Fryderyk Wilhelm IV Pruski
| Fryderyk Wilhelm IV z łaski Bożej król Prus, margrabia Brandenburgii, suweren i wielki książę Śląska oraz hrabstwa kłodzkiego, wielki książę Nadrenii i Poznania, książę Saksonii, Angarii, Westfalii, Geldrii, Magdeburga, Kleve, Julich, Bergu, Pomorza, Szczecina, Wendów i Kaszub, Meklemburgii, Krosna etc. burgrabia Norymbergi, landgraf Turyngii, margrabia Górnych i Dolnych Łużyc, książę Oranii, Neuchâtel i Valengin, książę Rugii, Padebornu, Halberstadt, Münster, Minden, Kamienia, Wendów, Schwerinnu, Ratzeburga, Mörs, Eichsfeld i Erfurtu etc. hrabia Hohenzollern, uksiążęcony hrabia Hennebergu, hrabia Marchii, Ruppinu, Ravensburga, Höllenstein, Tecklenburga i Lingen etc., pan ziemi Rostocku, Stargardu, Lauenburga i Bytowa etc. etc. |
|
 |
|
| król Prus | |
| Okres panowania | od 1840 do 1861 |
| Poprzednik | Fryderyk Wilhelm III Pruski |
| Następca | Wilhelm I Hohenzollern |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Hohenzollernowie |
| Urodzony | 15 października 1795 |
| Zmarł | 2 stycznia 1861 |
| Ojciec | Fryderyk Wilhelm III Pruski |
| Matka | Luiza Mecklemburg-Strelitz |
| Żona | Elżbieta Ludwika Wittelsbach |
Fryderyk Wilhelm IV (ur. 15 października 1795 w Berlinie, zm. 2 stycznia 1861 w Poczdamie) – król Prus od 1840 z dynastii Hohenzollernów.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Młodość [edytuj]
Urodził się w 1795 r. w Berlinie jako najstarszy syn Fryderyka Wilhelma III i Luizy z dynastii meklemburskiej. Już od dzieciństwa był wszechstronnie uzdolniony, znając się m.in. na sztuce. Należał do osób głęboko religijnych, będąc przekonanym o swoim boskim posłannictwie. Lata młodości były dla przyszłego monarchy latami ciężkiej próby. Klęska wojsk pruskich w walce z Napoleonem w bitwie pod Jeną w 1906 roku zmusiły Fryderyka Wilhelma III wraz z rodziną do ucieczki. Po ostatecznym zwycięstiwe wojsk koalicji nad Napoleonem książę Fryderyk Wilhelm nadzorował z ramienia ojca przywracanie porządku w kraju. Doprowadził do nasilenia cenzury i przyczynił się do znacznego ograniczenia swobód obywatelskich. W 1823 r. ożenił się z Elżbietą Ludwiką Wittelsbach, księżniczką bawarską, ale para nie doczekała się potomstwa[1].
Król Prus [edytuj]
Fryderyk Wilhelm należał do zwolenników zjednoczenia Niemiec. W 1840 r. po śmierci swojego ojca wstąpił na tron pruski[2], ogłaszając amnestię dla więźniów politycznych i łagodząc konflikt z Kościołem katolickim. Opowiadał się przeciwko reformom w duchu liberalizmu, jednak w obliczu wydarzeń Wiosny Ludów w Paryżu i Wiedniu (luty i marzec 1848), zdecydował się zwołać 18 marca 1848 r. do Berlina Zjednoczony Landtag, obiecując jednocześnie nadanie konstytucji. Nie zapobiegło to jednak wybuchowi rewolucji w Berlinie (rewolucja marcowa), którą Fryderyk Wilhelm IV początkowo próbował stłumić siłą, lecz już wkrótce zgodził się na powołanie liberalnego rządu i zwołanie Zgromadzenia Narodowego[3]. Dopiero osłabienie nastrojów rewolucyjnych umożliwiło władcy rozwiązanie Zgromadzenia i oktrojowanie (nadanie) Konstytucji Królestwa Pruskiego, 5 grudnia 1848 r.[4] Po rewizji niektórych zbyt liberalnych artykułów Fryderyk Wilhelm IV ostatecznie złożył przysięgę na nową konstytucję – 5 grudnia 1850 r., przekształcając tym samym Prusy w monarchię konstytucyjną[5].
Jako władca konserwatywny dał się również poznać w kwietniu 1849 r., kiedy odrzucił koronę cesarską ofiarowaną mu przez Frankfurckie Zgromadzenie Narodowe obradujące we Frankfurcie nad Menem, którą odrzucił z tego powodu, iż została ona mu nie dana przez władców innych państw niemieckich, lecz od przedstawicieli ludu. Nie będę podnosił korony z błota[6].
Obowiązująca w Prusach konstytucja zapewniała władcy silną pozycję w rządzeniu państwem, którą wykorzystywał Fryderyk Wilhelm IV, mianując na premierów bliskich sobie konserwatywnych polityków. Fryderyk Wilhelm zaczął zdradzać objawy choroby psychicznej, określanej łagodnie "zmiękczeniem mózgu".[7] W 1857 roku zachowanie króla stało się tak ekscentryczne, że jego młodszy brat zaczął zastępować króla w sprawowaniu władzy. Gdy Fryderyk nie wracał do zdrowia Wilhelm został ustanowiony regentem w 1858. Zmarł w 1861 r. w Poczdamie w Sanssouci[8].
Genealogia [edytuj]
| Prapradziadkowie |
Król w Prusach |
Ferdynand Albert II Braunschweig |
Christian III Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken) |
landgraf Hesji-Darmstadt |
Krystian Karol Leiningen-Dagsburg-Falkenburg |
Adolf Fryderyk II Mecklenburg-Strelitz |
Ernest Fryderyk I Sachsen-Hildburghausen |
|
| Pradziadkowie |
August Wilhelm Hohenzollern |
Karolina Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken) |
Jerzy Wilhelm Hessen-Darmstadt |
Karol I Mecklenburg-Strelitz |
||||
| Dziadkowie |
Król Prus |
Fryderyka Karolina Hessen-Darmstadt |
||||||
| Rodzice |
Król Prus |
|||||||
|
Fryderyk Wilhelm IV Hohenzollern (1795-1861), Król Prus |
||||||||
Ciekawostki [edytuj]
- W 1829 r. został odznaczony Orderem Orła Białego[9].
- W 1840 nadał nobilitację Franzowi von Wincklerowi[10].
Zobacz też [edytuj]
- 2 Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma IV (1 Pomorski)
- 3 Pernowski Pułk Grenadierów Króla Fryderyka Wilhelma IV
Przypisy
- ↑ Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, pod red. M. Serwańskiego i J. Dobosza, Poznań 1998, s. 132.
- ↑ J. Krasuski, Historia Niemiec, Wrocław-Warszawa-Kraków 1998, s. 622.
- ↑ J. Krasuski, op. cit., s. 196.
- ↑ Historia w datach, pod red. M. Czaplińskiego i J. Maronia, Warszawa 1997, s. 262.
- ↑ Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, op. cit., s. 132.
- ↑ J. Krasuski, op. cit., s. 205.
- ↑ Theo Aronson, Cesarze Niemieccy 1871-1918, Kraków 1998, s. 19
- ↑ Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, op. cit., s. 133.
- ↑ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 289.
- ↑ Tiele von Wincklerowie. Arystokracja węgla i stali, 2006, s.82.
Bibliografia [edytuj]
- Krasuski J., Historia Niemiec, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 1998.
- Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, pod red. M. Serwańskiego i J. Dobosza, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1998.
- Schad M., Hohenzollernowie przekł. z jęz. niem. Marek Urbański, Klub dla Ciebie, Warszawa 2004.
| Poprzednik Fryderyk Wilhelm III |
 |
król Prus 1840-1861 |
|
Następca Wilhelm I |
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||
