Jumdżagijn Cedenbal

Jumdżagijn Cedenbal
Data i miejsce urodzenia	20 kwietnia 1916 Dawst
Data i miejsce śmierci	20 kwietnia 1991 Moskwa
Prezydent Mongolskiej Republiki Ludowej
Przynależność polityczna	Mongolska Partia Ludowo-Rewolucyjna
Okres urzędowania	od 11 lipca 1974 do 23 sierpnia 1984
Poprzednik	Sonomyn Luvsan
Następca	Nyamyn Jagvaral
Premier Mongolskiej Republiki Ludowej
Przynależność polityczna	Mongolska Partia Ludowo-Rewolucyjna
Okres urzędowania	od 26 stycznia 1952 do 11 czerwca 1974
Poprzednik	Chorlogijn Czojbalsan
Następca	Dżambyn Batmönch
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Jumdżagijn Cedenbal lub Jumdżagijn Cedenbał (mong. Юмжаагийн Цэдэнбал) (ur. 17 września 1916 dystrykt Dawst, Mongolia zm. 20 kwietnia 1991 Moskwa) – mongolski ekonomista, jeden z komunistycznych przywódców Mongolii od początku lat 40. XX wieku do 1984. W czasie swojej kariery politycznej zajmował stanowiska premiera Mongolii oraz sekretarza Mongolskiej Partii Ludowo-Rewolucyjnej, prezydenta Mongolii i przewodniczącego Prezydium Wielkiego Churału Ludowego.

Biografia

Polityczna kariera Cedenbala rozpoczęła się w 1931 roku od wstąpienia do Mongolskiego Rewolucyjnego Związku Młodzieży. W 1938 roku został członkiem Mongolskiej Partii Ludowo-Rewolucyjnej. W latach 1938–1940 powierzono mu stanowisko prezesa zarządu Mongolskiego Banku Handlowo-Przemysłowego. 8 kwietnia 1940 roku objął stanowisko sekretarza generalnego w partii rządzącej, które sprawował do 1954 roku, jednocześnie 26 stycznia 1952 roku objął stanowisko premiera po zmarłym prostalinowskim marszałku Chorlogijnie Czojbalsanie. Dodatkowo w latach 1941–1945 pełnił obowiązki szefa zarządu politycznego i zastępcy dowódcy Mongolskiej Armii Ludowo-Rewolucyjnej. Prowadził zawziętą politykę czystek i odsuwania swoich rywali politycznych w partii. Cedenbal był jednak pamiętany jako umiarkowany polityk podczas zimnej wojny, o dużo łagodniejszym usposobieniu od Czojbalsana. Jego polityka zagraniczna sprowadzała się do bardzo ciepłych stosunków ze Związkiem Radzieckim, jednak stanowczo oponował przeciw planom włączenia Mongolii do ZSRR. Stanął po stronie ZSRR w konflikcie dyplomatycznym z Chinami. W 1984 został zmuszony do rezygnacji ze stanowiska sekretarza pod naciskiem ZSRR. Jako powód podawano podeszły wiek i słaby stan zdrowia psychicznego , a także nadużywanie władzy. W 1990 roku został usunięty z partii. Ostatnie lata życia spędził na emigracji w Moskwie.

Był żonaty z Rosjanką Anastazją Iwanowną Fiłatową (Анастасия Ивановна Филатова)(1920–2001), którą uważano za najbardziej wpływową politycznie postać z powodu bliskich związków z Leonidem Breżniewem. W czasie swoich rządów porównywany był do Chruszczowa Mongolii, gdyż zniósł kult marszałka Czojbalsana.

Bibliografia

• Cedenbał J. Artykuły i przemówienia 1941-1976. KIW 1978