Makbet (król Szkocji)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy króla Szkocji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Makbet
Król Alby, Moray i Fortriu
Macbeth of Scotland.jpg
Król Alby
Okres panowania od 1040
do 1057
Poprzednik Duncan I
Następca Lulach
Król Moray
Okres panowania od 1032
do 1057
Poprzednik Gilla Coemgáin
Następca Lulach
Dane biograficzne
Dynastia Alpinowie
(Linia Moray)
Urodziny 1005
Śmierć 15 sierpnia 1057
Miejsce pochówku Iona
Ojciec Finnleach z Moray
Żona Gruoch
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Makbet (właśc. Mac Bethad mac Findlaích, ur. ok. 1005, zm. 15 sierpnia 1057), król Szkocji[a] 1040-1057.

Syn Finnleacha z Moray i młodszej córki Malcolma II; mąż królowej Gruoch, pierwowzoru postaci lady Makbet z dramatu Williama Szekspira.

Jako piętnastolatek stracił ojca, w dwanaście lat później zemścił się krwawo na jednym z morderców, paląc go i jego towarzyszy żywcem. W 1040 roku zabił Duncana I w potyczce pod Bothgouanan koło Elgin i objął tron Szkocji. Zwolennicy zabitego króla nie dali jednak za wygraną. W 1045 r. Makbet pokonał armię ojca Duncana, Crinana, pod Dunkeld, a w następnym roku odparł najazd angielskiego earla Northumbrii Siwarda. Następnego jednak najazdu Siwarda w 1054 r. nie udało się Makbetowi odeprzeć, został pokonany w bitwie pod Dunsinane (Dunsinnan) koło Perth, w wyniku czego musiał zrzec się części południowej Szkocji na rzecz syna Duncana, Malcolma. W 1050[1] Makbet udał się w pielgrzymkę do Rzymu, żeby odkupić swe grzechy. Po jego powrocie, w 1057 r. Malcolm ze swoją armią, zgromadzoną przy angielskiej pomocy, wtargnął w głąb Szkocji. Do decydującej bitwy doszło pod Lumphanan koło Aberdeen, gdzie Makbet został pokonany i zabity. Pochowano go na wyspie Iona, tradycyjnym miejscu pochówku prawowitych władców Szkocji.

Mimo tych wojen czasy panowania Makbeta były dla Szkocji latami pomyślnymi, władca troszczył się o swoich poddanych, ukrócił anarchię, jako pierwszy zorganizował w Szkocji oddziały stróżów prawa, starał się scalić kraj w jeden silny i stabilny organizm państwowy.

Z czasem historia Makbeta obrosła legendą, która posłużyła za kanwę tragedii Shakespeare’a. Verdi napisał operę Makbet (1847), a Richard Strauss poemat muzyczny.

Zobacz też kalendarium historii Szkocji.

Uwagi

  1. Szkocja - Królestwo Alby

Przypisy

  1. Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Cesarstwo Niemieckie - Arabowie na półwyspie pirenejskim. T. 17. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 166. ISBN 978-83-7425-697-1.


Poprzednik
Duncan I
Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg król Szkocji
1040-1057
Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg Następca
Lulach