Harry Potter i Zakon Feniksa (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy filmu. Zobacz też: powieść Harry Potter i Zakon Feniksa oraz grę Harry Potter i Zakon Feniksa.
Harry Potter i Zakon Feniksa
Harry Potter and the Order of the Phoenix
Gatunek fantasy, przygodowy
Rok produkcji 2006
Data premiery Ziemia 28 czerwca 2007[1]
Polska 27 lipca 2007
Kraj produkcji  Wielka Brytania
 Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 138 min
Reżyseria David Yates
Scenariusz Michael Goldenberg na podstawie książki J.K. Rowling
Główne role Daniel Radcliffe
Rupert Grint
Emma Watson
Muzyka Nicholas Hooper
John Williams
Zdjęcia Sławomir Idziak
Scenografia Stuart Craig
Candida Otton
Andrea Coathupe
Andrew Ackland-Snow
Mark Bartholomew
Alastair Bullock
Kostiumy Jany Temime
Montaż Mark Day
Produkcja David Heyman
Wytwórnia Warner Bros. Pictures
Heyday Films
Cool Music
Harry Potter Publishing Rights
Dystrybucja Warner Bros. Pictures (USA)
Budżet 150 000 000 $
Poprzednik Harry Potter i Czara Ognia (2005)
Kontynuacja Harry Potter i Książę Półkrwi (2009)
Nagrody 10 nagród i 29 nominacji
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z filmu

Harry Potter i Zakon Feniksa (ang. Harry Potter and the Order of the Phoenix) – angielsko-amerykański film fantasy na podstawie książki Joanne K. Rowling Harry Potter i Zakon Feniksa. Nakręcony przez Davida Yatesa, jest to piąty film z na podstawie siedmiotomowego cyklu Harry Potter.

Scenariusz napisał Michael Goldenberg, który zastąpił Steve'a Klovesa, autora poprzednich czterech filmów. Zdjęcia rozpoczęto w lutym 2006 roku i zakończono końcem listopada, a postprodukcję filmu kontynuowano przez następne kilka miesięcy. Swoją światową premierę miał w Japonii, w Tokio 28 czerwca 2007 roku. W Polsce premiera odbyła się 27 lipca 2007 roku.

Jest to szesnasty najbardziej dochodowy film wszech czasów, zdobył uznanie krytyków i publiczności, był również chwalony przez autorkę, która w przeciwieństwie do wielu innych pisarzy zawsze aprobowała filmowe ekranizacje swoich dzieł, nazywając Zakon Feniksa "do tej pory najlepszym"[2].

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze dni w Hogwarcie[edytuj | edytuj kod]

Pociąg kończy jazdę na stacji w Hogsmeade. Tam Draco Malfoy zaczepia Harry'ego i Potter chce się na niego rzucić, ale powstrzymuje go Ron. Potem Harry, Ron i Hermiona spotykają Neville'a oraz Cho Chang, a także poznają Lunę Lovegood, uważaną w szkole za pomyloną i nazywaną Pomyluną (gdy Hermiona przedstawia ją Harry'emu, Ronowi i Neville'owi, nazywa ją Pomyluną, lecz szybko się poprawia i próbuje zmienić temat, jednak Lunę nic nie obchodzi nazwanie ją Pomyluną). Tymczasem Harry zauważa, że powozy ciągną dziwne stworzenia, które on i Luna widzą, a Ron, Hermiona i Neville już nie... Następnie rozpoczyna się uczta powitalna. Profesor Dumbledore ogłasza, że stanowisko nauczyciela opieki nad magicznymi stworzeniami obejmie ponownie profesor Grubbly-Plank (uczyła ona przez krótki czas w zeszłym roku), bo profesor Rubeus Hagrid jest chwilowo nieobecny. Mówi też, że nowym nauczycielem obrony przed czarną magią została profesor Dolores Jane Umbridge, w której Harry rozpoznaje starszego podsekretarza ministra magii (widział ją na przesłuchaniu, była ona za oskarżeniem Harry'ego). Umbridge wygłasza mowę na temat usunięcia praktyk. Potem, w pokoju wspólnym Gryfonów, Harry kłóci się z Seamusem, który mówi mu, że również nie wierzy w powrót Voldemorta... Następnie widzimy pierwszą lekcję obrony przed czarną magią, a usunięcie praktyk przez Umbridge oznaczało, że Ministerstwo wprowadziło nowy program nauczania obrony przed czarną magią. Uczniowie będą się uczyć tylko z książek, a nie w praktyce. Denerwuje to Harry'ego i już na pierwszej lekcji dochodzi do kłótni jego i Umbridge. Ta każe mu przyjść do swojego gabinetu i pisać jej specjalnym piórem „Nie będę opowiadać kłamstw”. Wszystko, co pisze, niewidzialny nóż wycina na jego dłoni, co go bardzo boli. Potem Harry rozmawia z Luną o stworzeniach ciągnących powozy – są to testrale, a widzą je tylko ci, którzy widzieli, jak ktoś umiera (Harry widział śmierć Cedric'a Diggor'ego, a Luna matki). Luna mówi tez Harry'emu, że ona i jej ojciec wierzą w powrót Voldemorta.

Piąty rok w Hogwarcie[edytuj | edytuj kod]

Piątoklasiści mają zdawać SUM-y (standardowe umiejętności magiczne), czyli testy. Uczniowie mają się przygotowywać do nich, jednak Umbridge im nie zapewnia praktycznej obrony (lecz twierdzi, że teoria wystarczy im, by zdać SUM-y). Tymczasem wkrótce pojawia się Dekret Edukacyjny głoszący, że Umbridge została powołana na Urząd Wielkiego Inkwizytora Hogwartu i teraz może zwalniać nauczycieli, wizytować lekcje i wydawać nowe Dekrety Edukacyjne. Wydaje mnóstwo Dekretów i denerwuje nauczycieli podczas wizytacji, co kończy się zwolnieniem i wyrzuceniem ze szkoły profesor Trelawney. Lecz Dumbledore zauważa, że Umbridge może jedynie zwalniać nauczycieli, a nie wyrzucać, więc pozwala zwolnić Trelawney, a także pozostać Sybilli w szkole[3]. Hermiona jest potem zła, że Umbridge ich nie uczy dobrze obrony przed czarną magią, więc postanawia coś zrobić... Zaprasza kilku uczniów (m.in. Freda, George'a, Ginny, Cho, Neville'a i Lunę) do Gospody Pod Świńskim Łbem, gdzie Harry, Ron i Hermiona mają z nimi ustalić jakąś grupę przeciw Umbridge. Postanawiają utworzyć „Gwardię Dumbledore'a”, w której Harry będzie uczył uczniów zaklęć obronnych. Lecz Umbridge ich podsłuchuje i wydaje Dekret, iż organizacje uczniowskie są zakazane. Pomimo tego GD działa, a uczniom zaklęcia idą nawet dobrze. Spotkania są w Pokoju Życzeń, o którym Umbridge nie wie. Tymczasem w Boże Narodzenie Cho żali się Harry'emu, co kończy się pocałunkiem... Potem Harry ma nocny koszmar o tym, że pan Weasley został zaatakowany przez węża, i Potter sądzi, że jest to prawda, a nie sen. Mówi o tym Dumbledore'owi, który mu mówi, że Weasleya złapano, a on, Ron, Fred, George, Ginny i Hermiona mają pojechać na Grimmauld Place 12 na ferie. Harry nie wytrzymuje, że Dumbledore w ogóle na niego nie patrzy, i woła do niego „SPÓJRZ NA MNIE!”, po czym Albus w końcu na niego patrzy... Potem Harry idzie do gabinetu Snape'a na lekcję oklumencji – sztuki przeciwnej legilimencji; legilimencja to wchodzenie we wspomnienia innych, a oklumencja bronienie się przed tym. Na ferie pan Weasley wychodzi ze szpitala, a Syriusz pokazuje Harry'emu drzewo genealogiczne rodu Blacków. Gdy rozpoczyna się drugi semestr w Hogwarcie, okazuje się, że Hagrid wrócił... Nie było go, bo Dumbledore wysłał go do olbrzymów, by ich przeciągnąć na stronę dobra. Tymczasem z więzienia w Azkabanie ucieka kilku więźniów, w tym Bellatrix Lestrange (która torturowała rodziców Neville'a). Potem jest spotkanie GD, na którym uczniowie ćwiczą Zaklęcie Patronusa. Lecz wtedy robi się dziura w ścianie, a potem ściana się cała rozwala pod wpływem zaklęcia Bombarda Maxima, rzuconego przez... Umbridge. Dolores odkryła Gwardię (bo doniosła jej o niej Cho) i wezwała Knota, potem poszli do Dumbledore'a. Ten powiedział, że grupa ta to „Gwardia Dumbledore'a”, a więc jego grupa. Bierze za siebie całą odpowiedzialność, a Knot każe go wysłać do Azkabanu, ale Dumbledore się teleportuje z Fawksem (swoim feniksem). Potem pojawia się nowy Dekret Edukacyjny, iż Umbridge została mianowana nowym Dyrektorem Hogwartu... Członkowie GD odbywają karę pisania na papierze rzeczy, które im wychodzą na ręce. Hagrid zaprowadza Harry'ego, Rona i Hermionę do Zakazanego Lasu, gdzie im pokazuje olbrzyma Graupa, którego ściągnął spośród olbrzymów, bo to jego przyrodni brat; myśli, że Umbridge go wyrzuci i powierza trójce przyjaciół misję opiekowania się nim. Potem Harry ma lekcję oklumencji, podczas której przez przypadek wchodzi we wspomnienia Snape'a ze szkoły... Podczas nauki James Potter się nad nim znęcał. Snape jest zły na Harry'ego za wejście w jego wspomnienia i mówi, że to była jego ostatnia lekcja. Potem trwają SUM-y z zaklęć, podczas których na miotłach wlatują i puszczają sztuczne ognie Fred i George, a potem uciekają z Hogwartu. Nie podoba się to Umbridge, Filchowi i Ślizgonom, ale podoba reszcie uczniów i różnym nauczycielom. Harry ma wizję o Syriuszu torturowanym przez Voldemorta w Departamencie Tajemnic. Postanawia go uratować i dostać do Ministerstwa za pomocą Sieci Fiuu. Lecz wszystkie kominki (oprócz należącego do Umbridge) są kontrolowane, więc postanawia polecieć kominkiem Umbridge. Jednak Dolores go odkrywa, a także Rona, Hermionę, Lunę, Neville'a i Ginny pomagających mu. Hermiona wmawia Umbridge kłamstwo o Broni Dumbledore'a ukrytej w Zakazanym Lesie. Harry, Hermiona i Dolores idą do Lasu, gdzie Umbridge zostaje porwana przez centaury i Graupa (na tym polegał plan Hermiony).

Finał filmu[edytuj | edytuj kod]

Harry i Hermiona wracają do Rona, Neville'a, Ginny i Luny, chcąc z nimi polecieć do Ministerstwa. Lecą na testralach (na co wpadła Luna). W Departamencie Tajemnic wysłuchują przepowiedni o Harrym i Voldemorcie: „Oto nadchodzi ten, który ma moc pokonania Czarnego Pana. Czarny Pan naznaczy go jako równego sobie, ale on będzie miał moc, jakiej Czarny Pan nie zna. Bo żaden nie może żyć, gdy drugi przeżyje...[4]” Następnie zjawiają się śmierciożercy chcący dostać przepowiedni – wśród nich Lucjusz Malfoy i Bellatriks Lestrange. Rozpoczyna się walka, podczas której pojawiają się członkowie Zakonu Feniksa: Alastor Moody, Syriusz Black (który wcale nie był torturowany), Remus Lupin, Kingsley Shacklebolt i Nimfadora Tonks. Walczą oni ze śmierciożercami i ratują sześciu członków GD, lecz Bellatrix rzuca na Syriusza Blacka (który ma największy wpływ na walkę) zaklęcie uśmiercające i Łapa wpada za zasłonę śmierci... Zrozpaczony Harry, chcąc się na niej zemścić, goni ją i rzuca na nią zaklęcie Cruciatus, lecz nieudanie, gdyż nie opanował jeszcze rzucania Zaklęć Niewybaczalnych. Wtedy zjawia się Voldemort, chcąc zabić Harry'ego, a zaraz po nim... Dumbledore, i oboje ze sobą walczą. Gdy Voldemort dochodzi do Harry'ego, chcąc go zabić, przez Sieć Fiuu zjawiają się pracownicy Ministerstwa (najprawdopodobniej wysłani przez Albusa Dumbledore'a), w tym Knot, i widzą na własne oczy Lorda Voldemorta... Czarny Pan się deportuje, a Knot ogłasza, że Harry Potter i Dumbledore mieli rację co do powrotu Voldemorta. W Hogwarcie zaś Harry rozmawia z Luną o śmierci Syriusza, która tak jak on straciła kogoś bliskiego. Umbridge tymczasem zostaje wyrzucona z posady Dyrektora, Wielkiego Inkwizytora i nauczyciela w Hogwarcie, a także usunięta ze szkoły; Dumbledore staje się ponownie Dyrektorem, a Knot zostaje zdjęty z posady Ministra. Potem kończy się rok szkolny...

Realizacja[edytuj | edytuj kod]

David Yates został wybrany reżyserem, po tym jak reżyser filmu Harry Potter i Czara OgniaMike Newell, a także Jean-Pierre Jeunet, Matthew Vaughn i Mira Nair odrzucili oferty[5]. Yates uważa że został wybrany ze względu na jedno ze swych poprzednich dzieł - brytyjski dramat telewizyjny Sex Traffic, a wytwórnia uznała go za odpowiednią osobę do stworzenia „emocjonalnego dreszczowca z politycznym tłem”[6]. Steven Kloves, scenarzysta pierwszych czterech filmów Potterowych był zbyt zajęty, dlatego scenariusz napisał Michael Goldenberg.

Próby filmowe do Zakonu Feniksa rozpoczęto 27 stycznia 2006, zdjęcia – 6 lutego i zakończono końcem listopada 2006.[7][8]. Zdjęcia przerwano na dwa miesiące w maju 2006 aby Radcliffe mógł zaliczyć klasy w szkole a Watson zdać egzaminy GSCE[9]. Zadeklarowany budżet filmu wyniósł 75 do 100 milionów GBP lub 150 do 200 milionów USD[10][11].

Mark Day został montażystą, Sławomir Idziak - autorem zdjęć, a Jany Temime - projektantką kostiumów[12]. Choreograf Paul Harris który pracował już kilkakrotnie z Davidem Yatesem, był odpowiedzialny za choreografię walk z użyciem różdźek[13].

Scenariusz[edytuj | edytuj kod]

Mający 766 stron w wydaniu brytyjskim i 959 stron w polskim, Zakon Feniksa jest najdłuższą książką z serii Harry'ego Pottera[14]. Scenarzysta Michael Goldenberg opisał swoje zadanie "skompresowania" książki jako "próba stworzenia najlepszego filmowego odpowiednika opisywanej historii. Moja praca polegała na zachowaniu ducha książki, a nie dosłownym jej odwzorowaniu."[15].

Scenografia[edytuj | edytuj kod]

Odpowiedzialny za dekoracje poprzednich czterech filmów Stuart Craig ponownie został scenografem[16]. W tym filmie powstało wiele nowych wartych uwagi planów zdjęciowych. Atrium w Ministerstwie Magii miało ponad 600m długości, czyniąc je największym i najdroższym ze wszystkich pięciu filmów Pottera. Projekt Craiga został zainspirowany przez dawne stacje londyńskiego Metra, gdzie archiketci "próbowali naśladować klasyczną architekturę, ale z ceramicznymi kafelkami". Kolejną inspiracją scenografa był Burger King na Tottenham Court Road w Londynie, gdzie "jest fantastyczna Viktoriańska fasada która zawiera w sobie klimat z tamtego okresu"[17][18].

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]

Mimo że producenci rozważali możliwość kręcenia filmu poza Wielką Brytanią, ostatecznie Leavesden Film Studios w Watford ponownie stał się miejscem wielu ujęć wewnątrz pomieszczeń, takich jak Wielka Sala, Privet Drive czy Grimmauld Place[19][20].

Do lokacji w Anglii zalicza się rzekę Tamizę, użytej do kręcenia lot Zakonu Feniksa do domu przy Grimmauld Place 12 i lot Gwardii Dumbledore'a do Ministerstwa Magii. Sekwencja ta zawiera również tereny takie jak London Eye, Canary Wharf, Big Ben, Buckingham i HMS Belfast[21]. Zdjęcia na peronie 9¾ zrobiono na King's Cross Station tak jak zawsze[22]. Budka telefoniczna niedaleko Scotland Yardu została użyta jako tajemne wejście do Ministerstwa Magii[23]. 22 października 2006 zamknięto też stację metra Westminister aby umożliwić ekipie filmowej nakręcenie Artura Weasleya jadącego z Harrym na dyscyplinarne przesłuchanie do Ministerstwa Magii[24]. Niektóre sceny były filmowane w i wokół Oksfordu, a dokładniej blisko Blenheim Palace w Woodstock, Oxfordshire[25].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Rola Aktor Dubbing
Harry Potter Daniel Radcliffe Jonasz Tołopiło
Ronald Weasley Rupert Grint Marcin Łabno
Hermiona Granger Emma Watson Joanna Kudelska
Albus Dumbledore Michael Gambon Wojciech Duryasz
Minerva McGonagall Maggie Smith Wiesława Mazurkiewicz
Rubeus Hagrid Robbie Coltrane Andrzej Blumenfeld
Petunia Dursley Fiona Shaw Ewa Dałkowska
Vernon Dursley Richard Griffiths Kazimierz Wysota
Dudley Dursley Harry Melling
Draco Malfoy Tom Felton Aleksander Czyż
Severus Snape Alan Rickman Mariusz Benoit
Lord Voldemort Ralph Fiennes Wiesław Komasa
Dolores Jane Umbridge Imelda Staunton Ewa Wencel
Bellatrix Lestrange Helena Bonham Carter Dorota Segda
Kingsley Shacklebolt George Harris
Arabella Figg Kathryn Hunter Grażyna Zielińska
Sybilla Trelawney Emma Thompson Maria Pakulnis
Luna Lovegood Evanna Lynch Delfina Zielińska
Neville Longbottom Matthew Lewis Krzysztof Królak
Mafalda Hopkirk Jessica Stevenson Marzena Rogalska
Lily Potter Geraldine Somerville
James Potter Adrian Rawlins
Argus Filch David Bradley
Seamus Finnigan Devon Murray Franciszek Boberek
Dean Thomas Alfred Enoch Jan Boberek
Vincent Crabbe Jamie Waylett
Gregory Goyle Joshua Herdman
Fred Weasley James Phelps Jakub Truszczyński
George Weasley Oliver Phelps Jakub Truszczyński
Ginny Weasley Bonnie Wright Zuzanna Galia
Percy Weasley Chris Rankin
Alastor 'Szalonooki' Moody Brendan Gleeson Andrzej Grabowski
Filius Flitwick Warwick Davis
Molly Weasley Julie Walters Joanna Jędryka
Artur Weasley Mark Williams Leon Charewicz
Syriusz Black Gary Oldman Jan Peszek
Remus Lupin David Thewlis Piotr Polk
Nimfadora Tonks Natalia Tena
Korneliusz Knot Robert Hardy Jerzy Łapiński
Lucjusz Malfoy Jason Isaacs Artur Dziurman
Zachariasz Smith Nick Shirm
Cho Chang Katie Leung
Profesor Grubbly-Plank Apple Brook
Aberforth Dumbledore Jim McManus Ryszard Nawrocki
Piers Polkiss Jason Boyd
John Dawlish Richard Leaf
Młody James Potter Robbie Jarvis Leszek Zduń
Młody Severus Snape Alec Hopkins
Młoda Lily Evans Susie Shinner
Młody Syriusz Black James Walters
Młody Remus Lupin James Utechin
Młody Peter Pettigrew Charles Hughes

Wersja polska: STUDIO GENETIX FILM FACTORY
Reżyseria: Agnieszka Matysiak
Dialogi polskie: Barbara Robaczewska
Konsultacja literacka: Michał Kalicki
Dźwięk i montaż: Zdzisław Zieliński
Organizacja produkcji: Agnieszka Sokół

Ekipa[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Release dates for Harry Potter i Zakon Feniksa (ang.). [dostęp 2011-06-17].
  2. Wywiad z J.K. Rowling podczas premiery w USA
  3. W książce było w tym momencie napisane, że nowym nauczycielem wróżbiarstwa ma być centaur Firenzo, jednak w filmie nie było nic o nowym nauczycielu
  4. W książce przepowiednia była ciut dłuższa; znajduje się ona tutaj.
  5. Harry Piąty 08-10-2007 Weekly Entertainment
  6. Jak polepszyłem Pottera 24-06-2007 The Observer
  7. Próby do Zakonu Feniksa 27-01-2006 The Leaky Cauldron
  8. 2006: Rok z Harrym Potterem 29-12-2006 The Leaky Cauldron
  9. Exclusive: Order of the Phoenix News 14-03-2006 Empire
  10. Oscars signal boom (except for Scots The Scotsman 24-01-2007
  11. Harry Piąty Film Journal International 20-06-2007
  12. [1] Helena Bonham Carter Joins the All-tar Cast and Nicholas Hooper Signs on to Compose the Score of Harry Potter and the Order of the Phoenix 02-08-2006 Warner Bros.
  13. [2] About Paul Harris PaulHarris.uk.com
  14. [3] What Phoenix leaves out Entertainment Weekly
  15. qa/ Harry Potter and the art of screenwriting 11-07-2007 Salon.com
  16. [4] New Interactive OotP Set Preview Photos on MSNBC The Leaky Cauldron 09-02-2007
  17. about.php Pottering about 02-06-2007 The Northern Echo
  18. Harry Potter 5 Set Visit – Production Designer Stuart Craig 25-06-2007 ComingSoon.net
  19. [5] Sunrise Behind the Scenes of Order of the Phoenix The Leaky Cauldron 03-03-2006
  20. [6] New Privet Drive Set Photos from OotP The Leaky Cauldron 04-07-2006
  21. [7] Harry Potter And The Order Of The Phoenix 20-07-2007 One India
  22. [8] HP4U News Kings Cross, Sunday Sept 3rd 09-09-2006
  23. [9] New images from 'Order of the Phoenix' 22-10-2006 HPANA
  24. news/england/london/6075206.stm Harry Potter rides on London Tube BBC 22-10-2006
  25. potter pops into palace.php Harry Potter pops into palace Oxford Mail 27-07-2006

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]