Laurence Fishburne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Laurence Fishburne
Laurence Fishburne
Laurence Fishburne
Imię i nazwisko Laurence Fishburne III
Data
i miejsce urodzenia
30 lipca 1961
Augusta
Zawód aktor
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Laurence Fishburne III (ur. 30 lipca 1961 w Augusta w stanie Georgia) – amerykański aktor, producent i reżyser.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest synem Laurence'a Fishburne'a II, który pracował jako strażnik więzienny w Bronksie, i Hattie, nauczycielki szkoły średniej. Gdy dorastał jego rodzice rozeszli się, a matka przeniosła się na Brooklyn. Ojciec spotykał się z synem raz w miesiącu. Jego ojcem chrzestnym był Maurice Anthony Watson, wykładowca uczelni.

Miał 10 lat gdy trafił na scenę New Federal Theatre w Nowym Jorku, wcielając się w rolę młodego fana baseballu. Od tamtej pory nieprzerwanie rozwijał swoją karierę aktorską. W wieku 12 lat pojawił się po raz pierwszy na małym ekranie jako Joshua West Hall, adoptowany syn kapitana policji w operze mydlanej ABC Tylko jedno życie (One Life to Live, 1973). Na dużym ekranie zadebiutował dwa lata później w dramacie Kukurydziana buła, Hrabia i ja (Cornbread, Earl and Me, 1975). W 1975 roku powrócił na scenę New Federal Theatre w spektaklu Sekcja D (Section D) jako Tony Pridgeon. W 1976 wraz z grupą Negro Ensemble Company wystąpił na scenie off-Broadwayu w przedstawieniu Eden.

Po ukończeniu 15 roku życia, został zaangażowany do roli G.I. w dramacie wojennym Czas Apokalipsy (Apocalypse Now, 1979) w reżyserii Francisa Forda Coppoli, który potem powierzył mu role w swoich filmach: Rumble Fish (1983), Cotton Club (1984) i Kamienne ogrody (Gardens of Stone, 1987). Tajniki aktorstwa poznawał w nowojorskiej szkole średniej Julia Richman High School i Akademii Lincoln Square.

Następnie dołączył do obsady pięcioodcinkowego komediowego serialu wojennego NBC The Six O'Clock Follies (1980) i pojawił się w jednym z odcinków serialu M*A*S*H (1982) jako kapral Dorsey. Zagrał niewielką rolę Swaina w dramacie Stevena Spielberga Kolor purpury (The Color Purple, 1985) z Whoopi Goldberg. Podjął współpracę ze Spikiem Lee na planie komediodramatu muzycznego Szkolne oszołomienie (School Daze, 1988). Telewidzowie mogli go dostrzec popularnym serialu Policjanci z Miami (Miami Vice, 1986) oraz w roli kowboja Curtisa w komediowym programie dla dzieci CBS Pee-Wee's Playhouse (1987).

Zwrócił na siebie uwagę krytyków filmowych rolą kochającego ojca, strzegącego swojego syna przed zgubnymi wpływami gangu w dramacie kryminalnym Chłopaki z sąsiedztwa (Boyz N The Hood, 1991). W 1992 roku odebrał nagrody teatralne – Tony, Drama Desk, Outer Critics Circle Award oraz Theater World Award za rolę erupcyjnego Sterlinga Johnsona, byłego kelnera, którą po raz pierwszy zagrał w Yale Repertory Theatre w sztuce Augusta Wilsona Dwa pociągi wyścigowe (Two Trains Running) przeniesionej na scenę broadwayowską. Wielkim sukcesem na kinowym ekranie okazała się autentyczna postać amerykańskiego muzyka, producenta i poszukiwacza talentów Ike'a Turnera Seniora, okrutnego męża Tiny Turner w biograficznym dramacie muzycznym Tina (What's Love Got to Do With It?, 1993). Rola ta przyniosła mu nominację do Oscara. W 1993 roku otrzymał nagrodę Emmy za występ w programie Tribeca. W roku 1995 debiutował na scenie off-Broadwayu jako scenarzysta i reżyser teatralny spektaklem Riff-Raff. Został po raz drugi laureatem nagrody Emmy jako producent telewizyjnego dramatu wojennego HBO Miss Evers' Boys (1997). W 1999 roku wystąpił w roli króla Henryka II w broadwayowskim przedstawieniu Lew w zimie (The Lion in Winter).

Największą sławę jak dotychczas przyniosła mu rola Morfeusza w trylogii sci-fi Matrix (1999), Matrix Reaktywacja (The Matrix Reloaded, 2002) i Matrix Rewolucje (The Matrix Revolutions, 2003).

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Po kilkunastu latach małżeństwa z Hajną O. Moss (ur. 1963), kierowniczką obsady, którą poznał przez Spike'a Lee (od 1985), z którą ma syna Langstona (ur. 1987) i córkę Montanę (ur. we wrześniu 1991; jej ojcem chrzestnym jest Martin Sheen), w latach 90. rozwiódł się. Jego towarzyszką życia była Victoria Dillard (1992). 20 września 2002 roku w Nowym Jorku Fishburne ożenił się ponownie z aktorką Giną Torres (ur. 1969), z którą wcześniej romansował w 1995 i związał w roku 2000.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Aktor[edytuj | edytuj kod]

Reżyser[edytuj | edytuj kod]

  • 2000: Once In the Life

Scenariusz[edytuj | edytuj kod]

  • 2000: Once In the Life

Producent[edytuj | edytuj kod]

  • 2007: A Landlord's Tale
  • 2006: Akeelah and the Bee
  • 2005: Pięć palców (Five Fingers)
  • 2005: The Beltway
  • 2000: Once In the Life
  • 1998: Zawsze na dnie (Always Outnumbered)

Przypisy

  1. Marcin Pietrzyk: FOTO: Henry Cavill z loczkiem Supermana, Fishbourne jego szefem (pol.). Filmweb, 3 sierpnia 2011. [dostęp 27 listopada 2014].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]