Steven Spielberg

Steven Spielberg
Spielberg w lipcu 2011 roku
Prawdziwe nazwisko	Steven Allan Spielberg
Data i miejsce urodzenia	18 grudnia 1946 Cincinnati
Zawód	reżyser scenarzysta producent
Lata aktywności	od 1968
Nagrody Nagroda Akademii Filmowej Oscar za najlepszy film 1994:Lista Schindlera Najlepsza reżyseria 1994:Lista Schindlera 1999:Szeregowiec Ryan 1987:Nagroda im. Irvinga G. Thalberga Złoty Glob Najlepsza reżyseria 1994:Lista Schindlera 1999:Szeregowiec Ryan 2008:Całokształt twórczości Nagroda BAFTA Najlepszy film 1994:Lista Schindlera Nagroda im. Davida Leana za reżyserię 1994:Lista Schindlera Nagroda Emmy Najlepszy program animowany 1996:A Pinky & the Brain Christmas Special Najlepszy miniserial 2002:Kompania braci 2003:Wybrańcy obcych Cezar 1995:Całokształt twórczości Złota Malina Najgorszy prequel, sequel, remake lub zrzyna 2008:Indiana Jones i Królestwo Kryształowej Czaszki Nagroda na MFF w Cannes Najlepszy scenariusz 1974:Sugarland Express
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona domowa
Profil w bazie IMDb
Profil w bazie Filmweb.pl

Steven Allan Spielberg (ur. 18 grudnia 1946 w Cincinnati, Ohio) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy.

Biografia

Pierwszy pełnometrażowy film – Firelight – nakręcił w wieku 18 lat. W 1966 rozpoczął studia na wydziale anglistyki na Stanowym Uniwersytecie w Kalifornii w Long Beach. W wieku 21 lat nakręcił film Amblin. Dzięki temu filmowi podpisał siedmioletni kontrakt ze studiem Universal, przerywając jednocześnie naukę w college'u.

Początkowo kręcił filmy telewizyjne i seriale. W 1971 nakręcił Pojedynek na szosie. W 1974 roku do kin wszedł Sugarland Express, będący jego debiutem na dużym ekranie. Następnie powstały Szczęki. Film kosztował 10 milionów dolarów, a osiągnął wpływy przekraczające 470 mln dolarów. W 1977 roku na ekrany wszedł pierwszy film science fiction Spielberga - Bliskie spotkania trzeciego stopnia, który zdobył osiem nominacji i dwa Oscary. Sukces osiągnęły także dwa następne filmy: E.T. oraz Poszukiwacze zaginionej Arki z Harrisonem Fordem. Ten drugi film doczekał się trzech kontynuacji (wszystkie w reżyserii Spielberga).

W 1984 roku założył niezależną wytwórnię "Amblin Entertainment", a w 1994 roku wraz z Davidem Geffenem i Jeffreyem Katzenbergiem "DreamWorks" – firmę zajmującą się produkcją filmów i programów multimedialnych.

Pierwszy film o poważnej tematyce - Kolor purpury - Spielberg nakręcił w 1985 roku. Później zaczął coraz częściej podejmować ambitne tematy, co jakiś czas wracając do kina rozrywkowego (Park Jurajski, sequele Indiany Jonesa).

Został dwukrotnie nagrodzony Oscarem za reżyserię Listy Schindlera (1993) i Szeregowca Ryana (1998). W 1987 roku otrzymał nagrodę im. Irvinga G. Thalberga.

Często współpracuje z operatorem polskiego pochodzenia - Januszem Kamińskim.

Międzynarodowa Kapituła nadała mu godność Kawalera Orderu Uśmiechu. Odznaczenie odebrał w krakowskim studiu TVP.

7 maja 2008 Senat Uniwersytetu Jagiellońskiego przyznał mu tytuł doktora honoris causa.

Jego nazwisko pochodzi od nazwy miasta w Austrii, gdzie w XVII wieku mieszkali jego przodkowie – węgierscy Żydzi. Jest żonaty z aktorką Kate Capshaw, ma z nią pięcioro dzieci (trzech synów i dwie córki).

Charakterystyka twórczości

Pierwszy film Spielberga, który trafił na duży ekran, to Pojedynek na szosie (Duel), oparty na opowiadaniu Richarda Mathesona. Opowieść o komiwojażerze, którego prześladuje gigantyczna ciężarówka, składa się głównie z dynamicznych sekwencji pościgów. Ujęcia nakręcono tak, aby uniemożliwić widzom identyfikację kierowcy pojazdu. Zasadzie tej Spielberg pozostał wierny w Szczękach (Jaws), które zapewniły młodemu reżyserowi pozycję cudownego dziecka amerykańskiego kina. Przez większość filmu nie było dane widzom zobaczyć krwiożerczego rekina. Podobne chwyty narracyjne Spielberg wykorzystał w filmie Bliskie spotkania trzeciego stopnia (Close Encounters of the Third Kind), zrealizowanym na podstawie własnego scenariusza. Tajemnica i dążenie do jej poznania jest elementem łączącym większość filmów w dorobku reżysera.

Spielberg wykorzystuje w swoich filmach motyw tzw. równoległych rzeczywistości. Postacie często wkraczają w inny świat, w rządzącą się swoimi prawami scenerię z baśni. Zabiegi takie można dostrzec również w filmach o poważnej tematyce, np. Liście Schindlera.

Spielberg od wielu lat współpracuje na planie filmowym z grupą tych samych współpracowników. John Williams dwadzieścia trzy razy tworzył oprawę muzyczną do pełnometrażowych filmów Spielberga, kilkakrotnie też współpracował z nim przy innych projektach, a Tom Hanks często występuje w jego fabułach i produkcjach. Także młodzi aktorzy rozpoczynali swoją karierę od filmów Spielberga, np. Drew Barrymore (E.T) czy Christian Bale (Imperium Słońca).

Filmografia

reżyser

• Ostatnia broń (The Last Gun, 1959)
• Escape to Nowhere (1961)
• Fighter Squad (1961)
• Firelight (1964)
• Slipstream (1967)
• Amblin' (1968)
• The Name of the Game (1968–1971)
• Night Gallery (1969)
• Marcus Welby, lekarz medycyny (Marcus Welby, M.D., 1969–1976)
• Night Gallery (1970–1973)
• Pojedynek na szosie (Duel, 1971)
• Psychiatrist, The (1971)
• Columbo: Morderstwo z książki (Columbo: Murder by the Book, 1971)
• Owen Marshall: Counselor at Law (1971–1974)
• Something Evil (1972)
• Savage (1973)
• Sugarland Express (The Sugarland Express, 1974)
• Szczęki (Jaws, 1975)
• Bliskie spotkania trzeciego stopnia (Close Encounters of the Third Kind, 1977)
• 1941 (1979)
• Poszukiwacze zaginionej Arki (Raiders of the Lost Ark, 1981)
• E.T. (E.T. the Extra-Terrestrial, 1982)
• Indiana Jones i Świątynia Zagłady (Indiana Jones and the Temple of Doom, 1984)
• Kolor purpury (The Color Purple, 1985)
• Niesamowite historie (Amazing Stories, 1985–1987)
• Imperium Słońca (Empire of the Sun, 1987)
• Indiana Jones i ostatnia krucjata (Indiana Jones and the Last Crusade, 1989)
• Na zawsze (Always, 1989)
• Visionary, The (1990)
• Hook (1991)
• Amazing Stories: Book One (1992)
• Lista Schindlera (Schindler's List, 1993)
• Jurassic Park (1993)
• American Film Institute Salute to Clint Eastwood, The (1996)
• Zaginiony świat: Jurassic Park (The Lost World: Jurassic Park, 1997)
• Amistad (1997)
• Szeregowiec Ryan (Saving Private Ryan, 1998)
• Nieukończona podróż (The Unfinished Journey, 1999)
• A.I. Sztuczna inteligencja (A.I. Artificial Intelligence, 2001)
• Raport mniejszości (Minority Report, 2002)
• Złap mnie, jeśli potrafisz (Catch Me if You Can, 2002)
• Terminal (The Terminal, 2004)
• Wojna światów (War of the Worlds, 2005)
• Monachium (Munich, 2005)
• Indiana Jones i Królestwo Kryształowej Czaszki (Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull, 2008)
• Przygody Tintina (The Adventures of Tintin, 2011)
• Czas wojny (War Horse, 2011)

scenarzysta

• Ostatnia broń (The Last Gun, 1959)
• Escape to Nowhere (1961)
• Fighter Squad (1961)
• Battle Squad (1961)
• Firelight (1964)
• Slipstream (1967)
• Amblin' (1968)
• Ace Eli and Rodger of the Skies (1973)
• Sugarland Express (The Sugarland Express, 1974)
• Bliskie spotkania trzeciego stopnia (Close Encounters of the Third Kind, 1977)
• Duch (Poltergeist, 1982)
• Niesamowite historie (Amazing Stories, 1985-1987)
• Goonies (The Goonies, 1985)
• A.I. Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence: AI, 2001)
• Jurassic Park III (2001)

producent

• Strefa mroku (Twilight Zone: The Movie, 1983)
• Powrót do przyszłości (Back to the Future, 1985)
• Powrót do przyszłości II (Back to the Future II, 1989)
• Powrót do przyszłości III (Back to the Future III, 1990)
• Jurassic Park III (2001)
• Kompania braci (Band of Brothers, 2001)
• Transformers (2007)
• Transformers: Zemsta upadłych (2009)
• Pacyfik (The Pacific, 2010)
• Transformers 3: Ciemność Księżyca (2011)
• Super 8 (2011)
• Terra Nova (2011)
• Jestem numerem cztery (I Am Number Four, 2011)

Linki zewnętrzne

• Steven Spielberg w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Steven Spielberg w NNDB (ang.)
• Steven Spielberg w bazie filmweb.pl
• Steven Spielberg w bazie stopklatka.pl
• Polska strona o Spielbergu
• Angielska strona fanów