Jumdżaagijn Cedenbal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jumdżaagijn Cedenbal
Tsedenbal BundesArchiv.jpg
Data i miejsce urodzenia 20 kwietnia 1916
Dawst
Data i miejsce śmierci 20 kwietnia 1991
Moskwa
Prezydent Mongolskiej Republiki Ludowej
Przynależność polityczna Mongolska Partia Ludowo-Rewolucyjna
Okres urzędowania od 11 lipca 1974
do 23 sierpnia 1984
Poprzednik Sonomyn Luwsan
Następca Njamyn Dżagwaral
Premier Mongolskiej Republiki Ludowej
Przynależność polityczna Mongolska Partia Ludowo-Rewolucyjna
Okres urzędowania od 26 stycznia 1952
do 11 czerwca 1974
Poprzednik Chorlogijn Czojbalsan
Następca Dżambyn Batmönch
Odznaczenia
Bohater Mongolskiej Republiki Ludowej (Mongolia)
Order Suche Batora (Mongolia) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (Mongolia) Order Lenina Order Kutuzowa (ZSRR) Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Order Karola Marksa (NRD) Order Rewolucji Październikowej (ZSRR) Order Białego Lwa (CSRS)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Jumdżaagijn Cedenbal (mong. Юмжаагийн Цэдэнбал) (ur. 17 września 1916 dystrykt Dawst, Mongolia zm. 20 kwietnia 1991 Moskwa) – mongolski ekonomista, jeden z komunistycznych przywódców Mongolii od początku lat 40. XX wieku do 1984. W czasie swojej kariery politycznej zajmował stanowiska premiera Mongolii oraz sekretarza Mongolskiej Partii Ludowo-Rewolucyjnej, prezydenta Mongolii i przewodniczącego Prezydium Wielkiego Churału Ludowego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Polityczna kariera Cedenbala rozpoczęła się w 1931 roku od wstąpienia do Mongolskiego Rewolucyjnego Związku Młodzieży. W 1938 roku został członkiem Mongolskiej Partii Ludowo-Rewolucyjnej. W latach 1938–1940 powierzono mu stanowisko prezesa zarządu Mongolskiego Banku Handlowo-Przemysłowego. 8 kwietnia 1940 roku objął stanowisko sekretarza generalnego w partii rządzącej, które sprawował do 1954 roku, jednocześnie 26 stycznia 1952 roku objął stanowisko premiera po zmarłym prostalinowskim marszałku Chorlogijnie Czojbalsanie. Dodatkowo w latach 1941–1945 pełnił obowiązki szefa zarządu politycznego i zastępcy dowódcy Mongolskiej Armii Ludowo-Rewolucyjnej. Prowadził zawziętą politykę czystek i odsuwania swoich rywali politycznych w partii. Cedenbal był jednak pamiętany jako umiarkowany polityk podczas zimnej wojny, o dużo łagodniejszym usposobieniu od Czojbalsana. Stanął po stronie ZSRR w konflikcie dyplomatycznym z Chinami. W 1984 został zmuszony do rezygnacji ze stanowiska sekretarza pod naciskiem ZSRR. W 1990 roku został usunięty z partii. Ostatnie lata życia spędził na emigracji w Moskwie.

Był żonaty z Rosjanką Anastazją Iwanowną Fiłatową (Анастасия Ивановна Филатова)(1920–2001). W czasie swoich rządów porównywany był do Chruszczowa Mongolii, gdyż zniósł kult marszałka Czojbalsana.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cedenbał J. Artykuły i przemówienia 1941-1976. KIW 1978