Województwo lwowskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy województwa lwowskiego II Rzeczypospolitej. Zobacz też: województwo ruskie.
województwo lwowskie
Herb
Herb
Położenie na mapie województwa
województwo lwowskie na mapie Polski
Utworzone 23 grudnia 1920
Uruchomione 1 września 1921[1]
Stolica województwa Lwów
Urząd Wojewódzki Lwów, ul. Czarnieckiego 18
Wojewoda ostatni: Alfred Biłyk
Powierzchnia w 1921 27 024 km²
Powierzchnia w 1939 28 402 km²
Ludność 2.718.014 mieszk.
(1921)
3.126.300 mieszk.
(1931)
Gęstość zaludnienia 100,6 mieszk./km²
(1921)
110 mieszk./km²
(1931)
Tablica rejestracyjna LW
zobacz: szczegółowy podział administracyjny
Podział administracyjny, 1938
powiaty grodzkie 1
ziemskie 26
gminy miejskie 58
wiejskie 252
Województwo lwowskie w szczegółowych danych statystycznych spisu powszechnego z 30.IX.1921 i spisu powszechnego z 9. XII. 1931 r.
Województwo lwowskie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921
Województwo lwowskie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921
 
Stosunki etniczne w województwie lwowskim na tle granic powiatów (1931)
Urząd Wojewódzki Lwowski we Lwowie - widok współczesny

Województwo lwowskiepolskie województwo ze stolicą we Lwowie istniejące od 23 grudnia 1920 roku[2] (od 1944 r. w okrojonej postaci) do 18 sierpnia 1945 roku, gdy zostało przekształcone w województwo rzeszowskie. Do 1944 r. głównymi miastami województwa były Lwów, Borysław, Drohobycz, Jarosław, Krosno, Przemyśl, Rawa Ruska, Rzeszów, Sambor, Sanok i Żółkiew[3], a po 1944 r. Rzeszów, Jarosław, Krosno, Przemyśl, Sanok, Gorlice, Jasło, Mielec. Powierzchnia województwa wynosiła 28,4 tys. km². Województwo liczyło 27 powiatów, 58 miast, 252 gminy wiejskie (stan na 30.9.1934).

Spis treści

Ludność [edytuj]

Ludność województwa liczyła 2.718.014[4] mieszkańców (30.09.1921) oraz 3.128.000 mieszkańców (9.12.1931).

Ludność województwa lwowskiego według deklarowanej narodowości 1921 [edytuj]

Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z 30.IX. 1921[9].

Ludność województwa lwowskiego według deklarowanego wyznania 1921 [edytuj]

Według Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z 30.IX. 1921[10].

Ludność województwa lwowskiego według deklarowanego języka ojczystego 1931 [edytuj]

Według Drugiego Powszechnego Spisu Ludności z 9. XII. 1931 r.[17]

Ludność województwa lwowskiego według deklarowanego wyznania 1931 [edytuj]

Według Drugiego Powszechnego Spisu Ludności z 9. XII. 1931 r.[18]

Podział administracyjny [edytuj]

Powierzchnia powiatów według stanu na 1939 r., w przypadku wcześniejszego zniesienia lub zmiany przynależności wojewódzkiej powiatu na ostatni rok istnienia w ramach danego województwa. Liczba ludności na podstawie spisu powszechnego z 1931 r., w przypadku powiatów zniesionych lub przeniesionych przed tą datą, dane ze spisu powszechnego z 1921 r.

Powiat Pow.km² Mieszk. Miasto powiatowe Mieszk.
Województwo lwowskie
bóbrecki 891 97.100 Bobrka coa 1569.png Bóbrka 5.441
brzozowski 684 83.200 POL Brzozów COA do 2009.svg Brzozów 4.242
cieszanowski (do 1922) 4 1136 86.549 POL Cieszanów COA.svg Cieszanów 4 2.248
dobromilski 994 94.000 POL Dobromil COA.svg Dobromil 5.531
drohobycki 1499 194.400 Drohobyc.png Drohobycz 32.300
gródecki 889 85.000 POL Gródek Jagielloński COA.svg Gródek Jagielloński 12.942
jarosławski 1337 148.000 POL Jarosław COA alt.svg Jarosław 22.330
jaworowski 977 86,800 POL Jaworów COA.svg Jaworów 10.690
kolbuszowski 873 69.600 POL Kolbuszowa COA.svg Kolbuszowa 3.112
krośnieński ¹ 934 113.400 POL Krosno COA.svg Krosno 12.125
liski (od 1931 leski) 5 1832 111.600 POL Lesko COA.svg Lisko (od 1931 Lesko) 5 3.943
lubaczowski (od 1923) 4 1146 87.300 POL Lubaczów COA.svg Lubaczów 4 6.245
lwowski 1276 142.800 POL Lwów COA.svg Lwów 312.200
Lwów miasto 67 312.200 POL Lwów COA.svg Lwów 312.200
łańcucki 889 97.700 POL Łańcut COA.svg Łańcut 7.535
mościski 755 89.500 POL Mościska XVw COA.svg Mościska 4.770
niżański 973 64.200 POL Nisko dawny COA.svg Nisko 5.461
przemyski 1002 162.500 POL Przemyśl COA.svg Przemyśl 51.000
przeworski 415 61.400 POL Przeworsk COA.svg Przeworsk 5.941
rawski 1401 122.100 POL Rawa Ruska COA.svg Rawa Ruska 11.146
rudecki 670 79.200 CoARudki XIX XX.png Rudki 3.649
rzeszowski ¹ 1270 185.100 POL Rzeszów dawny COA.svg Rzeszów 26.900
samborski ² 1133 133.800 Sambir.png Sambor 21.900
sanocki 1282 114.200 POL Sanok COA.svg Sanok 14.262
sokalski 1324 109.100 POL Sokal COA.svg Sokal 12.135
starosamborski (do 1932) ² 689 82.135 POL Stary Sambor COA.svg Stary Sambor 4.867
strzyżowski (do 1932) ¹ 524 56.400 POL Strzyżów COA.svg Strzyżów 3.060
tarnobrzeski 949 72.200 POL Tarnobrzeg COA.svg Tarnobrzeg 3.643
turczański (od 1931) ³ 1829 114.400 Turka city coa 1928.png Turka 10.145
żółkiewski 1111 95.500 Zhovkva.png Żółkiew 10.348
¹ 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat strzyżowski a jego terytorium włączono do powiatów rzeszowskiego i krośnieńskiego (Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 36).
² 1 kwietnia 1932 r. zniesiono powiat starosamborski a jego terytorium włączono do powiatu samborskiego (Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 36).
³ 17 kwietnia 1931 roku przyłączono do woj. lwowskiego powiat turczański z woj. stanisławowskiego (Dz. U. z 1931 r. Nr 34, poz. 238).
4 1 stycznia 1923 przeniesiono siedzibę urzędu starostwa powiatu cieszanowski z Cieszanowa do Lubaczowa a nazwę powiatu zmieniono na powiat lubaczowski (M.P. z 1922 r. Nr 282, poz. 204)
5 4 marca 1931 zmieniona nazwę Liska na Lesko i przez to powiatu liskiego na powiat leski (M.P. z 1931 r. Nr 51, poz. 86)

Wojewodowie lwowscy w II Rzeczypospolitej [edytuj]

Okręgowi Delegaci Rządu RP 1939-1944

Miasta i miasteczka [edytuj]

Synteza [edytuj]

W latach międzywojennych istniały trzy rodzaje jednostek osadniczych o charakterze topograficznie miejskim miasto, miasteczko i osada miejska. Na terenie woj. lwowskiego występowały dwie formy (miasta i miasteczka).

Określenie miasto miało w latach międzywojennych trojakie znaczenie. Mogło odnosić się wyłącznie do charakteru prawnego miejscowości (a więc typu jednostki administracyjnej), co nie znaczyło automatycznie że "miasto administracyjne" faktycznie posiadało prawa miejskie. Podstawą zaliczenia danej miejscowości do grupy miast było tzw. kryterium administracyjne, jako najwięcej odpowiadające rozwojowi stosunków i życia. Mimo że większość miast prawnych prawa miejskie posiadała, wiele z nich miało zaledwie prawa miasteczka a niektóre miasta (Nisko, Borysław, Tustanowice) były wręcz wsiami [4].

Odwrotnie wiele miasteczek a nawet 11 miast (np. Dynów, Bircza, Dubiecko itd.) – a więc faktycznie posiadających prawa miasteczka bądź prawa miejskie – były gminami wiejskimi (chodzi tu o gminy jednostkowe sprzed komasacji w gminy zbiorowe w 1934 roku) [4]. Jednostki te w ogólnych publikacjach nie są zaliczane do miast (a więc nie wpływają na liczbę miast województwa), co jednak lekceważy fakt posiadania praw miasteczka/praw miejskich (poniższa tabela je uwzględnia z zachowaną dystynkcją).

Wreszcie, niektóre miejscowości posiadały w nazwie wyraz Miasto - pisany wielką literą - mimo braku praw miejskich (np. Pruchnik Miasto, Waręż Miasto, Tartaków Miasto). Wyraz ten stanowił integralną część nazwy miejscowości (choć nie przesądzał bynajmniej jej charakteru topograficznego) aby odróżnić ją od innej (topograficznie wiejskiej) miejscowości o identycznej nazwie w tej samej okolicy (np. Pruchnik-Wieś, Waręż-Wieś, Tartaków-Wieś) [4].

Miasta prawne galicyjskie (województwa krakowskie, lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie) należały do trzech kategorii:

  • miasta o własnym statucie
  • miasta rządzące się ustawą z 13 marca 1889 roku[21]
    • miasta należące do tej kategorii posiadały wszystkie przywileje miast (prawa miejskie), z wyjątkiem miasteczka Buczacz
  • miasta rządzące się ustawą z 3 lipca 1896 roku[22]
    • miasta należące do tej największej kategorii posiadały najczęściej przywileje a) miasteczek, rzadziej b) miast a czasem wyjątkowo (7 miejscowości) niektóre były c) wsiami

13 lipca 1933 roku weszła w życie ustawa o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego, stanowiąca znoszenie miast o liczbie mieszkańców niższej niż 3000 w drodze rozporządzeń Rady Ministrów, a większych miast w drodze ustawodawczej[23]. Ustawa z 3 lipca 1896 roku przestała obowiązywać w ciągu roku od wejścia w życie ustawy (czyli do lipca 1934) przez co miasta i miasteczka rządzące się ustawą z 1896 roku i liczące powyżej 3000 mieszkańców zostały automatycznie podniesione do rangi miast objętych ustawą z 1889 roku[24]. Tak więc 31 miast/miasteczek rządzących się ustawą z 1896 roku i liczących w 1933 roku mniej niż 3000 mieszkańców, a także 8 (9[25]) gmin miejskich będących wsiami (niezależnie od liczby ludności) zostałyby według nowego prawa przekształcone w gminy wiejskie. Jednakże indywualnymi rozporządzeniami za miasta uznano 20 mniejszych miast[26] oraz wszystkie wsie[25] stanowiące gminy miejskie[27]. Równocześnie do rzędu miast podniesiono także trzy dotychczasowe gminy wiejskie[28]. Na mocy ustawy z 1933 łącznie 12 miejscowości (w tym jedna wieś) utraciło status gmin miejskich[29].

W poniższej sortowalnej tabeli umieszczono wszystkie miasta i miasteczka województwa lwowskiego obu typów z podziałem na charakter prawny (rodzaj jednostki administracyjnej) i przywileje (prawa miejskie/miasteczka).

Wykaz [edytuj]

Stan ludności: na 30 września 1921 roku (niezależnie od statusu jednostki w 1921 roku)
Główne źródło: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom XIII - Województwo Lwowskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
Źródła uzupełniające: Dzienniki Ustaw, przedstawione w przypisach

Herb Miejscowość Charakter prawny Przywileje Powiat Liczba mieszk.
Sin escudo.png Babice nad Sanem Gmina wiejska Miasteczko przemyski 1105
Herb Gozdawa alt.svg Baligród Gmina wiejska Miasteczko liski 1260
POL Baranów Sandomierski COA.svg Baranów Miasto Miasteczko [30] tarnobrzeski 1792
Belz city coa 1772.png Bełz Miasto Miasto sokalski 4148
POL COA Abdank.svg Bircza Gmina wiejska Miasto [31] dobromilski 1929
POL Błażowa COA.svg Błażowa Miasto Miasteczko[32] rzeszowski 5123
POL Borysław COA.png Borysław [33] Miasto Wieś [34] drohobycki 16099
Bobrka coa 1569.png Bóbrka Miasto Miasto bóbrecki 4391
Sin escudo.png Brzozdowce Gmina wiejska Miasteczko bóbrecki 2376
POL Brzozów COA do 2009.svg Brzozów Miasto Miasto brzozowski 4160
POL Bukowsko COA.svg Bukowsko [35] Gmina wiejska Miasto [31] sanocki 726
POL Chodorów COA.png Chodorów Miasto Miasteczko [32] bóbrecki 4206
POL Chyrów COA.svg Chyrów Miasto Miasteczko [32] starosamborski[36][37] 2654
POL Cieszanów COA.svg Cieszanów Miasto Miasteczko [30] cieszanowski [38] 2248
POL gmina Czudec COA.svg Czudec Gmina wiejska Miasteczko strzyżowski [39] 940
POL Dobromil COA.svg Dobromil Miasto Miasto dobromilski 3431
Drohobyc.png Drohobycz Miasto Miasto drohobycki 26736
POL gmina Dubiecko COA.svg Dubiecko Gmina wiejska Miasto [31] przemyski 1793
POL Dukla COA.svg Dukla Miasto Miasteczko [30] krośnieński 2082
POL Dynów COA.svg Dynów Gmina wiejska Miasto [31] brzozowski 2727
POL Felsztyn COA.svg Felsztyn Gmina wiejska Miasteczko starosamborski [36] 1195
POL gmina Fredropol COA.jpg Fredropol Gmina wiejska Miasteczko przemyski 302
POL gmina Frysztak COA.svg Frysztak Gmina wiejska Miasteczko strzyżowski [40] 1357
POL Głogów Małopolski COA.svg Głogów Miasto Miasteczko [30] rzeszowski 2291
POL Gródek Jagielloński COA.svg Gródek Jagielloński Miasto Miasto gródecki 10491
UKR Hussaków COA.png Hussaków Gmina wiejska Miasteczko mościski 973
POL village Jaćmierz.svg Jaćmierz Gmina wiejska Miasto [31] sanocki 620
POL Janów Lwowski COA.png Janów [41] Miasto Miasteczko [30] gródecki 1808
POL Jarosław COA.svg Jarosław Miasto Miasto jarosławski 19973
POL Jaryczów Nowy COA.png Jaryczów Nowy Miasto Miasto [42] lwowski 2139
POL gmina Jasienica Rosielna COA.svg Jasienica Gmina wiejska Miasteczko brzozowski 2090
POL Jaśliska COA.png Jaśliska Gmina wiejska Miasto [31] sanocki 876
POL gmina Jawornik Polski COA.svg Jawornik Polski [43] Gmina wiejska Miasteczko rzeszowski 991
POL Jaworów COA.svg Jaworów Miasto Miasto jaworowski 8910
POL Jedlicze COA.svg Jedlicze Gmina wiejska Miasteczko krośnieński 782
POL Kańczuga COA.svg Kańczuga Miasto Miasteczko [30] przeworski 2396
POL Kolbuszowa COA.svg Kolbuszowa Miasto Miasteczko[32] kolbuszowski 2900
POL Komarno COA.svg Komarno Miasto Miasto rudecki 5009
POL Korczyna COA.svg Korczyna Gmina wiejska Miasteczko krośnieński 4519
POL Krakowiec COA.png Krakowiec Miasto Miasteczko [30] jaworowski 1389
Gmina Krasiczyn herb.svg Krasiczyn Gmina wiejska Miasteczko przemyski 424
POL Krosno COA.svg Krosno Miasto Miasto krośnieński 6287
UKR Krukienice COA.png Krukienice Gmina wiejska Miasteczko mościski 1619
POL COA Pilawa.svg Krystynopol Gmina wiejska Miasteczko sokalski 2805
POL gmina Krzywcza COA.svg Krzywcza Gmina wiejska Miasteczko przemyski 928
UKR Kukizów COA.png Kukizów Gmina wiejska Miasteczko lwowski 742
POL Kulików COA.png Kulików Miasto Miasteczko [32] żółkiewski 2886
POL Laszki Murowane COA.svg Laszki Murowane [44] Gmina wiejska Miasteczko starosamborski [36] 478
POL Leżajsk COA.svg Leżajsk Miasto Miasteczko [32] łańcucki 5063
POL Lesko COA.svg Lisko Miasto Miasto liski 3806
Sin escudo.png Lipsko Gmina wiejska Miasteczko cieszanowski [38] 1099
POL Lubaczów COA.svg Lubaczów Miasto Miasto cieszanowski [38] 5303
POL gmina Lubycza Królewska COA.svg Lubycza Królewska [45] Gmina wiejska Miasteczko rawski 710
POL gmina Lutowiska flag.svg Lutowiska Gmina wiejska Miasteczko liski 2125
POL Lwów COA.svg Lwów Miasto Miasto miasto Lwów [46] 219388
POL Łańcut COA.svg Łańcut Miasto Miasteczko [32] łańcucki 4518
UKR Magierów COA.png Magierów Gmina wiejska Miasteczko rawski 2473
POL gmina Majdan Królewski COA.svg Majdan Gmina wiejska Miasteczko kolbuszowski 2014
POL Mosty Wielkie COA.svg Mosty Wielkie Miasto Miasteczko [32] żółkiewski 3795
POL Mościska 1799 COA.svg Mościska Miasto Miasto mościski 4751
Herb Gozdawa alt.svg Mrzygłód Gmina wiejska Miasto [31] sanocki 675
POL Narol COA.svg Narol Gmina wiejska Miasteczko cieszanowski [38] 1817
UKR Nawaria COA.png Nawarja [47] Gmina wiejska Miasteczko lwowski 1084
POL Niebylec COA.svg Niebylec Gmina wiejska Miasteczko strzyżowski [39] 550
Niemirow coa.png Niemirów Miasto Miasteczko [32] rawski 2463
POL gmina Nisko COA.svg Nisko Miasto Wieś [48] niżański 4749
POL Niżankowice COA.svg Niżankowice Miasto [49] Miasteczko przemyski 1865
UKR Nowe Miasto COA.png Nowe Miasto Gmina wiejska Miasto [31] dobromilski 794
Herb Gozdawa alt.svg Nowotaniec Gmina wiejska Miasto [31] sanocki 524
POL Oleszyce COA.svg Oleszyce Gmina wiejska Miasteczko cieszanowski [38] 2917
POL Płazów COA.gif Płazów Gmina wiejska Miasteczko cieszanowski [38] 786
Potelich selo coa XVI XX.gif Potylicz Gmina wiejska Miasteczko rawski 3371
POL gmina Pruchnik COA.svg Pruchnik [50] Gmina wiejska Miasteczko jarosławski 1697
POL Przemyśl COA.svg Przemyśl Miasto Miasto przemyski 47958
POL Przeworsk COA.svg Przeworsk Miasto Miasto przeworski 3371
POL gmina Radomyśl nad Sanem COA.gif Radomyśl nad Sanem Gmina wiejska Miasteczko tarnobrzeski 1121
POL Radymno COA.svg Radymno Miasto Miasteczko [30] jarosławski 1907
POL Rawa Ruska COA.svg Rawa Ruska Miasto Miasteczko [32] rawski 8970
POL Rozwadów (Stalowa Wola) COA.jpg Rozwadów Miasto Miasteczko [32] tarnobrzeski 2700
CoARudki XIX XX.png Rudki Miasto Miasteczko [32] rudecki 3452
POL Rudnik nad Sanem COA.svg Rudnik Miasto Miasteczko [32] niżański 2959
Sin escudo.png Rybotycze Gmina wiejska Miasto [31] dobromilski 1262
POL Rymanów COA.svg Rymanów Miasto Miasto sanocki 3546
POL Rzeszów COA.svg Rzeszów Miasto Miasto rzeszowski 24942
Sambir.png Sambor Miasto Miasto samborski 19417
HerbSadowaWisznia.jpg Sądowa Wisznia Miasto Miasto mościski 4207
POL Sanok COA.svg Sanok Miasto Miasto sanocki 9638
POL Sieniawa COA 1.svg Sieniawa Miasto Miasteczko [51] jarosławski 1824
POL Sokal COA.svg Sokal Miasto Miasto sokalski 10183
POL Sokołów Małopolski COA.svg Sokołów Miasto Miasteczko [32] kolbuszowski 3515
POL Stara Sól COA.svg Stara Sól Miasto [52] Miasto starosamborski [36] 1170
POL Stary Sambor COA.svg Stary Sambor Miasto Miasto starosamborski [36] 4314
Strelic.gif Strzeliska Nowe Gmina wiejska Miasteczko bóbrecki 1844
POL Strzyżów COA.svg Strzyżów Miasto Miasteczko [32] strzyżowski [39] 2188
POL Szczerzec COA.svg Szczerzec Miasto Miasto [42] lwowski 936
POL Tarnobrzeg COA.svg Tarnobrzeg Miasto Miasteczko [32] tarnobrzeski 3169
UKR Tartaków COA.png Tartaków [53] Gmina wiejska Miasteczko sokalski 1486
Turka city coa 1928.png Turka [54] Miasto [54] Miasteczko [54][32] turczański 10030
Sin escudo.png Tustanowice Miasto Wieś [55] drohobycki 13240
POL Tyczyn COA.svg Tyczyn Miasto Miasteczko [32] rzeszowski 3095
POL gmina Tyrawa Wołoska COA.svg Tyrawa Wołoska Gmina wiejska Miasteczko sanocki 1444
Uhniv COA.gif Uhnów Miasto Miasteczko [32] rawski 3575
POL Ulanów COA.svg Ulanów Miasto [56] Miasteczko niżański 2192
POL Ustrzyki Dolne COA.svg Ustrzyki Dolne Miasto Miasteczko [32] liski 3234
UKR Varyazh COA.gif Waręż [57] Gmina wiejska Miasteczko sokalski 955
POL gmina Wielkie Oczy COA.jpg Wielkie Oczy Gmina wiejska Miasteczko jaworowski 1550
Винники герб.gif Winniki [58] Gmina wiejska [58] Wieś [58] lwowski 3603
POL gmina Zarszyn COA.svg Zarszyn Gmina wiejska Miasto [31] sanocki 975
POL gmina Żołynia COA.svg Żołynia [59] Gmina wiejska Miasteczko łańcucki 954
Zhovkva.png Żółkiew Miasto Miasto żółkiewski 7867

Przypisy

  1. Dz. U. z 1921 r. Nr 46, poz. 282
  2. Dz. U. z 1920 r. Nr 117, poz. 768 - Ustawa z dnia 3 grudnia 1920 r. o tymczasowej organizacji władz administracyjnych II instancji (województw) na obszarze b. Królestwa Galicji i Lodomerji z W. Ks. Krakowskiem oraz na wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej obszarach Spisza i Orawy
  3. Eugenjusz Romer, Powszechny atlas geograficzny, Lwów-Warszawa 1928, mapa 47
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Wg publikacji: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom XIII - Województwo Lwowskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  5. Respondenci podający narodowość polską jako własną
  6. Respondenci podający narodowość rusińską jako własną. Narodowości ukraińskiej spis nie przewidywał.
  7. Respondenci podający narodowość "żydowską" jako własną
  8. Respondenci podający narodowość niemiecką jako własną
  9. Źródło: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921, zeszyt: Województwo lwowskie (tabela wojewódzka, s. VIII-IX.), Warszawa 1924, wyd. Główny Urząd Statystyczny
  10. Źródło: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921, zeszyt: Województwo lwowskie (tabela wojewódzka, s. VIII-IX.), Warszawa 1924, wyd. Główny Urząd Statystyczny
  11. Respondenci podający język polski jako ojczysty
  12. Respondenci podający język ukraiński jako ojczysty
  13. Respondenci podający język ruski jako ojczysty. "Choć zdawano sobie powszechnie sprawę, że język rusiński niczym nie różni się od języka ukraińskiego, to jego wyodrębnienie stwarzało możliwość określenia się osób, które pozostawały jeszcze na etapie grupy językowo-etnicznej.", Grzegorz Hryciuk, Przemiany narodowościowe i ludnościowe w Galicji Wschodniej i na Wołyniu w latach 1931-1948, Toruń 2005, Wyd. Adam Marszałek , ISBN 83-7441-121-X s. 74, Por. też Tabela 8. Ludność województwa stanisławowskiego w 1931 r. wg języka ojczystego i wyznania, Tabela 9. Ludność województwa stanisławowskiego w 1931 r. wg języka ojczystego i wyznania, Tabela 10. Ludność wschodniej części województwa lwowskiego w 1931 r. wg języka ojczystego i wyznania w: Grzegorz Hryciuk, Przemiany narodowościowe..., s. 78-80.
  14. "Naród nie jest społecznością homogeniczną, stąd też w przypadku ukraińskiego etnosu zamieszkującego terytorium II Rzeczypospolitej możemy wyróżnić następujące grupy prezentujące różny stopień świadomości i samoidentyfikacji: 1. Ukraińcy świadomi swej odrębności narodowej, kultywujący swą odrębność i manifestujący ją na zewnątrz; 2. Ukraińcy o ugruntowanej świadomości narodowej, ograniczający ją jednak do sfery rodzinnej i konfesyjne; 3. Ukraińcy o niewykształconej świadomości narodowej, zachowujący poczucie odrębności na poziomie etnicznym oraz utrzymujący więź ze swym wyznaniem, słabo znający język literacki, ale modlący się po rusku (Rusini)"; Robert Potocki, Polityka państwa polskiego wobec zagadnienia ukraińskiego w latach 1930-1939, Lublin 2003, wyd. Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, ISBN 83-917615-4-1, s. 45.
  15. Respondenci podający jidisz i język hebrajski jako ojczysty
  16. Respondenci podający język niemiecki jako ojczysty
  17. Źródło: Mały Rocznik Statystyczny 1938 s. 22, tabela 14.
  18. Źródło: Mały Rocznik Statystyczny 1938 s. 24, tabela 15.
  19. Statut z dnia 14 października 1870 roku – Dz. Ust. Kraj. L. 79
  20. Statut z dnia 6 października 1901 roku – Dz. Ust. Kraj. L. 108
  21. Dz. Ust. Kraj. L. 24
  22. Dz. Ust. Kraj. L. 51
  23. Ustawa z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorjalnego (Dz. U. z 1933 r. Nr 35, poz. 294, Art. 33)
  24. Adam Janusz Mielcarek: Podziały terytorialno - administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2008.
  25. 25,0 25,1 W Dz. U. z 1933 r. Nr 81, poz. 596 Jaworzno traktowane jest jako wieś (gmina), natomiast Skorowidz Miejscowości woj. krakowskiego z 1921 traktuje je jako miasteczko podlegające ustawie z 1896 roku, a serwis internetowy Miasta Jaworzno wspomina o statusie miasta obowiązującym od 21 września 1901 (str. 9)
  26. W tarnopolskim: Husiatyn (Dz. U. z 1934 r. Nr 25, poz. 187, we lwowskim: Baranów, Cieszanów, Dukla, Głogów, Janów, Jaryszczów Nowy, Kańczuga, Krakowiec, Radymno, Szczerzec (Dz. U. z 1934 r. Nr 28, poz. 232) i Sieniawa (Dz. U. z 1934 r. Nr 45, poz. 395) oraz w krakowskim: Kalwaria, Limanowa, Muszyna, Radomyśl Wielki, Sędziszów, Tuchów, Wilamowice i Zator (Dz. U. z 1934 r. Nr 28, poz. 233). Wyjątkowo tylko miasteczko Żabno (liczące ok. 2500 mieszkańców w 1933) nie wymagało osobnego rozporządzenia
  27. We lwowskim: Borysław (Dz. U. z 1933 r. Nr 62, poz. 467) i Winniki (Dz. U. z 1933 r. Nr 81, poz. 595) oraz w krakowskim: Jaworzno, Krynica, Krzeszowice, Szczakowa i Zakopane (Dz. U. z 1933 r. Nr 81, poz. 596)
  28. W tarnopolskim: Chorostków (Dz. U. z 1934 r. Nr 14, poz. 116), Mielnica i Tłuste (Dz. U. z 1934 r. Nr 25, poz. 186)
  29. W tarnopolskim: Jagielnica i Jazłowiec, we lwowskim: Niżankowice, Stara Sól i Ulanów oraz w krakowskim: Brzostek, Ciężkowice, Czarny Dunajec (wieś), Lanckorona, Uście Solne, Wiśnicz Nowy i Wojnicz
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 30,4 30,5 30,6 30,7 do 30 marca 1934 prawa miasteczka; prawa miejskie od 31 marca 1934 - Dz. U. z 1934 r. Nr 28, poz. 232
  31. 31,00 31,01 31,02 31,03 31,04 31,05 31,06 31,07 31,08 31,09 31,10 W 1934 roku zniesienie praw miejskich na mocy Ustawy o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1933 r. Nr 35, poz. 294) w drodze rozporządzenia (automatycznie)
  32. 32,00 32,01 32,02 32,03 32,04 32,05 32,06 32,07 32,08 32,09 32,10 32,11 32,12 32,13 32,14 32,15 32,16 32,17 32,18 32,19 W 1934 roku prawa miejskie na mocy Ustawy o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1933 r. Nr 35, poz. 294) w drodze rozporządzenia (automatycznie)
  33. 14 czerwca 1930 do Borysławia włączono Tustanowice (jednostka o identycznym statusie prawnym) - Dz. U. z 1930 r. Nr 44, poz. 375
  34. mimo posiadania charakteru prawnego gminy miejskiej, Borysław nie mając praw miejskich był formalnie wsią; prawa miejskie otrzymał 14 sierpnia 1933 - Dz. U. z 1933 r. Nr 62, poz. 467
  35. oficjalnie Bukowsko Miasto, aby odróżnić je od miejscowości (i gminy) Bukowsko Wieś
  36. 36,0 36,1 36,2 36,3 36,4 od 1 kwietnia 1932 w powiecie samborskim (po zniesieniu powiatu starosamborskiego) - Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 36
  37. 15 czerwca 1934 miasto włączone do powiatu dobromilskiego - Dz. U. z 1934 r. Nr 48, poz. 427
  38. 38,0 38,1 38,2 38,3 38,4 38,5 1 stycznia 1923 zmieniono nazwę i siedzibę powiatu cieszanowskiego (siedziba w Cieszanowie) na powiat lubaczowski (siedziba w Lubaczowie)
  39. 39,0 39,1 39,2 od 1 kwietnia 1932 w powiecie rzeszowskim (po zniesieniu powiatu strzyżowskiego) - Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 36
  40. od 1 kwietnia 1932 w powiecie krośnieńskim (po zniesieniu powiatu strzyżowskiego) - Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 36
  41. obecnie Iwano-Frankowe
  42. 42,0 42,1 do 30 marca 1934 prawa miasteczka; prawa miejskie od 31 marca 1934 - Dz. U. z 1934 r. Nr 28, poz. 232 - jednakże w wykazie miejscowości rządzących się ustawą z 1889 i 1896 r. (w głównym źródle z 1921) Jaryczów Nowy i Szczerzec są opisane jako miasta, nie jako miasteczka
  43. lub Jawornik Szklarski
  44. oficjalnie Laszki Murowane Miasteczko, aby odróżnić je od miejscowości (i gminy) Laszki Murowane Wieś
  45. oficjalnie Lubycza Królewska Miasteczko, aby odróżnić je od miejscowości (i gminy) Lubycza Królewska Wieś (lub Lubycza Kameralna)
  46. powiat grodzki
  47. obecnie Nawaria
  48. mimo posiadania charakteru prawnego gminy miejskiej, Nisko nie mając praw miejskich było formalnie wsią; prawa miejskie otrzymało 20 października 1933 - Dz. U. z 1933 r. Nr 81, poz. 594
  49. 1 sierpnia 1934 miasto zdegradowane do statusu gminy wiejskiej - Dz. U. z 1934 r. Nr 64, poz. 548
  50. oficjalnie Pruchnik Miasto (mimo nieposiadania praw miejskich), aby odróżnić je od miejscowości (i gminy) Pruchnik Wieś
  51. do 1 czerwca 1934 prawa miasteczka; prawa miejskie od 2 czerwca 1934 - Dz. U. z 1934 r. Nr 45, poz. 395
  52. 1 sierpnia 1934 miasto zdegradowane do statusu gminy wiejskiej - Dz. U. z 1934 r. Nr 64, poz. 553
  53. oficjalnie Tartaków Miasto (mimo nieposiadania praw miejskich), aby odróżnić je od miejscowości (i gminy) Tartaków Wieś
  54. 54,0 54,1 54,2 w 1921 Turka wraz z całym powiatem turczańskim należała do województwa stanisławowskiego; 17 kwietnia 1931 powiat turczański przyłączono do województwa lwowskiego - Dz. U. z 1931 r. Nr 34, poz. 238 (liczba mieszkańców pobrana analogicznie ze skorowidzu miejscowości woj. stanisławowskiego (30 września 1921)
  55. mimo posiadania charakteru prawnego gminy miejskiej, Tustanowice nie mając praw miejskich były formalnie wsią; 14 cerwca 1930 Tustanowice zostały włączone do Borysławia (jednostki o identycznym statusie prawnym) - Dz. U. z 1930 r. Nr 44, poz. 375
  56. 1 sierpnia 1934 miasto zdegradowane do statusu gminy wiejskiej - Dz. U. z 1934 r. Nr 64, poz. 648
  57. oficjalnie Waręż Miasto (mimo nieposiadania praw miejskich), aby odróżnić je od miejscowości (i gminy) Waręż Wieś
  58. 58,0 58,1 58,2 w 1921 roku Winniki były zarówno gminą wiejską jak i wsią (brak praw miejskich); status miasta (gmina miejska) otrzymały 1 stycznia 1924 (Dz. U. z 1924 r. Nr 26, poz. 259, a prawa miejskie dopiero 20 października 1933 (Dz. U. z 1933 r. Nr 81, poz. 595)
  59. oficjalnie Żołynia Miasteczko, aby odróżnić je od miejscowości (i gminy) Żołynia Wieś

Bibliografia, literatura [edytuj]

Zobacz też [edytuj]