Kielichowcowate
| Kielichowcowate | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | magnoliowe |
| Rząd | wawrzynowce |
| Rodzina | kielichowcowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Calycanthaceae Lindl. Bot. Reg. 5: ad t. 404. 1 Oct 1819[2] |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Calycanthus Kämpfer ex L., nom. cons. (1759)[2] | |
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Kielichowcowate (Calycanthaceae) – rodzina niewielkich i aromatycznych drzew i krzewów z rzędu wawrzynowców (Laurales). Należą niej w zależności od ujęcia systematycznego 3–4 rodzaje. Wyodrębniany w monotypową podrodzinę gatunek Idiospermum australiense rośnie w wilgotnych lasach równikowych w Queensland w północno-wschodniej Australii. Rodzaj kielichowiec (Calycanthus) liczący 4 gatunki rośnie w Ameryce Północnej. W niektórych ujęciach systematycznych do rodzaju tego włączany bywa monotypowy rodzaj Sinocalycanthus z wschodniej Azji. Tam też rosną rośliny z rodzaju Chimonanthus (5 gatunków)[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Zwykle krzewy, rzadziej niewielkie drzewa o aromatycznej korze. Tylko Idiospermum australiense wyrasta w okazałe drzewo[3].
- Liście
- Naprzeciwległe, pojedyncze, całobrzegie, bez przylistków[3]. Idiospermum australiense wyróżnia się obecnością 4 (rzadziej 3) masywnych liścieni, które u pozostałych gatunków są dwa i spiralnie skręcone[1].
- Kwiaty
- Wyrastają pojedynczo w kątach liści. Okwiat niezróżnicowany na kielich i koronę składa się z wielu spiralne wyrastających, wąskich listków, coraz większych im bliżej wnętrza kwiatu. W rodzaju kielichowiec okwiat jest czerwonobruntatny, u Chimonanthus i Idiospermum żółtawo-biały. Dno kwiatowe kubeczkowate. W rodzaju Chimonanthus występuje jeden, 5-krotny okółek pręcików, u kielichowców pręciki są liczne, a od wnętrza kwiatu sąsiadują z płonnymi prątniczkami. Słupki są liczne, wolne o długich szyjkach wyrastających ponad kubeczkowate zagłębienie dna kwiatowego. W każdym słupku początkowo znajdują się dwa grubościenne zalążki, z których dojrzewa tylko dolny[4].
- Owoc
- Po dojrzeniu zalążka słupek zmienia się w wolny, nie zrośnięty z innymi orzeszek. Orzeszki zamknięte są w rozrastającym się kubeczkowatym dnie kwiatowym. Nasiona zawierają duży zarodek i silnie zredukowane bielmo[4].
Biologia i ekologia [edytuj]
Rośliny zawierają liczne alkaloidy i olejki eteryczne[4]. Mają pachnącą korę[3] i kwiaty[4]. Zapylane są przez chrząszcze[4].
Systematyka [edytuj]
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1]
| wawrzynowce |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział na rodzaje[5]
- podrodzina Idiospermoideae Thorne
- rodzaj Idiospermum S. T. Blake
- gatunek Idiospermum australiense (Diels) S. T. Blake
- rodzaj Idiospermum S. T. Blake
- podrodzina Calycanthoideae Burnett
- rodzaj Calycanthus L. – kielichowiec
- rodzaj Sinocalycanthus (W. C. Cheng & S. Y. Chang) W. C. Cheng & S. Y. Chang (włączany też do rodzaju Calycanthus )
- rodzaj Chimonanthus Lindl.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-30].
- ↑ 2,0 2,1 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). University of Maryland, 2010. [dostęp 2010-12-28].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 304-305. ISBN 1-55407-206-9.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza S.A., 1998, s. 43-44, seria: Wielka Encyklopedia Przyrody. ISBN 83-7079-779-2.
- ↑ Genera of Calycanthaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-12-28].
