Gary Oldman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gary Oldman
Gary Oldman w 2011 roku podczas premiery filmu Szpieg
Gary Oldman w 2011 roku podczas premiery filmu Szpieg
Imię i nazwisko Leonard Gary Oldman
Data i miejsce urodzenia 21 marca 1958
Londyn, Wielka Brytania
Zawód aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Współmałżonek Lesley Manville (1987–1989)
Uma Thurman (1990–1992)
Donya Fiorentino (1997–2001)
Alexandra Edenborough (od 2008)
Lata aktywności od 1979

Leonard Gary Oldman (ur. 21 marca 1958 w Londynie) − brytyjski aktor, scenarzysta, reżyser i producent filmowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako Leonard Gary Oldman w New Cross, w południowym Londynie i został wychowany przez matkę i dwie siostry. Jego ojciec, alkoholik, z zawodu spawacz, opuścił rodzinę, kiedy Gary miał siedem lat. W wieku 16 lat Oldman zakończył naukę w szkole średniej i rozpoczął pracę w sklepie z artykułami sportowymi; w czasie wolnym od pracy studiował literaturę, a potem aktorstwo pod kierunkiem Rogera Williamsa.

Rozpoczął pracę w Greenwich Young People's Theatre, a po odbyciu nauki w szkole teatralnej, do której mógł uczęszczać dzięki otrzymanemu stypendium, pracował w Citizens Theatre w Glasgow. Później związał się z zespołem z londyńskiego West End i w roku 1985 otrzymał nagrody dla najlepszego aktora i najciekawszej nowej twarzy za rolę w sztuce The Pope's Wedding (Wesele papieża). W tym czasie Oldman wystąpił również w swoim kinowym debiucie Remembrance (1981) oraz w dwóch filmach telewizyjnych, spośród których wyróżnił się w Honest, Decent and True (1985).

Pierwszy przełom nadszedł w jego karierze, kiedy pojawił się w paradokumencie (Sid and Nancy, 1986), o tragicznym związku artysty punk-rockowego z Nancy Spungen. Kreacja pogrążonego życiowo rockmana, którą stworzył Oldman, zebrała entuzjastyczne krytyki. Zupełnie różna od poprzedniej, rola pisarza, Joe Ortona, w filmie Stephena Frearsa Kij wam w oko (1987), przyniosła mu nominację do nagrody dla najlepszego aktora, przyznawanej przez Brytyjską Akademię Sztuki Filmowej i Telewizyjnej.

W tym samym roku Oldman przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, by w 1988 roku ukazać się w filmie Nicholasa Roega Track29. Jego pierwszą rolą w dużej hollywoodzkiej produkcji była rola podejrzanego o zamach na Kennedy'ego, Lee Harveya Oswalda w filmie Olivera Stone'a JFK (1991); zagrał też tytułową rolę wampira w Drakuli Francisa Forda Coppoli (1992).

Oprócz ról ekscentryków, jak zapuszczający dredy i próbujący udowodnić, że jest rastamanem Drexel Spivey z True Romance (1993), Oldman gra również bardziej konwencjonalnych bohaterów, o czym możemy się przekonać oglądając go w roli policjanta Stansfielda w filmie Leon zawodowiec (1994).

Swoim reżyserskim debiutem uczynił mroczny, na poły autobiograficzny dramat o patologicznej londyńskiej rodzinie robotniczej, który zadedykował ojcu (Nic doustnie, 1997). Do grania ról dziwaków powrócił w Piątym elemencie Luca Bessona (1996). Postać wykreowana w filmie Air Force One zaowocowała kolejnymi nagrodami i nominacjami, podobnie jak rola w zrealizowanym w 2000 roku filmie pod tytułem The Contender. Kolejną ciekawą rola Oldmana jest postać Masona Vergera, oszpeconej ofiary psychopatycznego doktora Hannibala Lectera, w filmie Ridleya Scotta Hannibal (2001).

Ostatnie lata Oldmana zdominowała praca nad dwiema postaciami, Syriusza Blacka w cyklu filmów o Harry Potterze oraz policjanta Gordona w trzech filmach z serii Batman.

Podkładał głos w znanych grach wojennnych Call of Duty: World at War oraz Call of Duty: Black Ops jako Viktor Reznov.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Oldman był czterokrotnie żonaty, z Lesley Manville (1987–1990), Umą Thurman (1990–1992) i Donyą Fiorentino (1997–2001). W dniu 31 grudnia 2008 roku ożenił się po raz czwarty – z 19 lat młodszą piosenkarką jazzową Alexandrą Edenborough.

Swoje poglądy polityczne określa jako libertariańskie[1].

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

OSCAR

  • 2012Szpieg (nominacja) – najlepszy aktor pierwszoplanowy

SATURN

BAFTA

MTV Movie Awards

Złota Palma

Nagroda Emmy

  • 2001Przyjaciele (nominacja) − najlepszy występ gościnny w serialu komediowym

Złota Malina

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
Seriale telewizyjne
  • 2001: Przyjaciele (Friends) jako Richard Crosby
  • 1999: Tracey bierze na tapetę... (Tracey Takes On...) jako Fryzjer
  • 1993: Upadłe anioły (Fallen Angels) jako Pat Keiley
  • 1989: Knots Landing jako Don Ross
  • 1986-1991: Screen Two jako Bex Bissell / Derek Bates / Ian Tyson
  • 1985: Summer Season jako Gary
  • 1984: Morgan's Boy jako Colin
  • 1984: Dramarama jako Ben
Reżyser
  • 1997: Nic doustnie (Nil by Mouth)
Scenarzysta
  • 1997: Nic doustnie (Nil by Mouth)
Operator
  • 2009: Take Flight: Gary Oldman Directs Chutzpah
Producent
  • 2001: Niczyje dziecko (Nobody's Baby)
  • 1997: Nic doustnie (Nil by Mouth)
Producent wykonawczy
  • 2000: Ukryta prawda (The Contender)
  • 1999: Plunkett i Macleane (Plunkett & Macleane)

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]