Zauropody

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zauropody
Sauropoda
Marsh, 1878
brachiozaur
brachiozaur
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
(bez rangi) archozaury
(bez rangi) Ornithodira
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury gadziomiedniczne
Podrząd zauropodomorfy
Infrarząd zauropody
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Model diplodoka (Bałtowski Park Jurajski)
Szkielet amargazaura

Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie)[1].

Zauropody miały małe głowy na bardzo długich szyjach i długie ogony jako przeciwwagę dla ich szyj. Zęby stępione słupkowate lub łopatkowate, najczęściej rzadko rozmieszczone. Zwierzęta te zwykle poruszały się stosunkowo powoli na czterech grubych, słupowatych, pięciopalczastych nogach o palcach silnie skróconych z tępymi pazurami występującymi tylko na 1 palcu przednich kończyn oraz 1, 2 i 3 palcu kończyn tylnych. Nozdrza były przesunięte daleko ku tyłowi, umieszczone w górnej części czaszki, czasami bardzo blisko oczu, często jednak daleko za nimi (jak w przypadku brachiozaurów). Niektóre z późniejszych zauropodów miały częściowo opancerzone ciała, np. tytanozaury. Występowały od późnego triasu (Antetonitrus) do końca kredy na wszystkich kontynentach włącznie z Antarktydą[2]. Do zauropodów należały np.: diplodok, apatozaur, brachiozaur, kamarazaur.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Zauropody żywiły się roślinami. W późnej jurze (gdy żyła większość tych zwierząt) rosły paprocie drzewiaste, benetyty, miłorzęby a przede wszystkim araukarie.

Długość szyi, rozmiary ciała i rodzaj uzębienia pozwalają wnioskować o rodzaju pożywienia. Gatunki długoszyjne (brachiozaur) sięgały koron drzew. Lżejsze gatunki (diplodok) przyjmowały często wyprostowaną postawę ciała przy obgryzaniu drzew z liści. Diplodok o cienkich i ostrych zębach mógł się żywić jedynie liśćmi z drzew, natomiast kamarazaur z mocniejszym uzębieniem odgryzał całe pędy a nawet gałęzie.

Zęby zauropodów nie były przystosowane do żucia twardych części roślin, więc zwierzęta połykały kamienie o rozmiarach śliwki czy jabłka, by w umięśnionym żołądku rozcierać nimi połknięty pokarm[3].

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

infrarząd: zauropody (Sauropoda) sensu Yates & Kitching, 2003[4] (anchizaury (Anchisauria) sensu Yates, 2007[5])

Filogeneza[edytuj | edytuj kod]

porównanie wielkości największych zauropodów i człowieka
porównanie wielkości największych zauropodów i człowieka

Kladogram według: Wilson, 2002[6]

Sauropoda

wulkanodon


Eusauropoda

szunozaur


unnamed

barapazaur


unnamed

patagozaur


unnamed

omeizaur



mamenchizaur



unnamed

jobaria


Neosauropoda

haplokantozaur



Diplodocoidea


Macronaria

kamarazaur


Titanosauriformes

brachiozaur


Somphospondyli

euhelop



Titanosauria











Przypisy

  1. Dinosaurs May Have Eaten Grass (ang.). redOrbit. [dostęp 22 lutego 2009].
  2. Ignacio A. Cerda, Ariana Paulina Carabajal, Leonardo Salgado, Rodolfo A. Coria, Marcelo A. Reguero, Claudia P. Tambussi i Juan J. Moly. The first record of a sauropod dinosaur from Antarctica. „Naturwissenschaften”. 99 (1), s. 83–87, 2012. doi:10.1007/s00114-011-0869-x (ang.). 
  3. Joachim Oppermann: CO i JAK, tom 31 (Dinozaury). Wrocław: Wydawnictwo ATLAS Sp. z o.o., 2000. ISBN 83-85503-26-9.
  4. Yates, Adam M. & Kitching, James W. (2003). "The earliest known sauropod dinosaur and the first steps towards sauropod locomotion" Proceedings of the Royal Society of London B: Biological Sciences Vol. 270, no. 1525. ss. 1753–1758. DOI:10.1098/rspb.2003.2417
  5. Adam M. Yates. Solving a dinosaurian puzzle: the identity of Aliwalia rex Galton. „Historical Biology”. 19 (1), s. 93–123, 2007. doi:10.1080/08912960600866953 (ang.). 
  6. Wilson, J. A. (2002). "Sauropod dinosaur phylogeny: critique and cladistic analysis." Zoological Journal of the Linnean Society, 136: 217-276.