Kuna (waluta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kuna
Hrvatska kuna.png
1 kuna chorwacka, awers
Kod ISO 4217 HRK
Państwo Chorwacja Chorwacja
Poziom inflacji 3,4% w 2012[1]
Podział 1 kuna = 100 lip
Symbol kn - kuna
lp - lipa
Monety 1, 2, 5, 10, 20, 50 lip
1, 2, 5, 25 kun
Banknoty 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000 kun
Bank centralny Narodowy Bank Chorwacji
Mennica Chorwacki Instytut Monetarny

Kunawaluta Chorwacji. Obowiązywała w Niezależnym Państwie Chorwackim w czasie II wojny światowej (1941-1945). Została ponownie wprowadzona w 1994 r. jako waluta Republiki Chorwackiej. Dzieli się na 100 lip.

Pochodzenie i znaczenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Słowa "kuna" i "lipa" mają w językach chorwackim i polskim takie samo znaczenie. Nazwa waluty nawiązuje do okresu średniowiecza, kiedy na terenie Chorwacji skóry kun stosowane były w handlu jako jednostka wartości. Niekiedy słowo "kuna" błędnie łączone jest z "koroną" – nazwą waluty m.in. Czech.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza kuna, 1941-1945[edytuj | edytuj kod]

Kuna została wprowadzona po utworzeniu w czasie II wojny światowej Niezależnego Państwa Chorwackiego. Jedna kuna dzieliła się na 100 banic i zastępowała jugosłowiańskiego dinara według równego parytetu. Po upadku NPCh i odtworzeniu Jugosławii ponownie wprowadzono dinara, tym razem według parytetu 1 dinar = 40 kun.

Druga kuna, 1994-[edytuj | edytuj kod]

Kuna została ponownie wprowadzona w czerwcu 1994 r. po okresie przejściowym 1991-1994, kiedy na miejscu jugosłowiańskiego dinara obowiązywał dinar chorwacki. Kurs wymiany dinara na kunę wynosił 1000 do 1.

Wybór nazwy "kuna" wiązał się z licznymi kontrowersjami. Wynikały one z historii waluty, która poprzednio obowiązywała w NPCh. Chorwacki rząd bronił swojego wyboru, zwracając uwagę na historyczne nawiązanie do handlu skórami kun, podczas gdy przeciwnicy nazwy podkreślali, że sugeruje ona ciągłość pomiędzy wojennym reżimem i odtworzonym demokratycznym państwem chorwackim. Jako alternatywę proponowano nazwę "kruna" (korona), nawiązującą do korony austro-węgierskiej. Propozycję odrzucono, ponieważ także sugerowała ciągłość z NPCh. Nowa waluta dzielić się miała na 100 banic, lecz ostatecznie kuna dzieli się na 100 lip. Banknoty są dość podobne do marki niemieckiej.

Kuna jest emitowana przez Narodowy Bank Chorwacji. Monety są bite w Chorwackim Instytucie Monetarnym.

Monety i banknoty w obiegu[edytuj | edytuj kod]

W obiegu znajdują się:

  • monety o nominałach 1, 2, 5, 10, 20 i 50 lip, oraz 1, 2, 5 i 25 kun.
  • banknoty o nominałach 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 i 1000 kun.
Wartość Awers Wygląd Wartość Awers Wygląd Wartość Awers Wygląd
1 lipa kukurydza
(Zea mays)
10 lipa tytoń
(Nicotiana tabacum)
1 kuna słowik
2 lipe winorośl
(Vitis vinifera)
20 lipa oliwka (roślina)
(Olea europaea)
2 kune tuńczyk
5 lipa dąb
(Quercus robur)
50 lipa degenia
(Degenia velebitica)
5 kuna niedźwiedź


Awers Rewers Wartość Wymiary Motyw Ważność
Awers Rewers Banknoty nieważne
- wzór z roku
Banknoty ważne
- wzór z roku
5 kun 122 mm x 61 mm Petar Zrinski (1624-1671) i Fran Krsto Frankopan (1643-1671) zamek Varaždin i jego obrys 1993 2001
10 kun 126 mm x 63 mm Juraj Dobrila (1812-1882), biskup z Triestu i Poreča starożytny rzymski amfiteatr w Puli, obrys istrskiego miasteczka Motovun 1993
1995
2001
2004
20 kun 130 mm x 65 mm chorwacki ban Josip Jelačić (1801 - 1859) Zameczek Eltz w Vukovarze 1993 2001
50 kun 134 mm x 67 mm chorwacki renesansowy poeta Ivan Gundulić (1589-1638) Historyczne centrum Dubrownika, dubrownicki Pałac Rektorski --- 1993[2]
2002
100 kun 138 mm x 69 mm chorwacki ban i poeta Ivan Mažuranić (1814 - 1890) kościół św. Wita w Rijece i jego obrys --- 1993[2]
2002
200 kun 142 mm x 71 mm chorwacki polityk Stjepan Radić (1871 - 1928), przeciwnik idei Wielkiej Serbii Budynek sztabu wojskowego w Osijeku, tamtejsza twierdza --- 1993[2]
2002
500 kun 146 mm x 73 mm Marko Marulić (1450-1524), pisarz, ojciec literatury chorwackiej Pałac Dioklecjana w Splicie --- 1993
1000 kun 150 mm x 75 mm chorwacki polityk Ante Starčević (1823-1896) Rzeźba konna pierwszego króla chorwackiego Tomisława I, Zagrzebska katedra --- 1993

Aktualny kurs wymiany[edytuj | edytuj kod]

AUD|CHF| EUR| GBP| JPY| USD| PLN

Przypisy

  1. Inflacja według CIA (ang.). [dostęp 13 sierpnia 2013].
  2. 2,0 2,1 2,2 Ważny do końca roku 2009, od 1 stycznia 2010 traci ważność

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło kuna w Wikisłowniku