Niedźwiedź brunatny

Z Wikipedii

Niedźwiedź brunatny
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	ssaki żyworodne
Szczep	łożyskowce
Rząd	drapieżne
Rodzina	niedźwiedziowate
Rodzaj	Ursus
Gatunek	niedźwiedź brunatny
Nazwa systematyczna
Ursus arctos
(Linnaeus, 1758)
Kategoria zagrożenia (CzKGZ)[1]
niższego ryzyka
Zasięg występowania
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) – drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych. Osiąga od 1,5 do 3 m długości (niedźwiedź kodiak), do 1,25 m wysokości i od 130-700 kg masy ciała (wymiary zależne od podgatunku). Sierść gęsta, barwy rudej, brunatnej, czarnej lub srebrzystej.

Zamieszkiwał pierwotnie całą Europę, obecnie w południowo-zachodniej Europie wytępiony (podjęta została próba reintrodukcji w Pirenejach). Występuje w niedostępnych lasach górskich, w Eurazji i Ameryce Północnej, aż do północnego Meksyku. Żywi się nasionami, owocami, grzybami, dżdżownicami, ślimakami, jajami ptaków, chętnie zjada miód; z braku produktów naturalnych może wyrządzać znaczne szkody wśród bydła i zwierzyny leśnej. Na człowieka napada tylko drażniony lub zachęcony, np. przez karmienie. Na zimę przygotowuje sobie legowisko zwane gawrą i zapada w sen zimowy, z którego od czasu do czasu może się budzić. Żyje samotnie, tylko w okresie godowym w parach. W zimie samica rodzi zwykle 2—3 młodych, którymi opiekuje się aż do następnego miotu. Samica z młodymi bywa szczególnie niebezpieczna.

Amerykę Północną zamieszkuje podgatunek niedźwiedzia brunatnego — grizzly (U. arctos horribilis), zwany niekiedy niedźwiedziem szarym lub siwym, większy i cięższy od europejskiego. Sierść barwy siwej do czerwono-brunatnej z połyskiem srebrzystym lub złocistym, również cynamonowa.

Niedźwiedź brunatny jest chroniony na obszarze całej Polski.

Niedźwiedź oswaja się łatwo, aczkolwiek nawet obłaskawiony bywa niebezpieczny (nawet dla swych opiekunów). W XVI- i XVII-wiecznej Polsce organizowano szkoły dla niedźwiedzi (akademia smorgońska), a pokazy wykonywanych przez nie sztuczek gromadziły tłumy. Według prof. Jana Korwina Kochanowskiego ostatniego niedźwiedzia w Polsce centralnej zabito pod koniec XVII w. w lasach Bedońskich. Dane liczbowe niedźwiedzia brunatnego (Ursus arctos arctos):

• Długość tułowia z głową: samiec 160-280 cm, samica 150-210 cm
• Ogon: 5-21 cm
• Wysokość: 90-140 cm
• Ciężar: samce 250-500 kg (niekiedy 700 kg), samice 180-300 kg
• Ciąża: ok. 8 miesięcy (co dwa lata)
• Miot: 1-3 niedźwiadków, ok. 25 cm długości
• Czas uzależnienia od matki: 18 miesięcy. Pierwsze tygodnie po narodzinach młode spędzają wtulone w nogi matki tak, że nawet nie dotykają podłoża.
• Pożywienie: wszystkożerny - łososie, padlina, duże ssaki, jak łosie i jelenie, czasem gryzonie, sporadycznie trawa, grzyby, ptasie jaja
• Długość życia: do 35 lat

Spis treści 1 Podgatunki 2 Ciekawostka 3 Przypisy 4 Zobacz też

[edytuj] Podgatunki

• niedźwiedź europejski (Ursus arctos arctos)
• niedźwiedź syryjski (Ursus arctos syriacus)
• niedźwiedź grizzly (Ursus arctos horribilis)
• niedźwiedź kodiak (Ursus arctos middendorffi)
• niedźwiedź błękitny (Ursus arctos pruinosis)

[edytuj] Ciekawostka

Nazwa niedźwiedź (por. rosyjskie медведь miedwied, staropolskie miedźwiedź) oznaczała niegdyś zwierzę odżywiające się miodem. Nazwa ta była eufemizmem starszej nazwy indoeuropejskiej. Podobne zjawisko występuję w gwarze góralskiej, gdzie jeszcze dziś starsi bacowie, a niegdyś także kłusownicy określali niedźwiedzia nazwą on (gw. uón, ó w gwarze podhalańskiej wymawia się inaczej niż u), co podkreślało pewien szacunek i strach przed tym zwierzęciem.

Niedźwiedzie badał Charlie Russell mieszkając z nimi na Kamczatce przez blisko 10 lat. Uratował on kilka niedźwiedzi przed śmiercią, wykupując je z niewoli, został ich zastępczą matką, wychowywał je i pokazał, że niedźwiedź nie jest z natury wrogo nastawiony do człowieka. BBC stworzyło o nim film "Bear Man of Kamchatka".

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

przegląd zagadnień z zakresu biologii, fauna Polski.

Na terenie Polski spotkać go można głównie w Tatrach i Bieszczadach

Samiec niedźwiedzia brunatnego

Biegnący

Jedzący łososia