Heterodontozaur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Heterodontozaur
Heterodontosaurus
Crompton i Charig, 1962
Heterodontozaur
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury ptasiomiedniczne
Rodzina heterodontozaury
Rodzaj heterodontozaur
Gatunki
  • H. tucki Crompton i Charig, 1962
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Heterodontozaur (Heterodontosaurus) – rodzaj dinozaura ptasiomiednicznego z rodziny heterodontozaurów (Heterodontosauridae). Żył we wczesnej jurze na terenach współczesnej południowej Afryki.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Heterodontozaur cechuje się swoistą budową jak na przedstawiciela ptasiomiednicznych. Jego czaszka jest wydłużona i bocznie spłaszczona, w przybliżeniu trójkątna w widoku bocznym, niewielka – o długości dochodzącej do około 12 cm, jednak masywna jak na swoje rozmiary. Wykazuje ona wiele cech wyspecjalizowanych, takich jak pneumatyzacja, powszechniej występująca u gadziomiednicznych. Jej najbardziej charakterystyczną cechą jest heterodontyczne uzębienie, od którego pochodzi nazwa rodzajowa dinozaura. Zęby cechowały się hipsodontycznymi koronami, występowały też powiększone zęby przypominające kły, mogące służyć do obrony przed drapieżnikami[1].

Historia odkryć[edytuj | edytuj kod]

Gatunkiem typowym rodzaju Heterodontosaurus jest H. tucki, opisany w 1962 roku przez Alfreda Cromptona i Alana Chariga na podstawie niemal kompletnej czaszki wraz z żuchwą odkrytej rok wcześniej przez Cromptona w dolnojurajskich osadach formacji Clarens w Prowincji Przylądkowej Wschodniej (wówczas warstwy te uznawano za górnotriasowe)[2]. Autorzy wymienili również szczątki szkieletu pozaczaszkowego, jednak obecnie nie wiadomo, gdzie one się znajdują[1]. W późniejszych latach opisano kilka innych skamieniałości, w tym niemal kompletny szkielet[3] i czaszkę osobnika młodocianego[4]. Obecnie wraz z holotypem znane są cztery okazy Heterodontosaurus, a przynależność do tego rodzaju piątego okazu nie jest pewna[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 David B. Norman, Alfred W. Crompton, Richard J. Butler, Laura B. Porro, Alan J. Charig. The Lower Jurassic ornithischian dinosaur Heterodontosaurus tucki Crompton & Charig, 1962: cranial anatomy, functional morphology, taxonomy, and relationships. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 163 (1), s. 182–276, 2011. doi:10.1111/j.1096-3642.2011.00697.x (ang.). 
  2. Alfred W. Crompton, Alan J. Charig. A new ornithischian from the Upper Triassic of South Africa. „Nature”. 196, s. 1074–1077, 1962. doi:10.1038/1961074a0 (ang.). 
  3. Albert P. Santa Luca, Alfred W. Crompton, Alan J. Charig. A complete skeleton of the Late Triassic ornithischian Heterodontosaurus tucki. „Nature”. 264, s. 324–328, 1976. doi:10.1038/264324a0 (ang.). 
  4. Richard J. Butler, Laura B. Porro, David B. Norman. A juvenile skull of the primitive ornithischian dinosaur Heterodontosaurus tucki from the 'Stormberg' of southern Africa. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 28 (3), s. 702–711, 2008. doi:10.1671/0272-4634(2008)28[702:AJSOTP]2.0.CO;2 (ang.).