Vanuatu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ripablik blong Vanuatu
Republic of Vanuatu
République de Vanuatu

Republika Vanuatu
Flaga Vanuatu
Godło Vanuatu
Flaga Vanuatu Godło Vanuatu
Dewiza: (ang.) Let us stand firm in God
Hymn: Yumi, Yumi, Yumi
Położenie Vanuatu
Język urzędowy bislama, angielski, francuski
Stolica Port Vila
Ustrój polityczny Republika
Głowa państwa prezydent Iolu Abil
Szef rządu premier Sato Kilman
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
157. na świecie
12 189 km²
0%
Liczba ludności (2009)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
184. na świecie
243 304
20,0 osób/km²
Jednostka monetarna Vatu (VUV)
Niepodległość od Wielkiej Brytanii i Francji
30 lipca 1980
Strefa czasowa UTC +11
Kod ISO 3166 VU
Domena internetowa .vu
Kod samochodowy VAN
Kod samolotowy YJ
Kod telefoniczny +678
Mapa Vanuatu
Przedmieścia Port Vila
Okolice stolicy z samolotu
Urząd pocztowy

Republika Vanuatu (bislama: Ripablik blong Vanuatu) – państwo w Oceanii. Położone na 83 wyspach Nowych Hebrydów (2 z nich - Matthew i Hunter - należą do Nowej Kaledonii, terytorium zamorskiego Francji), z których 65 jest zamieszkanych. Położone jest ok. 800 km na północny zachód od Fidżi i na północny wschód od Nowej Kaledonii.

Spis treści

Ustrój polityczny [edytuj]

Vanuatu ma jednoizbowy parlament z 52 posłami. Wybierany jest co 4 lata w głosowaniu powszechnym. Przywódca głównej frakcji parlamentarnej jest zazwyczaj wybierany na premiera i szefa rządu. Głową państwa jest prezydent, wybierany co 5 lat przez parlament i prezydentów 6 rządów prowincjalnych.

Główne partie polityczne [edytuj]

Podział administracyjny [edytuj]

Vanuatu dzieli się na sześć prowincji (ludność wg stanu na X 2009)

Historia [edytuj]

Wyspy odkrył w roku 1606 Pedro Fernández de Quirós, a następnie w roku 1768 L.A. Bougainville. W 1774 r. James Cook opracował mapę tych wysp i nazwał je Nowe Hebrydy. Na początku XIX w. powstały pierwsze misje chrześcijańskie, a u schyłku XIX w. zaczęli napływać koloniści francuscy i brytyjscy. Wspólna Komisja Morska objęła archipelag zarządem brytyjsko-francuskim w 1887, a 19 lat później wyspy stały się kondominium brytyjsko-francuskim. W trakcie Drugiej Wojny Światowej na wyspach mieściła się baza wojskowa aliantów. W 1977 na konferencji w Paryżu postanowiono przyznać Vanuatu niepodległość, co oficjalnie ogłoszono 30 VII 1980 r.[1]

Geografia [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Vanuatu.

Vanuatu obejmuje 83 (w tym: 65 zamieszkanych) przeważnie górzystych wysp pochodzenia wulkanicznego, m.in. Espiritu Santo, Malekula, Efate, Ambrim, Erromango. Występują wąskie niziny nadbrzeżne, na trzech wyspach znajdują się czynne wulkany. Odnotowuje się częste trzęsienia ziemi, powodujące tsunami. Największe miasto Port Vila – stolica, na wyspie Efate – 45 694 mieszkańców (X 2009), drugie większe miasto - Luganville (13 484 mieszkańców) - na Espiritu Santo. Klimat równikowy wilgotny, tutejsze wiecznie zielone lasy równikowe tworzą swoisty mikroklimat wysp. Niektóre wyspy są porośnięte suchymi lasami i sawannami.

Gospodarka [edytuj]

Gospodarka Vanuatu opiera się głównie na usługach - jest to tzw. raj podatkowy (m.in. kraj taniej bandery), istnieje też możliwość zarejestrowania tam samochodu.

Rolnictwo [edytuj]

Użytki rolne zajmują 12% powierzchni kraju[2]. Uprawia się kava kava (pieprz metystynowy), kakao, palmy kokosowe, trzcinę cukrową, orzeszki ziemne, kawę. Na własne potrzeby uprawia się także jams, taro, kukurydzę, warzywa i drzewa chlebowe. Rolnictwem zajmuje się 65% ludności czynnej zawodowo[3].

Turystyka [edytuj]

Najważniejsze ośrodki turystyczne na Vanuatu to miasta Malekula i Pentecost. Głównym atutem dobrze rozwiniętej turystyki w kraju są krajobrazy wulkaniczne oraz tropikalne. Popularne są też kąpieliska. Rafa Vanuatu przyciąga nurków. Najciekawszym miejscem nurkowym jest wrak SS President Coolidge. Nieliczne centra nurkowe oferują również nurkowania rafowe. Rozwojowi turystyki pomaga dobre połączenie lotnicze z Australią i Nową Zelandią.

Bogactwa naturalne [edytuj]

Vanuatu nie posiada wielu bogactw naturalnych. W kraju wydobywa się na niewielką skalę rudy manganu[4].

Przemysł [edytuj]

Najważniejszą gałęzią przemysłu jest przemysł spożywczy (mięsny, olejarski oraz rybny)[4].

PKB [edytuj]

PKB na mieszkańca
rok PKB na mieszkańca w USD
2004 2 900[4]
2006 2 900[5]
2007 3 900[6]

Eksport [edytuj]

Eksportuje się głównie ryby i produkty rolne: kopra, kakao, drewno, kawę, wołowinę i korale[7].

Demografia [edytuj]

Zdecydowaną większość mieszkańców kraju, bo aż 98%, stanowią rdzenni Melanezyjczycy.

Religia (2000) [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Diecezja Port Vila.
Information icon.svg Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy na Vanuatu.

Nurkowanie na wraku SS President Coolidge [edytuj]

Nurkowie mogą zanurkować na olbrzymim luksusowym liniowcu i na wojskowym statku jednocześnie. Podczas nurkowania można poruszać się wśród licznych pokładów (częściowo uszkodzonych) wypełnionych działami, pistoletami, Jeepami, hełmami, ciężarówkami. Warto obejrzeć posąg "The Lady", mozaiki oraz fontanny. Statek obrósł koralami, wokół których unoszą się stada ryb. Łatwo dostrzec barakudy, skrzydlice, żółwie czy mureny. Statek jest położony na głębokości 20-70 m. Podczas nurkowania trzeba uważać na przystanki dekompresyjne. Wg rankingu "The Times" SS President Coolidge należy do najlepszych 10 wraków na świecie[9].

Przypisy

  1. Wielki Encyklopedyczny Atlas Świata. T. 18. Australia i Oceania. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 74.
  2. Oceania - Vanuatu
  3. Heike Barnitzke: Oxford Wielka encyklopedia geografii tom 4 Afryka, Australia i Oceania. Oxford, s. 80. ISBN 83-7425-138-7.
  4. 4,0 4,1 4,2 Gospodarka - Vanuatu - Onet.pl - WIEM Lajt
  5. Heike Barnitzke: Oxford Wielka encyklopedia geografii tom 16 Wielki atlas świata część II. Oxford, s. 200. ISBN 83-7425-672-9.
  6. Vanuatu. Gospodarka - Encyklopedia PWN
  7. Oxford Wielka encyklopedia świata tom 15. Oxford, s. 300. ISBN 83-7325-540-0.
  8. [1] Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.
  9. World's best wreck diving. 2007-03-03. [dostęp 2009-11-09].

Linki zewnętrzne [edytuj]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Vanuatu w Wikisłowniku
Commons in image icon.svg