Fryderyk Wilhelm IV Pruski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fryderyk Wilhelm IV
z łaski Bożej król Prus, margrabia Brandenburgii, suweren i wielki książę Śląska oraz hrabstwa kłodzkiego, wielki książę Nadrenii i Poznania, książę Saksonii, Angarii, Westfalii, Geldrii, Magdeburga, Kleve, Julich, Bergu, Pomorza, Szczecina, Wendów i Kaszub, Meklemburgii, Krosna etc. burgrabia Norymbergi, landgraf Turyngii, margrabia Górnych i Dolnych Łużyc, książę Oranii, Neuchâtel i Valengin, książę Rugii, Padebornu, Halberstadt, Münster, Minden, Kamienia, Wendów, Schwerinnu, Ratzeburga, Mörs, Eichsfeld i Erfurtu etc. hrabia Hohenzollern, uksiążęcony hrabia Hennebergu, hrabia Marchii, Ruppinu, Ravensburga, Höllenstein, Tecklenburga i Lingen etc., pan ziemi Rostocku, Stargardu, Lauenburga i Bytowa etc. etc.
FWIV.jpg
król Prus
Okres panowania od 1840
do 1861
Poprzednik Fryderyk Wilhelm III Pruski
Następca Wilhelm I Hohenzollern
Dane biograficzne
Dynastia Hohenzollernowie
Urodziny 15 października 1795
Śmierć 2 stycznia 1861
Ojciec Fryderyk Wilhelm III Pruski
Matka Luiza Mecklemburg-Strelitz
Żona Elżbieta Ludwika Wittelsbach
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Fryderyk Wilhelm IV (ur. 15 października 1795 w Berlinie, zm. 2 stycznia 1861 w Poczdamie) – król Prus od 1840 z dynastii Hohenzollernów.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1795 r. w Berlinie jako najstarszy syn Fryderyka Wilhelma III i Luizy z dynastii meklemburskiej. Już od dzieciństwa był wszechstronnie uzdolniony, znając się m.in. na sztuce. Należał do osób głęboko religijnych, będąc przekonanym o swoim boskim posłannictwie. Lata młodości były dla przyszłego monarchy latami ciężkiej próby. Klęska wojsk pruskich w walce z Napoleonem w bitwie pod Jeną w 1806 roku zmusiły Fryderyka Wilhelma III wraz z rodziną do ucieczki. Po ostatecznym zwycięstiwe wojsk koalicji nad Napoleonem książę Fryderyk Wilhelm nadzorował z ramienia ojca przywracanie porządku w kraju. Doprowadził do nasilenia cenzury i przyczynił się do znacznego ograniczenia swobód obywatelskich. W 1823 r. ożenił się z Elżbietą Ludwiką Wittelsbach, księżniczką bawarską, ale para nie doczekała się potomstwa[1].

Król Prus[edytuj | edytuj kod]

Karykatura z 1849
Fryderyk Wilhelm IV w 1847 roku

Fryderyk Wilhelm należał do zwolenników zjednoczenia Niemiec. W 1840 r. po śmierci swojego ojca wstąpił na tron pruski[2], ogłaszając amnestię dla więźniów politycznych i łagodząc konflikt z Kościołem katolickim. Opowiadał się przeciwko reformom w duchu liberalizmu, jednak w obliczu wydarzeń Wiosny Ludów w Paryżu i Wiedniu (luty i marzec 1848), zdecydował się zwołać 18 marca 1848 r. do Berlina Zjednoczony Landtag, obiecując jednocześnie nadanie konstytucji. Nie zapobiegło to jednak wybuchowi rewolucji w Berlinie (rewolucja marcowa), którą Fryderyk Wilhelm IV początkowo próbował stłumić siłą, lecz już wkrótce zgodził się na powołanie liberalnego rządu i zwołanie Zgromadzenia Narodowego[3]. Dopiero osłabienie nastrojów rewolucyjnych umożliwiło władcy rozwiązanie Zgromadzenia i oktrojowanie (nadanie) Konstytucji Królestwa Pruskiego, 5 grudnia 1848 r.[4] Po rewizji niektórych zbyt liberalnych artykułów Fryderyk Wilhelm IV ostatecznie złożył przysięgę na nową konstytucję – 5 grudnia 1850 r., przekształcając tym samym Prusy w monarchię konstytucyjną[5].

Jako władca konserwatywny dał się również poznać w kwietniu 1849 r., kiedy odrzucił koronę cesarską ofiarowaną mu przez Frankfurckie Zgromadzenie Narodowe obradujące we Frankfurcie nad Menem, którą odrzucił z tego powodu, iż została ona mu nie dana przez władców innych państw niemieckich, lecz od przedstawicieli ludu. Nie będę podnosił korony z błota[6].

Obowiązująca w Prusach konstytucja zapewniała władcy silną pozycję w rządzeniu państwem, którą wykorzystywał Fryderyk Wilhelm IV, mianując na premierów bliskich sobie konserwatywnych polityków. Fryderyk Wilhelm zaczął zdradzać objawy choroby psychicznej, określanej łagodnie "zmiękczeniem mózgu".[7] W 1857 roku zachowanie króla stało się tak ekscentryczne, że jego młodszy brat zaczął zastępować króla w sprawowaniu władzy. Gdy Fryderyk nie wracał do zdrowia Wilhelm został ustanowiony regentem w 1858. Zmarł w 1861 r. w Poczdamie w Sanssouci[8].

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

Król w Prusach
Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern
(1688-1740)
∞1706
Zofia Dorota Hanowerska
(1687-1757)

Ferdynand Albert II Braunschweig
(1680-1735)
∞1712
Antonina Amalia Braunschweig
(1696-1762)

Christian III Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken)
(1674-1735)
∞ 1719
Karolina Nassau-Saarbrücken
(1704-1774)

landgraf Hesji-Darmstadt
Ludwik VIII
(1691-1768)
∞ 1717
Charlotta Krystyna Hanau-Lichtenberg
(1700-1726)

Krystian Karol Leiningen-Dagsburg-Falkenburg
(1695-1766)
∞ 1726
Katarzyna Polyxena Solms-Rödelheim
(1702-1765)

Adolf Fryderyk II Mecklenburg-Strelitz
(1658-1708)
∞ 1705
Krystyna Emilia Schwarzburg-Sondershausen
(1681-1715)

Ernest Fryderyk I Sachsen-Hildburghausen
(1681-1724)
∞ 1704
Zofia Albertyna Erbach-Erbach
(1683-1742)

Pradziadkowie

August Wilhelm Hohenzollern
(1722-1758)
∞1742
Ludwika Amalia Braunschweig-Lüneburg
(1722-1780)

Karolina Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken)
(1721-1774)
∞1741
landgraf Hesji-Darmstadt
Ludwik IX
(1719-1790)

Jerzy Wilhelm Hessen-Darmstadt
(1722-1782)
∞1748
Maria Luiza Leiningen-Dagsburg-Falkenburg
(1729-1818)

Karol I Mecklenburg-Strelitz
(1708-1752)
∞1735
Elżbieta Albertyna Sachsen-Hildburghausen
(1713-1761)

Dziadkowie

Król Prus
Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern
(1744-1797)
∞1769
Fryderyka Luiza Hessen-Darmstadt
(1751-1805)

Fryderyka Karolina Hessen-Darmstadt
(1752-1782)
∞1768
Karol II Mecklenburg-Strelitz
(1741-1816)

Rodzice

Król Prus
Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern
(1770-1840)
∞1793
Luiza Mecklemburg-Strelitz
(1776-1810)

Fryderyk Wilhelm IV Hohenzollern (1795-1861), Król Prus

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, pod red. M. Serwańskiego i J. Dobosza, Poznań 1998, s. 132.
  2. J. Krasuski, Historia Niemiec, Wrocław-Warszawa-Kraków 1998, s. 622.
  3. J. Krasuski, op. cit., s. 196.
  4. Historia w datach, pod red. M. Czaplińskiego i J. Maronia, Warszawa 1997, s. 262.
  5. Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, op. cit., s. 132.
  6. J. Krasuski, op. cit., s. 205.
  7. Theo Aronson, Cesarze Niemieccy 1871-1918, Kraków 1998, s. 19
  8. Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, op. cit., s. 133.
  9. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 289.
  10. Tiele von Wincklerowie. Arystokracja węgla i stali, 2006, s.82.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sebastian Haffner: Prusy bez legendy: Zarys dziejów. Warszawa: Oficyna Historii XIX i XX wieku, 1996. ISBN 83-905989-3-0.
  • Krasuski J., Historia Niemiec, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 1998.
  • Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, pod red. M. Serwańskiego i J. Dobosza, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1998.
  • Schad M., Hohenzollernowie przekł. z jęz. niem. Marek Urbański, Klub dla Ciebie, Warszawa 2004.


Poprzednik
Fryderyk Wilhelm III
Wappen Preußen.png król Prus
1840-1861
Wappen Preußen.png Następca
Wilhelm I