Kapary cierniste

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kapary cierniste
Illustration Capparis spinosa0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd kapustowce
Rodzina kaparowate
Rodzaj kapary
Gatunek kapary cierniste
Nazwa systematyczna
Capparis spinosa L.
Sp.Pl. 503, 1753[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiat
Otwierający się owoc

Kapary cierniste, kapar ciernisty (Capparis spinosa L.) – gatunek roślin należący do rodziny kaparowatych. Występuje w rejonie śródziemnomorskim i Azji Mniejszej, sięgając po Himalaje, ale także w Azji tropikalnej (Pakistan, Indonezja, Filipiny), w Australii i na niektórych wyspach Pacyfiku (Guam,Vanuatu, Wyspy Salomona)[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Niski, zimozielony krzew do 1 m wysokości. Jego częściowo rózgowate pędy o długości do 2 m płożą się na skałach[4].
Liście
Owalne, ogonkowe. Małe przylistki osadzone u nasady ogonka w większości przekształcone są w krótkie ciernie[4].
Kwiaty
Osadzone pojedynczo na długich szypułkach wyrastających z nasady ogonka liściowego, białe lub różowe, duże, o śr. do 7 cm. Kielich czterodziałkowy, cztery płatki korony, pręciki liczne, z czerwonymi nitkami, słupek jeden. Kwitnie w lipcu i sierpniu[4].
Owoc
Wielonasienna jagoda wielkości śliwki[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Jego pąki kwiatowe stanowią przyprawę o słodko-kwaśnym, lekko pikantnym smaku. Po zakonserwowaniu w soli, occie, oliwie lub winie nazywane są kaparami lub kaparkami[5]. Pikantny smak zawdzięczają łatwo ulatniającej się rutynie. Gotowe kapary są ciemnozielone z jasnymi kropkami, mają wielkości ziaren grochu. Stosuje się je do[4]:
    • do przyrządzania marynat, majonezów,
    • do zimnych – mięs, sosów,
    • do sałatek rybno-mięsnych,
    • do jajek, potraw z pomidorami.
  • Jadalną częścią rośliny są również marynowane owoce[4].
  • W medycynie ludowej Armenii zmieloną korą korzeni leczy się reumatyzm i brucelozę. W wielu krajach Azji odwarem z korzeni kaparów leczy się żółtaczkę. W Azerbejdżanie sokiem ze świeżych owoców leczy się niedoczynności tarczycychorobę Basedowa. Korzeniami kaparów leczy się schorzenia wątroby i śledziony. Gałązkami i liściami cukrzyce, nasionami bóle głowy[4].

Obecność w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten jeden raz wymieniony jest w Biblii. W Księdze Koheleta (12,5) jest zdanie: „i pękać będą kapary, bo zdążać będzie człowiek do swego wiecznego domu”. Zdaniem badaczy biblistów kapary w Biblii są symbolem ludzkiej kondycji, ich nagle pękające dojrzałe owoce mogą być kojarzone z niespodziewaną śmiercią człowieka[6].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
  2. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-10-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Zioła dobre na wszystko. [dostęp 2014-11-22].
  5. 5,0 5,1 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  6. Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.