Henryk Grohman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Henryk Grohman
Data urodzenia 2 listopada 1862
Data i miejsce śmierci 3 marca 1939
Łódź
Zawód fabrykant w przemyśle włókienniczym
Beczki Grohmana współcześnie (2010)
Willa Henryka Grohmana (ul. Tymienieckiego 24)

Henryk Grohman (ur. 2 listopada 1862, zm. 3 marca 1939 w Łodzi) – łódzki fabrykant, dziedzic imperium Ludwika Grohmana.

Najstarszy z czterech synów Ludwika[1], który przejął prowadzenie firmy po śmierci ojca i wprowadził w niej zmiany. Rozbudował zakład i postawił nowoczesny wielowydziałowy kombinat włókienniczy. Głównym obiektem rozbudowującej się fabryki była wielka tkalnia mechaniczna zlokalizowana przy ul. Targowej. Wiodła do niej monumentalna brama zwana potocznie „beczkami grohmanowskimi”. „Beczki Grohmana” już wkrótce stały się symbolem całego przedsiębiorstwa i jednym z najbardziej znanych symboli ówczesnej Łodzi przemysłowej. W 1899 firma Grohmanów przekształciła się w spółkę akcyjną.

Ważnym elementem „królestwa Grohmanów” były również pałace i wille budowane i rozbudowywane przez kolejnych członków rodziny. W 1881 naprzeciwko skromnego domu Traugotta Grohmanna i grohmanowskiej fabryki stanęła piękna neorenesansowa willa według projektu Hilarego Majewskiego[2]. Henryk Grohman w 1892 zamieszkał w willi wzniesionej przy ul. Tymienieckiego 24[3].

W 1921 firma Scheiblerów połączyła się z fabryką Grohmanów wskutek czego powstał największy kompleks przemysłowy Łodzi – Zjednoczone Zakłady Włókiennicze Karola Scheiblera i Ludwika Grohmana – Spółka Akcyjna w Łodzi.

Grohman był mecenasem kultury. Zbierał grafikę polską i obcą, interesował się sztuką wschodu. Zapraszał do swego domu artystów, w sali balowej urządzał koncerty fortepianowe, grał tam między innymi Paderewski, gościł Witkacy. Grohman był też znawcą dzieł sztuki i kolekcjonerem[4]. Bogaty zbiór egzotycznych instrumentów muzycznych zapisał na rzecz Muzeum Etnograficznego Warszawie (niestety spłonął on w 1939 roku), zdeponowane przez niego w Muzeum Narodowym skrzypce Stradivariusa uległy zniszczeniu podczas działań wojennych. Do Muzeum Narodowego przekazał zbiory ceramiki i grafiki japońskiej, które gromadził przed 1914. Bogaty zbiór grafik japońskich oddał do Gabinetu Rycin Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. Księgozbiór podarował bibliotece publicznej w Łodzi.

Był pierwszym prezesem Łódzkiego Towarzystwa Muzycznego.

Pochowany w rodzinnym grobowcu Grohmanów na Cmentarzu Starym w Łodzi.

Żona – Matylda Trenkler – była jego ciotką (jej pierwszy mąż, Teodor, był bratem matki – Pauliny Trenkler).

Przypisy

  1. Gronczewska Anna, Rodzina Grohmanów...
  2. Dankowska Maria, Grohmanowie...
  3. Edyta Białas: Zespół willi Henryka Grohmana w Łodzi. lodzkie.travel. [dostęp 2012-10-18].
  4. Ryszard Bonisławski, Joanna Podolska: Spacerownik – Stary Widzew. Łódź: Agora, 2007-05-24, s. 8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

publikacje
prasa i periodyki
  • „Łódź w Ilustracji”, 31 X 1937, nr 44, s. 3 (zdjęcie portretowe z okazji 75 rocznicy urodzin; w podpisie: „wybitny i zasłużony działacz na polu ekonomicznym w Łodzi, najstarszy członek znanej w mieście naszym rodziny Grohmanów, jeden z pionierów naszego przemysłu włókienniczego obchodzi w dn. 2 listopada 1937 r. 75 rocznicę swych urodzin”)
  • Dankowska Maria, Grohmanowie – ze skromnego domu do okazałych willi, [w:] „Kultura i Biznes”, VIII-IX 2006, nr 31, s. 7.
  • Gronczewska Anna, Rodzina Grohmanów tworzyła potęgę Łodzi, [w:] „Polska. Dziennik Łódzki. Magazyn Rodzinny”, 17 X 2009, s. 2.
inne