowego, 2013.
  38. SKOK-ów sposób na złe kredyty. Rzeczpospolita, 2013.
  39. nadzór komisaryczny SKOK im. Mikołaja Kopernika. knf.gov.pl, 2013.
  40. nadzór komisaryczny SKOK Wspólnota, knf.gov.pl, 2013.
  41. zarząd komisaryczny SKOK im. Św. Jana z Kęt, knf.gov.pl, 2013.
  42. http://www.ekonomia.rp.pl/artykul/706245,1033810-Bierecki--Przez-20-lat-nikt-nie-stracil-w-SKOK-zlotowki.html [dostęp:pon, 29 lip 2013, 13:35:35].
  43. Zawieszenie działalności SKOK Wspólnota i wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości kasy. Komisja Nadzoru Finansoweg, 2014.
  44. http://www.knf.gov.pl/Images/2013_05_23_SKOK_statuty_fundusze_wlasne_tcm75-34828.pdf.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Credit Unions in Poland: Diagnostic and Proposals on Regulation and Supervision, December 2010, zob.: siteresources.worldbank.org/POLANDEXTN/Resources/SKOK_report.pdf [dostęp 2013-06-19];
  • Galbarczyk T. A., Funkcjonowanie spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w Polsce – stan obecny i perspektywy rozwoju. „Annales UMCS”, Lublin 2010;
  • Golec M.: Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe na rynku usług finansowych w Polsce, Wydawnictwa Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 2004;
  • Gostomski E.: „Unie kredytowe na świecie” „Gazeta Bankowa” nr 5 (953) z 29 stycznia 2007;
  • Jedliński A., Historia i perspektywy normatywnej regulacji działalności spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe – charakterystyka, rozwój, otoczenie. Kwartalnik naukowy „Pieniądze i Więź”, wyd. Fundacja na Rzecz Polskich Związków Kredytowych, Sopot 2007;
  • Jedliński A.: „Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo–Kredytowa – zagadnienia konstrukcji prawnej”, wyd. Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych, Biblioteka kwartalnika naukowego „Pieniądze i Więź”, 2001;
  • Jedliński A., Bierecki G.: „Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo–Kredytowe – zarys systemowego ujęcia”, wyd. Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych, Biblioteka kwartalnika naukowego „Pieniędze i Więź”, 2002;
  • Kamiński W., Spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa jako przedsiębiorstwo ekonomii społecznej. Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe – charakterystyka, rozwój, otoczenie. Kwartalnik naukowy „Pieniądze i Więź”, wyd. Fundacja na Rzecz Polskich Związków Kredytowych, Sopot 2007;
  • MacPherson I.: Hands around the globe – A history of the international credit union movement and the role and development of World Council of Credit Unions, Inc., Victoria: Horsdal & Schubart Publishers Ltd., 1999;
  • Model Law for Credit Unions & Guide to International Credit Union Legislation – zob.: http://www.woccu.org/financialinclusion/bestpractices/legreg [dostęp 2013-06-19]
  • Ossowski J.: „Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo–Kredytowe, charakterystyka, rozwój, otoczenie”, Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych, Biblioteka kwartalnika naukowego „Pieniądze i Więź”, 2007;
  • „Polska spółdzielczość bankowa w okresie 135–lecia (1861–1996)”, Bank Spółdzielczy, Warszawa, lipiec 1996 – opr. Rady Programowej ds. Historii Spółdzielczości Bankowej;
  • Rzeczycka A., Golawska-Witkowska G.: Efektywność funkcjonowania wybranych instytucji finansowych – analiza porównawcza Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych i banków spółdzielczych. Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe – charakterystyka, rozwój, otoczenie. Kwartalnik naukowy „Pieniądze i Więź”, wyd. Fundacja na Rzecz Polskich Związków Kredytowych, Sopot 2007;
  • Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe – charakterystyka, rozwój, otoczenie. „SKOK – 15 lat” – praca zbiorowa pod redakcją Janusza Ossowskiego, Biblioteka kwartalnika naukowego „Pieniądze i Więź” – wyd. Fundacja na rzecz Polskich Związków Kredytowych, Sopot 2007;
  • Stasiewicz A.: Unie kredytowe jako niebankowe instytucje depozytowe amerykańskiego systemu bankowego – ze wskazaniem na stan Illinois, „Bank i Kredyt”, nr 10/2001;
  • Szafrańska M., Zachowania rolników indywidualnych na rynku usług finansowych oferowanych przez Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe, „Roczniki Naukowe” Stowarzyszenie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu („SERiA”), Warszawa 2005, zeszyt 3;
  • Warzyńczyk-Nathali E., Piasecka-Janowicz B.: Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe – historia i perspektywy. Prawne i ekonomiczne problemy funkcjonowania spółdzielczości finansowej na przełomie lat XX i XXI wieku, Wydawnictwo WSEiP w Kielcach, Kielce 2011;
  • Wnuczek M.: Specyfika działalności kasy oszczędnościowo-kredytowej im. F. Stefczyka w polskim systemie bankowym, Wydawnictwo „Promotor”, Warszawa 2009;
  • Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych 2006-2010, GUS, Warszawa 2011 – zob.: http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PGWF_wyniki_finansowe_za_2006_2010.pdf [dostęp 2013-06-19];
  • Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w 2011 r. GUS, Warszawa, 2012.10.26 – zob.: http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PGWF_wyniki_finansowe_za_2011.pdf [dostęp 2013-06-19];
  • Żurawski S.: Historia myśli spółdzielczej do 1939 r., Warszawa, 1975.
  • Ustanowienie nadzoru komisarycznego w SKOK im. Mikołaja Kopernika: http://www.knf.gov.pl/o_nas/komunikaty/zarzadca_komisarycznego_w_SKOK_im_Mikolaja_Kopernika.html
  • Ustanowienie nadzoru komisarycznego w SKOK im. Św. Jana z Kęt: http://www.knf.gov.pl/o_nas/komunikaty/zarzad_komisaryczny_jan_z_ket.html
  • Ustanowienie nadzoru komisarycznego w SKOK Wspólnota: http://www.knf.gov.pl/o_nas/komunikaty/zarzad_komisaryczy_skok_wspolnota.html

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]