Henryk Rodakowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Autoportret (1853)
Tablica w Krakowie przy ul. Krupniczej
Wikimedia Commons

Henryk Hipolit Rodakowski (ur. 9 lipca 1823 we Lwowie, zm. 28 grudnia 1894 w Krakowie) – polski malarz romantyczny, portrecista.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Wywodził się z rodziny prawniczej. Kontynuując tradycje rodzinne w latach 1841–1845 studiował prawo w Wiedniu. Tam też uczył się malarstwa u Josepha Danhausera (1805–1845) i Franza Eybla (1806–1880). W latach 1846–1867 mieszkał w Paryżu, gdzie najpierw kontynuował naukę u Leona Cognieta. Na tamtejszym Salonie w 1852 r. odniósł pierwszy większy sukces zdobywając medal I klasy w dziedzinie portretu za obraz przedstawiający podobiznę generała Dembińskiego. Jego pracownię odwiedził wówczas słynny malarz Eugène Delacroix.

W 1861 ożenił się z miłością czasów młodzieńczych – Kamilą z Salzgeberów Blühdorn, z którą miał dwoje dzieci. Jego prawnukiem był Jacek Woźniakowski (1920–2012), historyk sztuki, pisarz, współzałożyciel wydawnictwa "Znak"[1].

W 1866 został członkiem Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. W rok później opuścił Paryż i powrócił do kraju. Zamieszkał w majątku Pałahicze koło Stanisławowa, następnie w Bortnikach koło Chodorowa we Lwowskiem. Pod koniec życia osiadł w Krakowie.

W 1893 został dyrektorem i prezesem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych i przewodniczącym Komitetu Muzeum Narodowego. 24 grudnia 1894 roku nominowano go na dyrektora krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych. Stanowiska tego nie objął, umierając niespodziewanie cztery dni później. Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w grobowcu rodzinnym w kwaterze W.

Był kawalerem Legii Honorowej.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Malował głownie znakomite portrety, sporadycznie obrazy historyczne (np. Wojna kokosza), rodzajowe (cykl akwarel Album Pałahickie) i animalistyczne (np. Pies Stróż). W swojej twórczości łączył elementy romantyzmu i klasycyzmu. Inspirował się sztuką antyczną i malarstwem włoskiego renesansu (Paolo Veronese). Jego portrety odznaczają się wnikliwą charakterystyką psychologiczną, precyzyjnym rysunkiem, harmonijnym układem postaci, mistrzowskim operowaniem barwą (zwłaszcza czernią i bielą) oraz świetlistą fakturą. Jego dwa arcydzieła – Generał Henryk Dembiński (1852) i Portret matki (1853) – zostały nagrodzone na wystawach paryskich. Za Portret generała Henryka Dembińskiego artysta otrzymał na Salonie paryskim w 1852 r. medal I klasy. Portret matki został nagrodzony medalem III klasy na Wystawie Światowej w Paryżu w 1855 r. Oba płótna przyniosły mu europejski rozgłos.

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Autoportret (1858), 60 × 45 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie
  • Chłopka międląca konopie (1859), 46 × 38 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
  • Portret generała Henryka Dembińskiego (1852), 178 × 139 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie
  • Marszałek (1859), 56 × 46,5 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu
  • Pies Stróż (ok. 1868), 101 × 70 cm, Muzeum Sztuki w Łodzi (Pałac Herbsta)
  • Portret Adama Mickiewicza (1856), 125 × 95 cm, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie
  • Portret brata przyrodniego, Wiktora Rodakowskiego (1851), 59 × 47 cm, Muzeum Okręgowe w Tarnowie
  • Portret ciotki artysty, Babetty Singer (1851), 59 × 46,5 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
  • Portret córki artysty, Marii Woźniakowskiej (1891), 120 × 85 cm, Lwowska Galeria Sztuki
  • Portret Leona Sapiehy (1878), 119,5 × 85,5 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie
  • Portret matki (1853), 134 × 95 cm, Muzeum Sztuki w Łodzi (Pałac Herbsta)
  • Portret ojca (1850), 116 × 89 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
  • Portret Rogera Raczyńskiego (1859), 118 × 86 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu
  • Portret siostry artysty, Wandy (1858), 119 × 80 cm, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu
  • Portret własny (1849), 56 × 46 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie
  • Portret własny (1853), 57 × 50,5 cm, Muzeum Narodowe we Wrocławiu
  • Portret Włodzimierza Dzieduszyckiego (1880), 120 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie
  • „Wojna kokosza” (1872), 192,5 × 265 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie

Przypisy

  1. Nowik Joanna, Woźniakowski odegrał rolę w zmaganich o wolną Polskę; [w:] "Polska. Dziennik Łódzki", 10 XII 2012, s. 14.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sławomir Gowin, Henryk Rodakowski 1823-1894, Warszawa: Edipresse Polska, 2007, (Ludzie, Czasy, Dzieła ; 31), ISBN 978-83-7477-210-5
  • Władysław Kozicki, Henryk Rodakowski, Lwów 1937.
  • Anna Król, Henryk Rodakowski, Wrocław: Wydaw. Dolnośląskie, 2001 (W Zwierciadle Sztuki), ISBN 83-7023-890-4
  • Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski, Warszawa: Auriga, 1962.
  • Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski i jego otoczenie, Wrocław: Ossolineum, 1953 (Korespondencja artysty).
  • Andrzej Ryszkiewicz, Henryk Rodakowski. Rysunki, Warszawa: Arkady, 1958.
  • Teresa Stepnowska, Henryk Rodakowski, Warszawa: KAW, 1983 (ABC Sztuki)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]