Dziewictwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Obraz Willliama Blake'a (1822 r.) ilustrujący ewangeliczną przypowieść o pannach głupich i mądrych (Mt 25,1-11). Panny (betula) są tu rozumiane, zgodnie ze zwyczajami weselnymi starożytnego Izraela, jako dziewczyny dziewicze, niepoślubione, które nie poznały jeszcze mężczyzny. Tate Gallery, Londyn

Dziewictwo – stan kobiet lub mężczyzn przed podjęciem stosunków seksualnych[1]. Dziewictwo ma dwa aspekty, nie zawsze pokrywające się ze sobą: fizyczny i moralny. W przekonaniach i obyczajach religijnych akcent jest różnie rozłożony, zależnie do religii. Dziewictwo odnoszone jest także do płci męskiej – dawniej, zwłaszcza w języku staropolskim, chłopca w stanie dziewiczym określano mianem prawiczka.

Seksuologia[edytuj | edytuj kod]

Fizyczne dziewictwo u kobiety wiąże się naturalnie z stanem integralności cielesnej, w którym błona dziewicza pozostaje nienaruszona. Znane są jednak wyjątki, potwierdzone naukowo, kiedy kobieta rodzi się bez wykształconej błony dziewiczej. Może ona też ulec uszkodzeniu w inny sposób niż przy współżyciu, np. w jakimś wypadku, czy podczas intensywnego uprawiania pewnych rodzajów sportu[potrzebne źródło], a także podczas zabiegu lekarskiego lub masturbacji albo niewłaściwego używania tamponów itp. Kobieta, która straciła błonę dziewiczą w wyniku wypadku, a nie współżycia, jest naturalnie nadal dziewicą. Z drugiej strony znane są przypadki, że błona dziewicza nie uległa przerwaniu podczas stosunku seksualnego. Stosuje się wtedy często specjalne nacięcie lekarskie.

Także we współżyciu, w którym nie ma stosunku waginalnego (np. seks analny lub bez penetracji) – błona dziewicza może pozostać nienaruszona. W takich sytuacjach używane jest czasem określenie "półdziewica". Wyrażenie to zostało ukute pod wpływem powieści Półdziewice / (fr.) Les Demi-vierges (1894 r.) /, francuskiego pisarza Marcela Prévosta.

Przywiązywanie wagi do dziewictwa jako stanu integralności fizycznej zakładającego istnienie błony dziewiczej dało początek zabiegom hymenoplastycznym, przywracającym błonę.

Dziewictwo w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Dziewictwo jako swego rodzaju wyjątkowy stan seksualny człowieka w wielu kulturach nacechowane jest treściami symbolicznymi i sakralnymi.

Głowa bogini Ateny-dziewicy (parthenos), patronki Aten. Muzeum Watykańskie, sekcja XVI

Grecja i Rzym[edytuj | edytuj kod]

W zachodnim kręgu cywilizacyjnym dziewictwo stało się stanem o szczególnym znaczeniu sakralnym w starożytnej Grecji (gdzie obowiązywało tzw. sybille, czyli wieszczki świątynne) oraz w Rzymie (westalki, kapłanki bogini Westy). Cyceron (106-43 przed Chr.) w De legibus 2,29 wyjaśnia, że powodem było wykazanie, że natura kobieca jest zdolna do całkowitej czystości (łac. castitas). Uczeni wskazują też inne powody, jak np. uniezależnienie kultu religijnego od wpływu danej rodziny[2]. Niektóre mity greckie mówią też o składaniu ofiar z dziewic i młodych (zapewne nietkniętych seksualnie) chłopców.

Żydzi w starożytności[edytuj | edytuj kod]

W starożytnym Izraelu dziewictwo było naturalnym stanem dziewcząt, poprzez który przygotowywały się do małżeństwa. Po hebrajsku stosują się do nich zamiennie dwa słowa: betula oraz alma (por. Iz 7,14). Córki były strzeżone w domu rodzicielskim rzadko opuszczając jego ściany. Jeżeli wychodziły, były ubrane w długą, sięgającą kostek, tunikę z długimi rękawami. Tradycyjnie, jak większość pobożnych kobiet, zwłaszcza w mieście, nosiły też nakrycie głowy z woalką zakrywającą twarz - tak gęstą, że nie można było rozpoznać rysów twarzy. Tak ubrana była Zuzanna, gdy przyszła na sąd po oskarżeniu przez dwóch starców o zdradę męża (por. Dn 13,32). Zwyczaj zasłaniania twarzy, stosowany także w trakcie obrzędów ślubnych, umożliwił Labanowi zamianę córek w czasie zawierania małżeństwa przez Jakuba - zamiast obiecanej Racheli przyprowadził Jakubowi Leę, o czym ten przekonał się dopiero rano po nocy poślubnej (Rdz 29,23-25). Oczywiście ubiór kobiet zależał też od rodzaju wykonywanej pracy i raczej na wsi był mniej rygorystycznie przestrzegany.

Córki były pod ścisłą opieką i władzą rodzicielską ojca, lub jego przedstawiciela, jeżeli ojciec nie mógł spełniać tej roli. Dziewczęta, które nie osiągnęły wieku dwunastu lat i jednego dnia uważano za nieletnie, nazywano je po hebrajsku qetannah. Dziewczęta między dwunastym a dwunastym i pół rokiem życia nazywano na'ǎrah - był to wiek, kiedy ojciec układał małżeństwo swej córki i było to jego wyłączne prawo. Jeśliby córka bez jego wiedzy poślubiła kogoś, związek taki był nieważny. Córka mogła decydować o swoim małżeństwie wyłącznie po przekroczeniu dwunastego i pół roku życia, odkąd nazywana była bôgèrèt (Miszna-Ketubot IV, 4 oraz 40a-b). Zwyczaje dotyczące sposobu życia młodych dziewcząt, panujące w diasporze w Aleksandrii opisał Filon, współczesny Jezusa Chrystusa, mając na myśli dom zaprojektowany w stylu hellenistycznym:

Quote-alpha.png
Bazary, rady, trybunały, świąteczne pochody, wielkie zgromadzenia mężczyzn, krótko mówiąc całe życie publiczne wraz z jego dysputami i sprawami, zarówno w czasie pokoju jak i wojny, jest domeną mężczyzn. Kobietom wypada pozostawać w domu i żyć w odosobnieniu. Młode dziewczyny powinny przebywać w apartamentach z tyłu domu, granicą winny być drzwi łączące /z apartamentami mężczyzn/, zaś dla kobiet zamężnych drzwi prowadzące na dwór (De Specialibus legibus, III, 169)

Te aleksandryjskie zwyczaje, chociaż nie były znane we wcześniejszych czasach biblijnych, spotkać było można w Izraelu także poza judaizmem aleksandryjskim. Przy okazji dwóch prób naruszenia świętości Świątyni w Jerozolimie, w 217 r. przed Chr. oraz w 176 r. przed Chr., jako znak ostatecznej żałoby społecznej dziewczęta wyszły na ulice:

Quote-alpha.png
Kobiety przepasane worami poniżej piersi zapełniły ulice. Zamknięte dotychczas dziewczęta jedne pobiegły do bram, inne na mury, inne wreszcie wychylały się przez okna. Wszystkie zaś wyciągając ręce do nieba, zanosiły błaganie (2 Mch 3,19-20; por. apokryficzne 3 Mch 1,18 oraz 4 Mch 18,7).

Nie można jednak uogólniać, mając inne świadectwa, jak np. młodą Salome, tańczącą wobec gości w czasie urodzin Heroda Antypasa (por. Mk 6,22; Mt 14,6). Szczególnie sposób życia warstw niższych, także ze względów ekonomicznych, nie pozawalał na pełne odseparowanie[3][4].

W Izraelu dziewictwo panny młodej było na tyle ważne, że Miszna stwierdza, że śluby zawierano we środy, by w razie, gdyby okazało się w czasie nocy poślubnej, że panna młoda nie była dziewicą, pan młody mógł złożyć pozew do sądu zwanego bet din, który zasiadał regularnie we czwartki (Miszna-Ketubot 1,1). Przyjął się jednak zwyczaj zawierania ślubu we wtorek, by zapobiec wyegzekwowaniu przez miejscowego władcę prawa pierwszej nocy[5][6].

Jak ważne było dziewictwo panny młodej pokazuje też to, że jednym z elementów uroczystości weselnych było pokazywanie gościom weselnym po nocy poślubnej prześcieradła ze śladami defloracji panny młodej. Rodzice jej przechowywali zakrwawiony dowód na przyszłość. Również sam sposób odbywania wesela był dowodem na dziewictwo panny młodej, gdyż tylko kobiety, które były dziewicami, szły do ślubu zasłonięte welonem. Innym znakiem dziewictwa w czasie wesela były rozplecione włosy, towarzyszenie pannie młodej śpiewem pieśni oblubieńczej i częstowanie prażoną kukurydzą (Miszna - Ketubot 2,1)[4].

Średniowiecze[edytuj | edytuj kod]

W średniowieczu, dziewictwo jako powołanie życiowe było stawiane za ideał nie tylko kobietom, lecz także mężczyznom. Na poziomie kultury ludowej, w literaturze nie zawsze jednak było ono tak traktowane. Przykładem może być historia romansu Abelarda i Helojzy.

Jacques Le Goff sugeruje, że niezwykła rola dziewictwa kobiet w kulturze średniowiecznej brała się z dysproporcji demograficznej między mężczyznami a kobietami. Mężczyźni ginęli w niekończących się wojnach, poligamia była przeciwna chrześcijańskiemu nauczaniu o małżeństwie, więc propagowanie różnych form dziewictwa odgrywało istotną rolę społeczną w tej sytuacji.

Słynne dziewice średniowiecza: to Joanna d'Arc i święta Kinga[7].

Hinduizm[edytuj | edytuj kod]

Hinduistyczne księgi Gryhasutry nakazywały dopełnienie małżeństwa czwartej nocy po ceremonii ślubnej[8]. Przez udawane zapomnienie o współżyciu przez trzy doby, próbowano utrzymywaniem wstrzemięźliwości płciowej, oszukać niewidzialne negatywne istoty. Obawiano się bowiem, iż w trakcie pierwszego stosunku może dojść do inkarnowania się w płodzie złego ducha[9].

Jeśli mąż powziął przekonanie o braku dziewictwa u poślubionej kobiety, miał ją prawo porzucić - odsyłając do domu jej rodziców[10].

Judaizm[edytuj | edytuj kod]

Dziewictwo dziewcząt szykujących się do ślubu w judaizmie było niewątpliwie cenioną wartością - zarówno pod względem moralnym, jak i finansowym. Za poślubienie dziewicy przyszły mąż musiał złożyć większy mohar betulot, czyli sumę pieniędzy tradycyjnie płaconą rodzicom żony. Gdy naruszenie dziewictwa fizycznego było wynikiem wypadku - według szkoły Rabban Gamaliela i R. Eliezera wystarczyło, by sama dziewczyna twierdziła, że doszło do wypadku, według R. Joszuy ben Hananiasza powinna był to udowodnić - dziewczynę w dalszym ciągu uznawano za dziewicę. Również dziewczynki zgwałcone przed ukończeniem trzeciego roku życia i jednego dnia, były nadal uznawane za dziewice, gdyż można porównać ten czyn do wsadzania palca do oka (Nid. 5,4). Z kolei w przypadku, gdy małżeństwo zakończyło przed rozpoczęciem współżycia, z powodu śmierci męża lub rozwodu, mimo nietkniętego dziewictwa fizycznego, kobieta była uznawana w prawie za nie-dziewicę.

W Pięcioksięgu dziewictwo dziewczyny było strzeżone przez prawo. Księga Wyjścia 22,15-16 zobowiązuje mężczyznę, który uwiódł dziewicę do poślubienia jej. Gdyby ojciec dziewczyny się nie zgodził, musi zapłacić mohar, tak jak by ją poślubił. Podobnie Księga Powtórzonego Prawa. W rozdziale 22 mówi się tam o przestępstwach przeciw dziewictwu. W wersetach 28-29 Księga stwierdza, że oprócz tego, że mężczyzna, który uwiódł ma wziąć z dziewczyną ślub, złożyć 50 szekli w srebrze ojcu, to nie ma on także prawa do rozwodu. Wcześniej w wersach 23-27, rozpatrywany jest przypadek, kiedy dziewica jest już poślubiona, w domyśle jeszcze przed zamieszkaniem z mężem. Gdy doszło do współżycia za obopólną zgodą i w miejscu, gdzie dziewczyna mogła wołać o pomoc, oboje będą ukamienowani. Gdy stało się to w miejscu niezamieszkanym, czyn uznany zostaje za gwałt i zginie tylko mężczyzna. Wersy 13-22 mówią też o przypadkach, kiedy mąż, po jakimś czasie, oskarża żonę o to, że w dniu ślubu nie była dziewicą. Rodzice dziewczyny muszą okazać dowód dziewictwa swej córki przed starszymi miasta. Gdyby oskarżenia męża okazały się fałszywie, będzie on poddany biczowaniu, zapłaci karę 100 szekli i zostanie pozbawiony prawa do rozwodu.

Świadectwo szacunku dla dziewictwa daje też Księga Kapłańska 21,13n, która stwierdza, że Najwyższy Kapłan może poślubić tylko kobietę, która jest dziewicą z jego rodu. Prorok Ezechiel 44,22, zobowiązuje wszystkich kapłanów do żenienia się z dziewicami lub wdowami po kapłanach, pochodzącymi z Izraela[4].

Chrześcijaństwo[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie w chrześcijaństwie, na równi z fizycznym faktem niewspółżycia seksualnego, podkreśla się bardziej moralny aspekt dziewictwa, tzn. niecudzołożenie w sercu. Zgodnie z nauczaniem Jezusa w kazaniu na Górze, w którym etyka, także etyka seksualna doznała interioryzacji, np. cudzołożenie dla Jezusa nie jest jedynie faktem fizycznym, także ten, kto patrzy pożądliwie na kobietę, już się w swoim sercu dopuścił z nią z cudzołóstwa (Mt 5,28).

Dziewictwo w Biblii[edytuj | edytuj kod]

W Starym Testamencie[edytuj | edytuj kod]

Ogół ludu Bożego, dziewictwo osób dorosłych rozumiał na równi z bezpłodnością - jako znak hańby czy poniżenia ( Rdz 30, 23; 1 Sm 1, 11; Łk 1, 25). Pojęcie i rozumienie dziewictwa ewoluowało. I tak w Starym Testamencie mamy obrazy takich osób jak Debora czy Judyta, które po śmierci swoich mężów postanowiły żyć jak wdowy w dziewictwie. Podobnie trwać tylko przy Panu chce Anna (Łk 2,37).

Pewnym ewenementem wśród proroków jest postać Jeremiasza - który na wyraźne polecenie Boga rezygnuje z małżeństwa ( Jer 16, 2) - w tym celu, by symbolicznie przedstawić Izraelowi bliskość grożącej mu kary, w trakcie której nie oszczędzone zostaną ani kobiety, ani dzieci ( 16, 3 nn. 10-13). Dla proroka Izajasza małżeństwo młodej pary, symbolizowało zaślubiny Jahwe z Izraelem. I wreszcie prorok uważany za proroka Starego i Nowego Testamentu - Jan Chrzciciel, który nazywa się przyjacielem Oblubieńca, który będąc najgorliwszym apostołem rodziny (w obronie rodziny stracił życie) sam wybrał bezżeństwo, by przygotować drogę Mesjaszowi. Bóg przygotowywał swój lud na to, aby ten całą swoją miłość składał w Nim. Na przełomie Starego i Nowego Testamentu, pojawiła się grupa religijna tzw. esseńczyków, lecz z dużym prawdopodobieństwem ich wybór życia w bezżenności był podyktowany bardziej troską o zachowanie czystości legalnej niż jako wyraz miłosnego oddania się w pełni Osobowemu Bogu.

W Nowym Testamencie[edytuj | edytuj kod]

Dziewictwo Kościoła i Marii z Nazaretu[edytuj | edytuj kod]

Dziewictwo w Nowym Testamencie, podobnie jak w Starym, wiąże się z pojęciem miłości oblubieńczej. Związek Chrystusa ze Wspólnotą Kościoła ma charakter dziewiczy, jest jednak obrazem związku małżeńskiego: Chrystus umiłował Kościół i wydał zań samego siebie (Ef 5, 25). Kościół - po grecku ekklesia – jest w rodzaju żeńskim. Lokalna wspólnota w Koryncie jest ukazana przez św. Pawła Apostoła jako zaślubiona Chrystusowi – przedstawił ją Chrystusowi-mężowi jako dziewicę czystą i nieskalaną ( (gr.) ενι ανδρι παρθένον αγνην παρασθησαι τω Χριστω – eni andri parthenon agnen parasthesai to Christo, 2 Kor 11, 2; por. Ef 5, 27). Apostoł wyraża się językiem należącym do języka zakochanych, pisze że o wspólnoty kościelne, które założył jest zazdrosny Boską zazdrością (2 Kor 11, 2).

Nowy Testament ukazuje dziewictwo wspólnoty-Kościoła u progu czasów mesjańskich jako realizowane najpierw w Marii z Nazaretu. Jest ona określana mianem dziewica /(gr.) παρθενος – parthenos/ jako jedyna kobieta w pismach nowotestamentalnych (por. Łk 1,27; Mt 1,23). Ignace de La Potterie SJ zauważył, że tekst Ewangelii wskazuje, iż Maria już przed Zwiastowaniem podjęła zamiar strzeżenia swego dziewictwa (Łk 1,34). Chciała zachować siebie dla Boga. Jednocześnie przyjęła obowiązek poślubienia Józefa, jako wyraz woli Bożej. Ta sprzeczność wyjaśniła się, gdy Anioł zwiastował jej słowo Boże, że będzie matką i dziewicą zarazem, że będzie szła drogą powołania do dziewictwa i jednocześnie będzie znakiem Wcielenia. W jej osobie spełniły się wszystkie wydarzenia Starego Testamentu, przygotowujące eschatologiczne dziewictwo Nowego Przymierza, o którym mówił Chrystus: Są także bezżenni, którzy ze względu na królestwo niebieskie zostali bezżennymi (Mt 19,12). W myśl opisu biblijnego, historia Marii ukazuje znaczenie dziewictwa uczniów Chrystusa, które bez światła wiary wydaje się nie mieć sensu. Dziewictwo Marii, zakończone niezwykłym, wymagającym działania Bożego poczęciem i porodem Zbawiciela, poprzedziły wszystkie te sytuacje, w których kobiety niepłodne, po cudownej interwencji Bożej – ze względu na mającego się w przyszłości narodzić Mesjasza – otrzymywały potomstwo, jak Anna, która urodziła Samuela (1 Sm 1,19-20); Sara, która w podeszłym wieku zrodziła Izaaka (Rdz 18,10-15 oraz 21,1-7); czy wreszcie Elżbieta, matka Jana Chrzciciela (Łk 1,5-25 oraz 57-80)[11].

Dziewictwo chrześcijan[edytuj | edytuj kod]

Nadprzyrodzony charakter dziewictwa i jego pełny sens zostały objawione przez Jezusa z Nazaretu, który podobnie jak Maryja, czy Jan Chrzciciel wybrał drogę bezżenności. Bezżeństwo nie jest obowiązkiem, czy przykazaniem dla chrześcijanina ( 1 Kor 7, 25), lecz darem (1 Kor 7, 7), osobistym powołaniem Chrystusa, skierowanym do poszczególnych ludzi.

W Ewangelii według św. Mateusza 19, 12, czytamy że:

Quote-alpha.png
Są niezdatni do małżeństwa, którzy z łona matki tacy się urodzili, i są niezdatni do małżeństwa, których ludzie takimi uczynili; a są i tacy bezżenni, którzy dla Królestwa niebieskiego sami zostali bezżenni

I tylko Królestwo niebieskie jest właściwą argumentacją dla tych, którzy na dziewictwo chrześcijańskie się decydują.

Św. Paweł przedstawia w 7. rozdziale 1. Liście do Koryntian szczególny status bezżeństwa jako całkowitego oddania się Panu (1 Kor) - człowiek żyjący w małżeństwie z konieczności jest podzielony, ci zaś, którzy całkowicie oddani są Chrystusowi troszczą się jedynie o sprawy Pana i żadna inna troska nie powinna dzielić uwagi tego człowieka.

W epoce Ojców Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Dziewictwo w chrześcijaństwie cieszyło się szacunkiem od czasów Ojców apostolskich, świadczą o tym np. stan Synów przymierza w Syrii, czy później cenobityzm w Egipcie - ogromna liczba mnichów mieszkających w miastach, np. w Oksyrynchos, czy na terenach pustynnych, np. w Tebach, Sketis, Nitrii czy Celach.

W czwartym wieku, Jowinian, odszedł od tradycyjnego nauczania Kościoła, i zaczął przekonywać, że dziewictwo nie jest bardziej święte niż małżeństwo oraz że Maria z Nazaretu, po porodzeniu Jezusa żyła z Józefem jak każde małżeństwo. Pod wpływem nauczania Jowiniana, wiele dziewic konsekrowanych, porzucało swój stan i wyszło za mąż[12]. Reakcja papieża Syrycjusza, biskupa Rzymu w latach 384-399, oraz Ambrożego (339-397), biskupa Mediolanu, którego rodzona siostra żyła w dziewictwie, a także Św. Hieronima (331-420), poszukiwanego kierownika duchowego dziewic, była bardzo stanowcza. Papież potępił nauczanie Jowiniana jako herezję, Ambroży i Hieronim napisali traktaty o dziewictwie[13][14]. W polemikę z Jowinianem włączył się także Augustyn z Hippony (354-430)[15][16].

Metody z Olimpu (III/IV w.), grecki Ojciec Kościoła w traktacie Uczta, czyli o dziewictwie, znanym też pod nazwą Uczta dziesięciu dziewic (PG, 18, 27-220)[17], napisanym na wzór Uczty Platona, opisywał rozwój świadomości moralnej ludzkości, poczynając od związków kazirodczych, poprzez poligamię do małżeństw monogamicznych. Dziewictwo, jako stan najdoskonalszy, jest zwieńczeniem ewolucji ludzkich obyczajów. Metody podkreślał jednocześnie godność małżeństwa, pytając: Czy istniałyby dziewice, gdyby nie było małżonków?[18]. Wśród Ojców greckojęzycznych, traktaty o dziewictwie napisali Grzegorz z Nyssy (ok. 335-395)[19] a także Jan Chryzostom (350-407)[20]. Ten ostatni broniąc wyższości dziewictwa wobec małżeństw wypowiedział jednocześnie znamienne słowa, które zacytował Jan Paweł II w adhortacji Familiaris Consortio, 16:

Quote-alpha.png
Kto potępia małżeństwo, pozbawia także dziewictwo jego chwały; kto natomiast je chwali, czyni dziewictwo bardziej godnym podziwu i chwalebnym. To, co wydaje się dobrem tylko w porównaniu ze złem, nie może być wielkim dobrem; ale to, co jest lepsze od tego, co wszyscy uważają za dobro, jest z pewnością dobrem w stopniu najwyższym. (Jan Chryzostom, O dziewictwie, 10)[21].

Przekonanie Jana Chryzostoma o wyższości dziewictwa nad stanem małżeńskim wyraziło się w czasie kryzysu powołania kapłańskiego jego przyjaciela Teodora z Mopswestii (350-428). Jan napisał wtedy do niego dwa listy, w których zachęcał go, by zamiast planować małżeństwo, powrócił do stanu dziewictwa. Teodor posłuchał rady przyjaciela[22].

Dziewictwo a współżycie seksualne[edytuj | edytuj kod]

Dla mężczyzny, który nie współżył seksualnie, w języku polskim dawniej stosowano określenie "prawiczek", etymologicznie jest ono bliskie słowu prawość, prawy i wyraża szacunek, jakim w chrześcijaństwie zawsze otaczano dziewictwo. Stosunek seksualny uznawany był za naruszenie pierwotnej niewinności, jako niosący w sobie skutki grzechu pierworodnego, czyli przede wszystkim pożądliwość. Kościół katolicki podtrzymuje naukę o tym, że zmysłowość ludzka jest ogólnie, nie tylko w sferze erotycznej, zraniona pożądliwością, która sprawia, że ludzie nie zachowują rozumnej miary i skłania nas do niesłusznego pożądania czegoś (KKK 5535). W przypadku pożycia seksualnego do znieprawienia dochodzi, gdy pożycie jest rozwiązłe, czyli cechuje się nieuporządkowanym pożądaniem lub nieumiarkowanym korzystaniem z przyjemności cielesnych, konkretnie, gdy szuka się przyjemności dla niej samej w oderwaniu od nastawienia na prokreację i zjednoczenie (KKK 2351). Katechizm posoborowy uznaje też, że niedostrzeganie konsekwencji grzechu pierworodnego w życiu człowieka ma niedobre konsekwencje m.in. także w wychowaniu:

Quote-alpha.png
Nieuwzględnianie tego, że człowiek ma naturę zranioną, skłonną do zła, jest powodem wielkich błędów w dziedzinie wychowania, polityki, działalności społecznej i obyczajów[23].

W języku współczesnym, popularnym określenie prawiczka ma brzmienie pejoratywne i ośmieszające, co wyraża też zmianę popularnych nastrojów wobec dziewictwa.

Współcześnie kościoły chrześcijańskie często zamiast pojęcia dziewictwa używają pojęcia czystości, które nie w pełni pokrywa się z fizjologią, np. czystość zachowuje ofiara gwałtu. W nauczaniu Kościoła katolickiego szczególnie podkreśla się rolę czystości przedmałżeńskiej.

Islam[edytuj | edytuj kod]

Koran (17:32) potępia cudzołóstwo i stwierdza, że stosunek płciowy może odbywać się jedynie między mężem i żoną. Małżeństwo jest bardzo ważne w islamie, hadis stwierdza nawet, że "małżeństwo jest połową religii". Dlatego też dziewictwo nowo poślubionej żony jest ważne dla męża i honoru całej rodziny.

Przypisy

  1. Zbigniew Lew-Starowicz: Miłość i seks : słownik encyklopedyczny. s. 77.
  2. Por. Robin Lorsch Wildfang: Rome's Vestal Virgins. s. 52.
  3. Por.J. Jeremias: Appendice - La situation sociale de la femme. W: Tenże: Jérusalem au temps de Jésus. s. 472-478.
  4. 4,0 4,1 4,2 Virgin, Virginity. W: Encyclopaedia Judaica. T. 16. s. 160-162.
  5. Virgin, Virginity. W: Encyclopaedia Judaica. T. 16. s. 162.
  6. Por. L. Rabinowitz. Marriage Laws. . s. 152-160. 
  7. Por. M. Michalski: Kobiety i świętość w żywotach trzynastowiecznych księżnych polskich. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2004, s. 48n oraz 225n. ISBN 83-7177-369-2.
  8. Hanna Wałkówska: Formy zawierania małżeństw w Indiach starożytnych . Ich geneza i rozwój. Studia z etnografii Indii. Jerzy Królikowski (red.). Wyd. 1. Wrocław: Ossolineum, 1967, s. 12, seria: Prace Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego Seria A, Nr 119 . Praca doktorska wykonana w Katedrze Filologii Indyjskiej Uniwersytetu Wrocławskiego pod kierunkiem doc. dra Ludwika Skurzaka.
  9. Hanna Wałkówska: Formy zawierania małżeństw w Indiach starożytnych . Ich geneza i rozwój. Studia z etnografii Indii. Jerzy Królikowski (red.). Wyd. 1. Wrocław: Ossolineum, 1967, s. 20, seria: Prace Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego Seria A, Nr 119 . Praca doktorska wykonana w Katedrze Filologii Indyjskiej Uniwersytetu Wrocławskiego pod kierunkiem doc. dra Ludwika Skurzaka.
  10. Hanna Wałkówska: Formy zawierania małżeństw w Indiach starożytnych. Ich geneza i rozwój. Studia z etnografii Indii. Jerzy Królikowski (red.). Wyd. 1. Wrocław: Ossolineum, 1967, s. 15, seria: Prace Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego Seria A, Nr 119 . Praca doktorska wykonana w Katedrze Filologii Indyjskiej Uniwersytetu Wrocławskiego pod kierunkiem doc. dra Ludwika Skurzaka.
  11. Por. Ignace de la Potterie SJ, Dziewictwo, w: Słownik Teologii Biblijnej. s. 253-255.
  12. Por. dwie książki próbujące bronić racji Jowiniana: Przemysław Nehring: Dlaczego dziewictwo jest lepsze niż małżeństwo? Spór o ideał w chrześcijaństwie zachodnim końca IV wieku w relacji Ambrożego, Hieronima i Augustyna. Toruń: 2005.; D. G. Hunter: Marriage, Celibacy, an Heresy in Ancient Christianity, The Jovinian Heresy. Oksford: 2007.
  13. Ambroży z Mediolanu, O dziewicach w: Tenże: Wybór pism, O Nabocie, O Tobiaszu, O Izaaku lub o duszy, O dziewicach. J. Jundziłł, ks. P. Libera, ks. K. Obrycki, R. Pankiewicz, ks. W. Szołdrski (przekład), J. Jundziłł, ks. P. Libera, Ks. K. Obrycki, R. Pankiewicz (wstęp i opracowanie). Warszawa: ATK, 1986, seria: PSP 35.
  14. Hieronim: Traktat o wiecznym dziewictwie Maryi Panny przeciw Helwidiuszowi (ang.). [dostęp 2011-09-30].
  15. O świętym dziewictwie w: Pisma świętego Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komentarz. Renata Bobel, Honorata Bojko (przekład), Augustyn Eckmann (red.). Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2003, s. 117-182..
  16. Por. Dziewictwo jako duchowy ideał - wczesna mistyka łacińska. W: McGinn B.: Obecność Boga. Historia mistyki zachodniochrześcijańskiej. T. 1 - Fundamenty mistyki (do V w.). s. 284-286.
  17. Przekład polski: Św. Metody z Olimpu, «Uczta», Orygenes, «Homilie o Pieśni nad Pieśniami. Zachęta do męczeństwa». S. Kalinkowski (przekład). Warszawa: ATK, 1980, s. 27-108, seria: PSP 24.
  18. Uczta I, 2, 3, 4 (P. G., 18, 36-46). Por. H. Rondet SJ: Introduction a l'étude de la théologie du marriage. Paris: 1960, s. 27.; J. Farges, Les idées morales et religieuses et morales de Méthode d'Olympe, 1929, s. 157-158, oraz jego francuski przekład Uczty dziesięciu dziewic, 1932, s. 19-24
  19. O dziewictwie,wydanie grecko-francuskie: SCh 119, wyd. M. Aubineau /1966/.
  20. Traktat o dziewictwie, wyd. grecko-francuskie: Sch 125 /1966 r./; PG 48, 533-596
  21. Cytat za Jan Paweł II: Familiaris Consortio, 16. [dostęp 2011-09-30].
  22. Do Teodora po jego upadku W: Tenże: O małżeństwie, wychowaniu dzieci i ascezie. W. Kania (przekład). Kraków: 2002, s. 130-132.
  23. Ciężka walka...n. 407. W: Katechizm Kościoła Katolickiego [on-line]. [dostęp 2011-09-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Augustyn z Hippony: Pisma świętego Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komentarz. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2003.
  • Jeremias J.: Appendice - La situation sociale de la femme. W: Tenże: Jérusalem au temps de Jésus. Paryż: CERF, 1976, s. 472-492.
  • La Potterie de Ignace SJ: Dziewictwo. W: Słownik teologii biblijnej. X. Léon-Dufour (red.), K. Romaniuk (tłum. i oprac.). Wyd. 4. Poznań: Pallottinum, 1994, s. 253-256. ISBN 83-7014-224-9.
  • Lew-Starowicz Zbigniew: Miłość i seks : słownik encyklopedyczny. Wrocław: Wydawnictwo "Europa", 1999. ISBN 83-87977-17-9.
  • McGinn B.: Dziewictwo jako duchowy ideał - wczesna mistyka łacińska. W: Tenże: Obecność Boga. Historia mistyki zachodniochrześcijańskiej. T. Dekert (przekład). T. 1 - Fundamenty mistyki (do V w.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu UJ, 2009, s. 187-265, seria: Mysterion. ISBN 978-83-233-2728-8.
  • Michalski M.: Kobiety i świętość w żywotach trzynastowiecznych księżnych polskich. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2004, s. 356. ISBN 83-7177-369-2.
  • Nehring Przemysław: Dlaczego dziewictwo jest lepsze niż małżeństwo? Spór o ideał w chrześcijaństwie zachodnim końca IV wieku w relacji Ambrożego, Hieronima i Augustyna. Toruń: 2005.
  • Rabinowitz L.. Marriage Laws. „The Jewish Quarterly Review”. 58 (1967/68). s. 152-160. 
  • Virgin, Virginity. W: Encyclopaedia Judaica. T. 16. Jerozolima-Nowy Jork: Encyclopaedia Judaica Jerusalem - The MacMillan Company, 1971, s. 160-162.
  • Wildfang, Robin Lorsch: Rome's Vestal Virgins. A study of Rome's vestal priestesses in the late Republic and the early Empire. Oxford: Routledge, 2006, s. 160. ISBN 0-415-39795-2.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
na temat dziewictwa
Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]