Jukka krótkolistna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Drzewo Jozuego
Jukka krótkolistna
Jukka krótkolistna
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina agawowate
Rodzaj jukka
Gatunek drzewo Jozuego
Nazwa systematyczna
Yucca brevifolia Engelm.
S. Watson et al., Botany 496. 1871 (in C. King, U.S. geol. explor. 40th Parallel vol. 5)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiatostan
Yucca brevifolia 6.jpg

Jukka krótkolistna (Yucca brevifolia Engelm.), nazywana także drzewem Jozuego – gatunek roślin należących do rodziny agawowatych. Występuje głównie w Ameryce Północnej w USA (stany: Arizona, Nevada, Kalifornia, Utah)[2]. Jest największym przedstawicielem rodziny agawowatych na świecie.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny dorastające nawet do 12 metrów wysokości i 3,5 m w obwodzie. Yucca brevifolia nie jest prawdziwym "drzewem", gdyż nie posiada, specyficznych dla każdego drzewa pierścieni wzrostu. Trudne też jest właściwe określenie ich wieku, choć ich żywotność określa się na około 900 lat. Tak długi okres życia jest spowodowany bardzo powolnym wzrostem, wynoszącym od 1 do 7 cm rocznie. Jest byliną.
Łodyga
Powyginane pędy.
Liście
Niebywale ostre i kłujące.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Głównymi miejscami występowania są południowo-zachodnie tereny Stanów Zjednoczonych, w szczególności pustynia Mohave w Kalifornii (Joshua Tree National Park) i otaczający ją obszar, jak również w częściach Arizony (Joshua Forest Parkway), Nevady i południowo-zachodniej części Utah. Jukka krótkolistna upodobała sobie tereny równinne, zbocza i płaskowzgórza znajdujące się na wysokościach od 600 do 1800 m n.p.m.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa podgatunki drzewa Jozuego, które są znane w naukowym społeczeństwie jako Yucca brevifolia herbetti (John Herbert Webber, 1942) oraz Yucca brevifolia jaegeriana (Edmund Jaeger, 1935). Ten pierwszy występuje głównie w zachodniej i południowej części Pustyni Mojave, jest większy i ma stosunkowo dłuższe liście, tworzące odgałęzienia tylko podczas kwitnięcia. Natomiast drugi występuje we wschodniej części tejże pustyni, jest mniejszy, co widać również po mniejszych lecz gęstszych liściach, które mogą tworzyć odgałęzienia już przed pierwszym kwitnięciem.

Cykl rozwojowy[edytuj | edytuj kod]

Przez pierwszych kilka dekad życia, roślina rośnie jako pionowa łodyga bez jakichkolwiek gałęzi. Po osiągnięciu 1,5 do 3 m wysokości pojawiają się pierwsze kwiaty. Dojrzałe rośliny produkują białe (żółtozielone) kwiaty z nieprzyjemną ochrą, które wydzielają słodki zapach przypominający aromat orzecha kokosowego. Od tego momentu drzewo przechodzi drugi etap swojego rozwoju. Po przekwitnięciu kwiaty odpadają, zostawiając długie łodygi z wysuszoną powłoką na końcu. Nowe liście rosną pod tą właśnie martwą częścią, a nowa gałąź zaczyna wzrost w innym kierunku, aż do momentu kolejnego przekwitania, gdy kierunek znowu się zmienia.

W procesie rozmnażania, który odbywa się na przełomie marca i maja, drzewa Jozuego (jak i wiele innych jukk) weszło w specyficzną symbiozę z gatunkiem ćmy Tegeticula yuccasella (syn. Pronuba yuccasella). Ćmy te jako jedyne rozwinęły specjalistyczne organy, dzięki którym mogą składać swoje jajeczka w jajnikach kwiatowych tych roślin, jednocześnie przyczyniając się do transportu pyłku z jednego kwiatu na inne. Natomiast po wylęgu młodych larw żywią się one nasionami jukki. Kiełkowanie następuje i jest związane z obfitymi zimowymi opadami atmosferycznymi, po których pojawiają się migdałowe, zielono-brązowe owoce. Spadają one późną wiosną, wkrótce po dojrzeniu, ujawniając wiele płaskich nasion.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym mormońskim osadnikom przybyłym na kontynent amerykański przypominały wzniesione ku niebu ręce modlącego się proroka, stąd nazwa drzewa Jozuego. Gatunek ten stał się symbolem pustyni Mohave w południowej Kalifornii i znajduje się tam pod ścisłą ochroną.

Rozmaitość kształtów i wzorów wzrostu tej rośliny ukazuje niezwykłą indywidualność każdego z tych drzew.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-12].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-25].