Leon Berenson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Leon Berenson
Leon Berenson w trakcie procesu brzeskiego 1931
Leon Berenson w trakcie procesu brzeskiego 1931
Data i miejsce urodzenia 27 lipca 1882
Warszawa
Data i miejsce śmierci 22 kwietnia 1941
Warszawa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Leon Berenson w Wikicytatach
Grób Leona Berensona na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie

Leon Berenson (ur. 27 lipca 1882 w Warszawie, zm. 22 kwietnia 1941 tamże) – polski prawnik żydowskiego pochodzenia, obrońca w licznych procesach politycznych PPS-u.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Odbył studia prawnicze na Sorbonie. Później praktykował u Stanisława Patka. W latach 1905-1908 bronił przed rosyjskimi sądami rewolucjonistów z PPS i SDKPiL. Wśród nich m.in. Józefa Montwiłł-Mireckiego i Henryka Barona, którzy zostali skazani na śmierć i powieszeni w warszawskiej cytadeli, a także Feliksa Dzierżyńskiego. W latach 1907-1910 należał do grona rady obrony politycznej. Od 1905 członek Koła Obrońców Politycznych i jego aktywny uczestnik.

Był jednym z całego zespołu młodych adwokatów pod kierownictwem Stanisława Patka, występujących bezinteresownie w procesach politycznych. Oprócz Berensona w Kole Obrońców Politycznych i wokół niego skupiło się grono przyszłych luminarzy polskiej palestry w okresie międzywojennym, takich jak Eugeniusz Śmiarowski, Kazimierz Sterling, W. Szumański, H. Landy, Stanisław Rundo, Emil Stanisław Rappaport, Wacław Makowski, Bronisław Sobolewski i Jerzy Skokowski.

W 1915 został członkiem Rady Miejskiej Warszawy.

W 1918 przebywając w Moskwie pod rządami bolszewików skutecznie interweniował u ówczesnego szefa Czeki, swego byłego klienta, Feliksa Dzierżyńskiego, m in. doprowadzając do uwolnienia aresztowanego Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego. Po rozpadzie małżeństwa Berensonów Bronisława Berenson została żoną Wieniawy, któremu urodziła córkę.

W latach 1920-1923 pełnił funkcję radcy prawnego poselstwa polskiego w Waszyngtonie. Później pracował także w konsulacie polskim w Charkowie. W latach 1931-1933 obrońca Norberta Barlickiego i Adama Pragiera w procesie brzeskim. W 1937 związał się ze Stronnictwem Demokratycznym.

Wybuch II wojny światowej zastał go w Warszawie. Pomimo oferowanej mu pomocy zrezygnował z ucieczki i ukrycia. Na rozkaz władz okupacyjnych został przesiedlony do warszawskiego getta, gdzie zamieszkał w małym pokoju przy ulicy Ogrodowej. Odrzucił proponowaną mu funkcję komendanta Żydowskiej Służby Porządkowej w warszawskim getcie. Zmarł we śnie w nocy z 22 kwietnia na 23 kwietnia 1941. Pochowany w obecności bliskich na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 24, rząd 2)[1][2].

Jego imię nosi jedna z ulic w dzielnicy Białołęka w Warszawie.

Wybrane publikacje:

  • Ogólne zasady więziennictwa Warszawa 1917
  • Wewnętrzna organizacya rad miejskich Warszawa ZMKP 1919
  • Z sali śmierci. Wrażenia obrońcy politycznego Warszawa F. Hoesick 1929

Przypisy

  1. Grób Leona Berensona w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  2. Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie. Warszawa: Rokart, 2003. ISBN 83-916419-3-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Pol: Poczet prawników polskich. Warszawa: C. H. Beck, 2000, s. 1143-1153. ISBN 8371107218.
  • Jan Jagielski: Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51. Z. 1, Kwatery przy Alei Głównej. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, 1996, s. 36. ISBN 83-90-66296-5.
  • Dr Gervase Vernon Belonging and Betrayal The life of Bronislawa Wieniawa Dlugoszowska (First wife of Leon Berenson), Amazon 2013