Franz Maria von Thugut
Johann Amadeus Franz de Paula, baron von Thugut, znany jako Franz Maria von Thugut (24 V 1736 – 28 V 1818) był austriackim dyplomatą i politykiem.
Urodził się w Linzu. Jego ojcem był skarbnik austriacki Johann Thugut, a matką Eva Maria Mösbauer, córka młynarza. Ojciec zmarł w 1760 pozostawiając rodzinę w nędzy. Zaopiekowała się nią wówczas Maria Teresa Habsburg.
Spis treści |
[edytuj] Stambuł
Thuguta wysłano do szkoły języków orientalnych, po której ukończeniu został dragomanem ambasady Austrii w Konstantynopolu. W roku 1769 został tamtejszym cesarskim chargé d'affaires. W roku 1771 uczyniono go internuncjuszem (internuncio) Austrii w stolicy tureckiej. W roku 1771 doszło do incydentu, kiedy policjanci tureccy ścigali pewnego Armeńczyka aż do ambasady austriackiej. Jeden z nich stłukł wystrzałem szybę. Skazano go potem na śmierć, a resztę policjantów rzad turecki zesłał na wygnanie do Azji. W Stambule von Thugut urzędował do momentu, gdy 7 maja 1775 doprowadził do tego, ze Imperium osmańskie oddało Austrii Bukowinę. Jego działaniami kierował bezpośrednio z Wiednia kanclerz Wenzel Anton von Kaunitz.
[edytuj] Francja, Włochy, Polska, Neapol
Po 1775 roku podróżował po Francji i Włoszech, częściowo w misjach dyplomatycznych. W 1778 roku Maria Teresa Habsburg nawiązała za jego pośrednictwem pokojowe rokowania z Fryderykiem II w Berlinie.
W latach 1780-1783 był posłem austriackim w Warszawie. W 1783 roku poprosił o zwolnienie z tego stanowiska, po czym mieszkał czas jakiś w Paryżu.
Od roku 1787 do 1789 był posłem-ministrem w Neapolu, gdzie wykazał wielki takt doradzając córce Marii Teresy Marii Karolinie Habsburg.
W 1790 cesarz Józef II Habsburg wysłał go do Bukaresztu jako komisarza przy hospodarze Wołoszczyzny. Jego zadaniem było prowadzić rokowania pokojowe z Turkami.
[edytuj] Kariera polityczna w Austrii
W latach 1793-1800 był Kanclerzem i Ministrem Spraw Zagranicznych Austrii. Jako szef MSZ był zwolennikiem walki z rewolucjonistami francuskimi i Napoleonem, aż do zwycięskiego końca. Niepowodzenia z lat 1799 i 1800 spowodowały, że utrzymywał się na stanowisku już tylko dzięki potężnemu wstawiennictwu Brytyjczyków, którzy płacili wówczas Austrii subsydia wojenne. Przegrana bitwa pod Hohenlinden (3 XII 1800) zakończyła jednak karierę Thuguta.
[edytuj] Cytaty
- "Nie mogę cię ocalić, Polsko, niech się przynajmniej z innymi podzielę tym, co po tobie zostaje." [Kocój, Obrady sejmu wielkiego, 1988, str.19]
[edytuj] Źródła
- Alfred von Vivenot, Thugut, Clerfait und Wurmser - Original-Documente aus dem K.K. Haus-, Hof- und Staats-Archiv und dem K.K. Kriegs-Archiv in Wien vom Juli 1794 bis Februar 1797, Wien 1869.
- Roider, Karl. A, Baron Thugut and Austria's response to the French Revolution, Princeton 1987.
- Encyclopædia Britannica Eleventh Edition,
- Stanisław Edward Nahlik, Narodziny nowożytnej dyplomacji, Ossolineum Wrocław 1971, s. 206.
| Poprzednik Philipp von Cobenzl |
 |
Staatskanzler - MSZ Austrii 1793-1800 |
|
Następca Ferdinand von Trauttmansdorff |
