Lista postaci z mitologii indyjskiej
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Część serii na temat Hinduizmu |
|
| Historia · Bóstwa | |
| Tradycje · Mitologia | |
| Hinduizm a kultura | |
| Wierzenia i praktyki | |
|---|---|
| Reinkarnacja · Moksza | |
| Karma · Pudźa · Maja | |
| Sansara · Dharma | |
| Wedanta | |
| Joga · Ajurweda | |
| Juga · Wegetarianizm | |
| Bhakti · Mantra | |
| Święte pisma | |
| Upaniszady · Wedy | |
| Brahmany · Bhagawadgita | |
| Ramajana · Mahabharata | |
| Purany · Aranjaka | |
| Shikshapatri · Waćanamrut | |
| Tematy powiązane | |
| Religie dharmiczne | |
| Hinduizm według kraju | |
| Duchowni · Mandir | |
| System kastowy | |
| Glosariusz · Murti | |
Ważniejsze bóstwa wedyjskie [edytuj]
- Agni - w wedyjskiej kulturze bóg ognia; żywioł ognia
- Aświnowie - niebianie w postaci bracia bliźniaków
- Djaus (inaczej Diw) - personifikacja ducha nieboskłonu, bóg nieba nad nami, ojciec nieba
- Daksza - mędrzec ; zręczny, zdolny
- Indra - bóg uzdrawiającej burzy, władca piorunów, król niebian, władca swargi - nieba, istot dobrotliwych i bohaterskich, pogromca złych mocy i demonów, opiekun wojowników i boskich zastępów
- Jama - pierwszy człowiek, władca śmierci, zarządca dusz zmarłych w zaświatach, nadzorca kar dla grzeszników
- Marutowie - niebiański dwór Waju liczący zwykle 333 dewy
- Mitra - przyjaciel, anioł życzliwości, bóg dobroci w wedach
- Pradźapati - emanacja Brahmana: Pan Wszystkich Stworzeń
- Prythiwi - bogini Ziemia, matka ziemia; żywioł ziemi,
- Puszan - żywiciel stworzeń, bóg dawca pokarmu
- Ratri - bogini nocy, panująca nad mocami nocy
- Rudra - bóg przyrody, władca duchów natury,
- Śaka - jedno z imion boga Indry
- Sawitar - wedyjski bóg światła słonecznego dającego życie
- Soma - bóg księżyca, napoje liturgiczne
- Surja - bóg słońca, czczony o wschodzie i zachodzie słońca
- Twaszar - bóg wszelkiego rzemiosła i sztuk rękodzielniczych
- Uszas - bogini świtu dnia i uzdrowienia duszy
- Waju - bóg wiatru , w jodze strażnik ścieżki serca
- Waruna - bóg wody i dobrego prawa, ryty
- Wisznu - jeden z trzech głównych bogów w tradycjach indyjskich
Inne ważne postacie z mitologii wedyjskiej :
- demon Wrytra - demon klasy asura, wróg boga Indry, przez którego został pokonany
- wąż Ahi Bundhnja - wąż głębin, mityczny duch podmorskich głębin
Ważniejsze bóstwa panteonu hinduistycznego [edytuj]
- Brahma - bóg, stwórca, demiurg , kreator, wraz z Wisznu i Śiwą stanowi hinduską trójcę Trimurti
- Dewi - bogini, dosłownie: "światłość", "jaśnienie", świetlistość"
- Durga - niezwyciężona, niedostępna; bohaterska i wojownicza postać małżonki Śiwy
- Ganeśa - starszy syn boga Śiwy i bogini Parwati, pasterz ganów , pan mądrości
- Ganga - bogini rzeki, dusza rzeki Gangi, wody oczyszczające ze skalań
- Himawanti - bogini , matka Parwati i Gangi
- Kali - groźna i wojownicza forma małżonki Śiwy
- Kryszna - awatara, inkarnacja Wisznu
- Lakszmi - bogini, małżonka Wisznu; dawczyni bogactwa i dobrobytu
- Lalita - małżonka Śiwy
- Mahadewa - Wielki Anioł , imię Śiwy
- Maja - bogini matka, nadprzyrodzona, iluzoryczna moc
- Parwati - małżonka Śiwy
- Saraswati - małżonka Brahmana; bogini sztuki i nauki
- Śakti - moc, potęga; bogini mocy żeńskiej zasady wszechświata, imię tytularne bogini
- Śiwa - patron joginów
- Śri - bogini dobrobytu, dostatku i szczęścia
- Wisznu - bóg podtrzymania życia
Inne ważne postacie :
- Ananta - nieskończoność, wszechogrom, wąż
- Ardźuna - uczeń awatara Kryszny znany z Bhagawadgity
- Bhima - straszliwy, groźne imię bogów Rudry i Śiwy; także jeden z pięciu braci Pandawów
- Kunti - deifikowana matka trzech z pięciu braci Pandawów (Arjuny, Yudishtry, Bhimy)
- Madri - matka pozostałych dwóch braci (Nakuli i Sahadevy)
Bibliografia [edytuj]
- Marta Jakimowicz-Shah, Andrzej Jakimowicz: Mitologia indyjska. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1986, seria: Mitologie swiata. ISBN 83-221-0334-4.
- Knappert J., (1995), Indian Mythology. London: Diamond Books
- Ługowski A. [red.], (1996), Słownik mitologii hinduskiej. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG