Kalafior

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kalafior
Cauliflower.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd kapustowce
Rodzina kapustowate
Rodzaj kapusta
Gatunek kapusta warzywna
Nazwa systematyczna
Brassica oleracea L. var.botrytis L.
Sp. pl. 2:667. 1753
Synonimy

Brassica cretica subsp. botrytis (L.) O. Schwartz[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Przekrój przez różę kalafiora
Odmiany uprawne

Kalafior (Brassica oleracea L. var.botrytis L.)[3]odmiana kapusty warzywnej. Jest to roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych. Jest najprawdopodobniej mutantem kapusty głowiastej lub brokułu[potrzebne źródło]. Znany jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Pęd główny jest silnie skrócony i walcowaty. Podczas wzrostu wytwarza tzw. różę – zwarte skupienie skróconych, mięsistych pędów kwiatowych. Róże mogą być białe, kremowe, zielone. Z wiekiem róża się rozluźnia, a na jej obwodzie wyrastają pędy wykształcające płodne kwiaty.
Liście
Wyrastają z dolnej części łodygi i częściowo okrywają olbrzymi kwiatostan (różę). Czasem przerastają ją (tj. wyrastają między pędami skróconymi).
Kwiaty
Wykształcają się na pędach bocznych wyrastających na obwodzie mięsistej róży, podobne jak u innych kapustnych, jasnożółte, drobne.
Owoce
Łuszczyna.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Warzywo
Częścią jadalną są mięsiste, pędy skrócone (tzw. róża). Ich waga waha się w granicach od 25 dag do 2 kg. Roślina znana była już w starożytnym Rzymie i Grecji, skąd rozprzestrzeniła się do innych krajów. W Polsce zaczęto uprawiać to warzywo na przełomie XVI i XVII wieku. Prawdopodobnie sprowadziła go do Polski Bona Sforza.
Wartości odżywcze
Kalafior zaliczany jest do cenniejszych warzyw z uwagi na swój skład chemiczny, a także walory smakowe i dietetyczne. Zawiera m.in.: sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedź, cynk, fosfor, fluor, chlor, jod, karoteny, witaminy: K, B1, B2, B6, C; kwasy: nikotynowy i pantotenowy. Poza tym w skład kalafiora wchodzą olejki eteryczne, nadające mu przykry zapach podczas gotowania, w trakcie którego wydziela się siarka.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Najlepszym stanowiskiem pod uprawę kalafiora są miejsca nasłonecznione. Roślina wymaga gleb bogatych w próchnicę i związki mineralne (zwłaszcza wapń). Należy unikać gleb piaszczystych – ze względu na płytki system korzeniowy należy uprawiać go w ziemi dobrze zatrzymującej wilgoć. Ze względu na duże wymagania pokarmowe, wskazane jest zasilenie gleby w roku poprzedzającym uprawę obornikiem lub kompostem. W zależności od odmiany kalafiora wysadza się go do skrzynek w lutym, marcu bądź nawet w czerwcu. Sadzonki należy sadzić w rozstawie co około 40 cm[4].

Niektóre kultywary[edytuj | edytuj kod]

  • 'Idol'
  • 'Pionier'
  • 'Zelandia'
  • 'Master'
  • 'Stella Nowa'
  • 'Erfurcki 150'
  • 'Ekspres'
  • 'Inspektowy z Mor'

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-10-27].
  4. Magdalena Michalak: Kalafior (pol.). Murator S.A. rok=2013. [dostęp 2013-04-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło kalafior w Wikisłowniku
Zobacz publikację na Wikibooks:
Uprawa kalafiorów
  1. H. Czarnocka: Warzywa kapustne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1976.