Triest

	Triest
Herb Triestu	Flaga Triestu
Państwo	Włochy
Region	Friuli-Wenecja Julijska
Powierzchnia	84,49 km²
Wysokość	2 m n.p.m.
Populacja (2007); • liczba ludności; • gęstość	; 208 614; 2469,10 os./km²
Nr kierunkowy	040
Kod pocztowy	34100
	Położenie na mapie Włoch ; Triest
	45°39′N 13°46′E / 45.65, 13.766666666667Na mapach: 45°39′N 13°46′E / 45.65, 13.766666666667
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Zobacz też: Triest - strona ujednoznaczniająca.

Triest (wł. Trieste, słow. i chorw. Trst, niem.Triest) – portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim. Jest stolicą regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska i prowincji Triest. Według danych na rok 2007 gminę zamieszkuje 208 614 osób, 2469,1 os./km².

Geografia [edytuj]

Triest leży u północnych wybrzeży Adriatyku, nad Zatoką Triesteńską, która stanowi najbardziej na północ wysuniętą część basenu Morza Śródziemnego. Miasto położone jest u północno-wschodnich granic Włoch, tuż przy granicy ze Słowenią. Zajmuje amfiteatralnie opadającą ku morzu krawędź płaskowyżu Kras zamykając północną krawędź wybrzeża Dalmacji. Najwyższy punkt tego płaskowyżu przy granicy z miastem sięga 458 metrów n.p.m.. Klimat Triestu jest stosunkowo ciepły - jest to najbardziej na północ wysunięte miejsce na ziemi o klimacie śródziemnomorskim. Średnia temperatura stycznia wynosi ok. 6 °C, a lipca 24 °C. Lata są długie, suche i upalne, natomiast zimy łagodne i deszczowe. Charakterystyczny dla regionu jest rodzaj wiatru katabatycznego zwanego bora, który zimą przynosi chłodne i suche powietrze znad Gór Dynarskich.

Historia [edytuj]

Czasy starożytne [edytuj]

Tereny dzisiejszego Triestu w starożytności zamieszkane były przez iliryjskich Wenetów. W roku 177 p.n.e. opanowali te tereny Rzymianie. Miasto otrzymało prawa kolonii rzymskiej od Juliusza Cezara. Także w zapiskach tego wodza Triest pojawia się po raz pierwszy w źródle pisanym, jako Tergeste^[1]

Średniowiecze [edytuj]

Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego Triest znalazł się w VI wieku pod panowaniem Bizancjum. Był jedną z ważniejszych twierdz cesarstwa w tamtych rejonach. W roku 788 został zdobyty przez Franków wchodząc w skład państwa Karola Wielkiego i jego następców. W X wieku Triest został włączony w skład odtworzonego przez Niemcy zachodniego Cesarstwa Rzymskiego. Podlegał wówczas władzy Patriarchy Akwilei. Jednak stopniowo wraz z rozwojem Triestu, który bogacił się pośrednicząc w handlu Italii z Europą Środkową oraz jednoczesnym upadkiem starożytnej Akwilei miasto stało się niezależnym, wolnym miastem (XII wiek). Wkrótce jednak miasto zaczeło rywalizować o prymat w handlu ze znacznie potężniejszą Republiką wenecką. Kilkakrotnie pokonane, było przejściowo okupowane przez Wenencjan (1369-1372). Wówczas mieszczanie Triestu w obawie przed całkowitym podporządkowaniem zaborczej polityce Wenecji podjęli decyzję o poddaniu się pod opiekę jednego z książąt Austrii, Leopoldowi III Habsburgowi (1382).

Czasy Nowożytne [edytuj]

W latach 1867-1918 Wolne cesarskie miasto Triest było jednym z krajów koronnych cesarstwa austriackiego (Przedlitawia).

Podział [edytuj]

Altopiano Ovest
Altopiano Est
Roiano - Gretta - Barcola
Città Nuova - Barriera Nuova - San Vito - Città Vecchia
Barriera vecchia - San Giacomo
San Giovanni - Chiadino - Rozzol
Servola - Chiarbola - Valmaura - Borgo San Sergio

Nauka [edytuj]

W mieście swoją siedzibę ma wiele międzynarodowych ośrodków naukowo-badawczych jak i organizacji międzynarodowych. Dlatego też Triest bardzo często określany jest mianem (j.wł.) Città della scienza - Miasto Nauki.