Ułan Bator

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ułan Bator
Улаанбаатар
Ułan Bator w 2009
Ułan Bator w 2009
Herb Flaga
Herb Ułan Bator Flaga Ułan Bator
Państwo  Mongolia
Powierzchnia m. wydzielone: 4704,4 km²
Wysokość 1314 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

1 089 358
m. wydzielone: 1 144 954
243 os./km²
Nr kierunkowy +976 (0)11
Tablice rejestracyjne УБ
Położenie na mapie Mongolii
Mapa lokalizacyjna Mongolii
Ułan Bator
Ułan Bator
Ziemia 47°55′18,82″N 106°54′19,19″E/47,921894 106,905331Na mapach: 47°55′18,82″N 106°54′19,19″E/47,921894 106,905331
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Mapa Ułan Bator z podziałem na dzielnice

Ułan Bator (mong. Улаанбаатар, Ulaanbaatar) – stolica Mongolii. Miasto położone jest w środkowo-wschodniej części kraju, nad rzeką Tuul gol, w dolinie otoczonej czterema masywami górskimi: Bajandzürch, Czingeltej, Songinochajrchan i Bogdchan uul. Miasto leży na wysokości około 1350 m n.p.m.[1]. W 2010 roku liczyło 1089 tys. mieszkańców. Całe miasto wydzielone Ułan Bator (z dzielnicami Nalajch, Bagnuur oraz Bagchangaj) o powierzchni 4704,4 km² liczyło 1145 tys. mieszkańców[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Za datę założenia Ułan Bator przyjmuje się rok 1639. Wtedy to, nad brzegami jeziora Szireet Cagaan Nuur odbyła się uroczystość, w trakcie której czteroletniego Dzanabadzara uznano za inkarnację otwierającą listę bogd gegeenów – przywódców religijnych Mongolii. Koczująca siedziba Dzanabadzara i jego następców nazywana była Örgöö (jurta pałacowa) – stąd też przyjęta w literaturze europejskiej nazwa Urga. Aż do II połowy XVIII wieku siedziba bogd gegeena zmieniała swą lokalizację wielokrotnie. Wreszcie, w 1778 roku osiadła na miejscu dzisiejszej stolicy Mongolii. Początkowo Urga była właściwie wielkim klasztorem, dopiero w XIX wieku stała się najważniejszym w kraju centrum handlowym położonym na szlaku herbacianym poprowadzonym pomiędzy Chinami i Rosją. W 1911 roku w Urdze proklamowano niepodległość Mongolii (nie zaakceptowaną przez inne kraje, zamiast tego Rosja i Chiny na mocy traktatu w Kiachcie w 1915 roku uznały autonomię Mongolii w ramach Chin). W 1918 do Urgi ponownie wkroczyły wojska chińskie. W II 1921 baron von Ungern-Sternberg ze swoimi wojskami (Azjatycka Dywizja Konna) zdobył stolicę i oswobodził Bogdo gegena (był nim Bogda Chan) z niewoli chińskiej. Przez kilka miesięcy (do VII tegoż roku) Ungern sprawował faktyczną władzę w mieście (prawnie władcą jest Bogda Chan), po czym Urga została zajęta przez Armię Czerwoną. 26 listopada 1924 zmieniono nazwę miasta na Ułan Bator (mong. Ulaanbaatar, dosł. "czerwony bohater"), w hołdzie bohaterowi narodowemu Damdinowi Suche Batorowi, który wezwał Armię Czerwoną na pomoc. W 1938 r. zniszczono prawie wszystkie z 500 lamajskich świątyń stolicy wraz ze zbiorami sztuki oraz trzy z czterech pałaców Bogd gegeena. Od przełomu lat 50. i 60. XX w. zaczęła się intensywna rozbudowa miasta, w latach 70. powstały liczne osiedla wieżowców z wielkiej płyty.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Miasto wydzielone Ułan Bator dzieli się na 9 dzielnic (дүүрэг; düüreg), które dzielą się następnie na 132 osiedla (хороо; choroo). Dwie dzielnice – Bagchangaj i Bagnuur – są eksklawami miasta leżącymi na terytorium ajmaku centralnego.

Dzielnice Ułan Bator[3]
Dzielnice (düüreg) Mongolski Liczba osiedli (choroo) Populacja
2009
Powierzchnia
km²
Gęstość
/km²
Bagchangaj Багахангай 2 3615 140 25,8
Bagnuur Багануур 4 25 875 620,2 41,7
Bajandzürch Баянзүрх 24 250 241 1244,1 201,1
Bajangol Баянгол 20 174 851 29,5 5927,2
Chan-Uul Хан-Уул 14 104 166 484,7 214,9
Czingeltej Чингэлтэй 19 141 243 89,3 1581,7
Nalajch Налайх 6 30 215 687,6 43,9
Songinochajrchan Сонгинохайрхан 25 241 410 1200,6 201,1
Süchbaatar Сүхбаатар 18 135 103 208,4 648,3
Razem 132 1 106 719 4704,4 235,3

Transport[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest głównym centrum komunikacyjnym kraju. Pod Ułan Bator mieści się port lotniczy Czyngis-chan (do 21.12.2005 miało nazwę Bujant Uchaa), obsługujące połączenia krajowe i międzynarodowe. Stolica leży na szlaku mongolskiego odgałęzienia kolei transsyberyjskiej (tzw. kolei transmongolskiej) ze stacją kolejową Ułan Bator. Z Ułan Bator prowadzą odcinki dróg asfaltowych w kierunku granic chińskiej i rosyjskiej (z odgałęzieniem do miast Erdenet i Bulgan) a także na wschód (do Öndörchaan) i zachód (do Arwajcheer).

Nauka, uniwersytety, biblioteki[edytuj | edytuj kod]

W Ułan Bator mają swą siedzibę liczne uniwersytety, m.in. najstarsza świecka uczelnia kraju - Państwowy Uniwersytet Mongolski - oraz wiele bibliotek (m. in. Biblioteka Centralna, gromadząca stare manuskrypty mongolskie, tybetańskie, mandżurskie i chińskie).

Zabytki, muzea, atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • plac Suche Batora z pomnikiem Suche Batora, gmachem mongolskiego parlamentu i budynkiem Gmachu Teatru Opery i Baletu,
  • Teatr Dramatyczny,
  • Pomnik na wzgórzu Dzajsan,
  • Posąg Buddy u stóp wzgórza Dzajsan.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy