Ira Aldridge

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ira Frederick Aldridge
Portret ołówkiem, Taras Szewczenko, Petersburg, 1858
Portret ołówkiem, Taras Szewczenko, Petersburg, 1858
Data
i miejsce urodzenia
24 lipca 1807
Nowy Jork
Data
i miejsce śmierci
7 sierpnia 1867
Łódź
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ira Frederick Aldridge (ur. 24 lipca 1807 w Nowym Jorku, zm. 7 sierpnia 1867 w Łodzi) – amerykański aktor, znany z ról tytułowych w Makbecie i Otellu. Był pierwszym czarnoskórym tragikiem szekspirowskim[1].

Większość swojej kariery spędził w Londynie. Koniec swojego życia spędził w Rosji. W latach 1852-1867 odbywał tournee w wielu krajach europejskich m.in. na terenach dzisiejszej Belgii, Niemiec, Danii, Szwecji, Szwajcarii, Czech, Polski, Rosji i Francji[2].

Do Polski aktor przyjeżdżał siedmiokrotnie. Umarł podczas swojej wizyty w Łodzi (prawdopodobnie na zapalenie płuc) 7 sierpnia 1867 roku, przygotowując się do wystawienia z lokalnym zespołem Otella. Jego pogrzeb zgromadził wiele tysięcy mieszkańców miasta, a konduktowi pogrzebowemu przewodniczył ówczesny prezydent Łodzi – Edmund Pohlens[2]. Został pochowany na ewangelickiej części Starego Cmentarza. 23 lata po śmierci aktora, za pieniądze zarobione z występów, córka postawiła mu właściwy nagrobek.

Aldridge był światowej sławy aktorem, którego podejmowały koronowane głowy w całej Europie. O popularności aktora świadczy fakt, że w Stanach Zjednoczonych jest obecnie ok. 70 teatrów jego imienia, a także zespoły teatralne czy ulice. W siedzibie brytyjskiego The Royal Shakespeare Company znajduje się oryginalne krzesło z jego imieniem, a te nadawano tylko najwybitniejszym aktorom[3].

10 listopada 2014 odsłonięto tablicę upamiętniającą aktora na kamienicy przy ul. Piotrkowskiej 175, w pobliżu miejsca, w którym w XIX wieku znajdował się zajazd i teatr Paradyż. To w nim Ira Aldridge w 1867 roku miał zagrać swoją popisową rolę Otella. Autorem tablicy jest rzeźbiarz Marian Konieczny, a fundatorami: prezydent Łodzi, Muzeum Kinematografii oraz Barbara Johnson-Williams, badaczka dziejów Aldridge'a. W odsłonięciu tablicy wzięła udział prof. Krystyna Kujawińska-Courtney z Uniwersytetu Łódzkiego, autorka książki „Ira Aldridge (1807-1867). Dzieje pierwszego czarnoskórego tragika szekspirowskiego”[1][2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Paulina Stępień, Katarzyna Szklarek: Tablica upamiętniająca Irę Aldridge'a (pol.). radiolodz.pl, 2014-11-10. [dostęp 2014-11-11].
  2. 2,0 2,1 2,2 Odsłonięcie tablicy upamiętniającej aktora Irę Aldridge'a (pol.). onet.pl, 2014-11-11. [dostęp 2014-11-11].
  3. W Łodzi odsłonięto tablicę upamiętniającą aktora Irę Aldridge'a (pol.). dzieje.pl, 2014-11-10. [dostęp 2014-11-11].