Kaczka domowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kaczka domowa
Anas platyrhynchos f. domestica
Linnaeus, 1758
Kaczki domowe rasy khaki-campbell
Kaczki domowe rasy khaki-campbell
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię kaczki właściwe
Rodzaj Anas
Gatunek kaczka krzyżówka
(bez rangi) forma udomowiona – kaczka domowa
Synonimy
  • A. p. domesticus
  • A. domesticus
  • A. domestica
  • A. p. var. domestica
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kaczka domowa rasy pekińskiej
Kaczki
Tygodniowe pisklę kaczki domowej

Kaczka domowa (Anas platyrhynchos f. domestica) – ptak gospodarski z rodziny kaczkowatych, udomowiona forma kaczki krzyżówki (Anas platyrhynchos) i kaczki piżmowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dzika kaczka krzyżówka została udomowiona pomiędzy 3500 r. p.n.e. a 2500 r. p.n.e., najpierw prawdopodobnie w południowych Chinach, a następnie, zapewne niezależnie od udomowienia, które nastąpiło w Azji – także w Europie południowej (Grecja, Rzym). Dzika kaczka piżmowa została udomowiona przez Indian Ameryki Południowej w czasach przedkolumbijskich, a w Europie pojawiła się po odkryciu Ameryki w XVI wieku.

Odmiany i znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Kaczki, które obecnie występują w licznych odmianach i rasach, hodowane są z uwagi na swą użyteczność gospodarską – w celu pozyskania jaj, pierza i mięsa (rasy użytkowe), a sporadycznie też w celach hobbystycznych (rasy ozdobne).

Przeciętna kaczka ogólnoużytkowa znosi nieco ponad 100 jajek rocznie; zaś rasy nieśne – nawet ponad 200.

Rasy i wygląd[edytuj | edytuj kod]

Rasy kaczki domowej z punktu widzenia użytkowego dzieli się na mięsne, nieśne i ogólnoużytkowe. Najpopularniejszą z ras, zarówno w Polsce, jak i w innych rejonach jest ogólnoużytkowa rasa pekińska; jej wygląd (biała, średniej wielkości, ze słabo zaznaczonym dymorfizmem płciowym) jest w powszechnej opinii właściwy dla wszystkich kaczek domowych.

Kaczki osiągają masę 3–4 kg (rasy mięsne – do 5 kg).

Rasy kaczki domowej[edytuj | edytuj kod]

Kaczka piżmowa[edytuj | edytuj kod]

Uważana niekiedy błędnie za rasę czy formę kaczki domowej, kaczka piżmowa, zwana kaczką francuską (nazwa handlowa: kaczka barbarie, dosł. kaczka Barbary), stanowi hodowlaną formę piżmówki amerykańskiej. Udomowiona przez Indian Ameryki Południowej i przywieziona do Europy w XVI wieku przez Hiszpanów. Obecnie hodowana jest na całym świecie. Kaczka piżmowa domowa zachowała wiele cech swoich dzikich przodków jak zdolność do latania, instynkt wysiadywania jaj i wodzenia kacząt. Cechuje ją wyraźny dymorfizm płciowy: kaczor (5 kg) syczy i jest znacznie większy od kaczki (3 kg). Istnieje kilka form barwnych w obrębie tego gatunku: biała, czarno-biała, czarna, brązowa, popielata. Cechą wyróżniającą tej kaczki jest czerwona lub czerwono-czarna skóra z mięsistymi naroślami i brodawkami wokół oczu i dzioba, produkująca oleisty tłuszcz o zapachu piżma szczególnie wyraźny u kaczorów w okresie godowym (stąd nazwa piżmowa). Kaczor piżmowy i kaczka pekińska lub kaczka innej rasy pochodząca od kaczki krzyżówki, krzyżują się wzajemnie, dając niepłodnego mieszańca - kaczkę mulard (dosł. kaczka muł) o cechach mięsnych.

Pożywienie i chów[edytuj | edytuj kod]

Kaczki są w zasadzie wszystkożerne, aczkolwiek w warunkach hodowlanych zdecydowanie dominuje pokarm roślinny: ziarno, śruta, otręby, ziemniaki itd. Kaczki mające dostęp do naturalnych zbiorników wodnych żywią się też roślinami wodnymi oraz drobnymi bezkręgowcami.

Samice kaczek niechętnie wysiadują jaja, stąd w hodowli do wysiadywania używa się kur.

Pogłowie kaczek na świecie[edytuj | edytuj kod]

Na świecie żyje ponad 2,6 miliarda kaczek; ponad 3/4 tej liczby przypada na Chiny.

Pogłowie kaczek w poszczególnych krajach:
państwo pogłowie kaczek domowych
(2006; w tys. szt.)
Chiny 2.035.880
Francja 74.811
Wietnam 71.700
Tajlandia 56.600
Indie 50.000
Malezja 40.000
Birma 37.703
Korea 34.000
Korea Południowa 28.081
Indonezja 23.720
cały świat 2.636.730

Kaczki w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Kacze pisklęta są – obok kurcząt – częstym motywem kartek pocztowych i ozdób związanych z Wielkanocą.

Najbardziej znanym w pop-kulturze przedstawicielem kaczki domowej jest Kaczor Donald – bohater wielu kreskówek Walta Disneya oraz Kaczor Daffy z serii kreskówek Looney Tunes.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]